Księga grzechu

Kiedy podczas remontu wieży starego kościoła na obrzeżach Szczecina robotnicy natrafiają na ukrytą kapsułę czasu, nikt nie spodziewa się, że to początek lawiny, której nie da się już zatrzymać. Wewnątrz spoczywa manuskrypt zapisany w łacinie. Wojewódzki Konserwator Zabytków prosi o pomoc Nikitę Wajdę – światowej sławy autorytet w dziedzinie archeologii sakralnej. Profesor szybko odkrywa, że dokument to fragment zakazanej przez Kościół „Księgi Grzechu”, czyli apokryfu spisanego w XIX wieku przez wyznawców ekskomunikowanego księdza. Gdy na stole pojawia się propozycja miliona euro od wnuka założyciela bractwa za odnalezienie reszty rozdziałów, Nikita wkracza do niebezpiecznej gry. Gry, w której przeciwnikami są Watykan, bezwzględni kolekcjonerzy i sekrety, dla których ludzkie życie nie ma najmniejszej wartości.

Przemysław Kowalewski stworzył inteligentnie skonstruowany thriller sensacyjno-historyczny, który od pierwszych stron narzuca silne skojarzenia z kultowym „Kodem Leonarda da Vinci” Dana Browna. Pisarz posiada jednak swój własny, unikalny i znacznie mroczniejszy styl. Napięcie nie uderza w nas od razu, ponieważ autor dawkuje je niezwykle precyzyjnie, budując duszną atmosferę stopniowo, cegła po cegle. To powieść o niesamowicie filmowej strukturze. Czytając tę książkę, miałam wrażenie, że obcuję z gotowym, dobrze rozpisanym scenariuszem. Kadry przesuwają się przed oczami z ogromną dynamiką, a mroczny, gęsty klimat Szczecina i historycznych tajemnic wręcz osiada na skórze. Miejscami ta historia staje się przerażająca – nie z powodu tanich chwytów, ale wszechobecnego poczucia realnego zagrożenia i fanatyzmu, który nie cofa się przed niczym.

Wielkim atutem tej opowieści są dobrze napisane, wielowymiarowe postaci. Nikita Wajda i jego zespół to nie papierowi herosi, ale ludzie z pasją, wiedzą, ale i własnymi słabościami, głęboko uwikłani w groźną intrygę. Autor mistrzowsko splata tu motywy religii, władzy, chorobliwej obsesji oraz bezkompromisowego poszukiwania prawdy. Każda z postaci wnosi do fabuły własny ładunek emocjonalny, przez co ich losy śledzi się z zapartym tchem i autentycznym przejęciem do samego końca. Książka trzyma w napięciu do ostatniej strony i wywołuje ogromne, skrajne emocje.

Z całą pewnością nie jest to lektura, o której zapomina się chwilę po odłożeniu na półkę. Kowalewski zmusza nas do wyjścia poza strefę komfortu i stawia przed nami pytania, które rezonują w głowie jeszcze długo po finale. Zastanawiamy się, gdzie właściwie przebiega granica pomiędzy nauką a wiarą oraz jak daleko może posunąć się wiara w swojej ingerencji w naukę i odkrywanie historycznych tajemnic. To bezkompromisowa powieść, która ze względu na swoją tematykę będzie miała zarówno gorących zwolenników, jak i zagorzałych przeciwników. Ja jestem na tak.

Jeśli przeszłość ma mi coś do powiedzenia, to może to jest właśnie ten moment? Z tą myślą - nieco niepokojącą, nieco natarczywą – zasiadłem do… „Księgi grzechu”. Nie spodziewałem się jednak, że to nie ja będę czytał tę książkę, lecz, że ona zacznie czytać mnie.

----------

Fabuła książki rozpoczyna się od odkrycia tajemniczego manuskryptu ukrytego w wieży starego kościoła. Dokument trafia w ręce Nikity Wajdy - badacza zajmującego się historią religii i artefaktami sakralnymi. Szybko okazuje się, że znalezisko może być fragmentem legendarnej „Księgi grzechu” - zakazanego tekstu, który miał pozostać zapomniany. Od tej chwili rozpoczyna się wyścig nie tylko o odnalezienie całości księgi, ale też o kontrolę nad prawdą, którą może ona ujawnić. Na drodze Nikity i jego przyjaciół pojawiają się ludzie gotowi zrobić wszystko, by pewne sekrety nigdy nie ujrzały światła dziennego.

----------

Ta historia nie zaczęła się jak klasyczny thriller. Przywitała mnie zapachem grozy i chłodem niepokoju - takim, który nie uderza nagle, lecz osiada powoli, jak wilgoć na murach starej, zapomnianej budowli. I zostaje…

Grzebałem w zakamarkach swojego umysłu w poszukiwaniu śladów przeszłości. Lektura tej powieści uruchomiła coś pierwotnego - potrzebę zrozumienia, odnalezienia sensu w tym, co dawno zapomniane. Uciekłem do świata tajemnic i historii, które - choć pogrzebane - zdają się wciąż żywe. Pulsujące pod powierzchnią.

Znalazłem się w innym wymiarze. Czytałem w skupieniu graniczącym z obsesją, jakbym próbował nie uronić żadnego fragmentu mapy, którą autor rozrysował z niezwykłą precyzją. To nie jest fabuła, którą się „śledzi”. To konstrukcja, którą się eksploruje - krok po kroku, z rosnącym napięciem, z poczuciem, że każdy szczegół może być kluczem… albo pułapką.

----------

Miałem potrzebę sensualnego obcowania z tą powieścią. Dotykałem czytanych liter. Drapałem je. Głaskałem opuszkami palców, jakby sam papier mógł zdradzić coś więcej niż zapisane na nim słowa. Jakby między zdaniami kryło się coś jeszcze - coś, co można poczuć, ale nie da się tego nazwać.

To napięcie nie znikało ani na chwilę. Ono narastało. Nie krzyczało! Szeptało. Nie atakowało! Sączyło się. Towarzyszyło przez całą lekturę, nie pozwalając na dystans, na oddech, na bezpieczne „to tylko książka”. Bo to nie tylko książka.

To doświadczanie.

----------

Ta powieść zostawiała we mnie ślad. Nie w pamięci fabuły - tę można zapomnieć - ale gdzieś głębiej. W odczuciu, że dotknąłem czegoś nie do końca przeznaczonego do odkrycia. I że być może nie wszystko, co zostało tutaj zapisane zapisane, powinno ujrzeć światło dzienne.

I właśnie dlatego polecam tę książkę z całego czytelniczego serducha. To jedna z tych historii, które nie kończą się wraz z ostatnią stroną. One zostają w myślach, w odczuciach, w tym cichym niepokoju, który wraca jeszcze długo po zamknięciu książki.

Jeśli szukasz powieści, która nie tylko opowiada historię, ale pozwala ją poczuć głęboko, niemal fizycznie to „Księga grzechu” jest dokładnie tym czego potrzebujesz.

Podczas remontu wieży kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Dębiu zostaje odnaleziona kapsuła czasu, a w niej manuskrypt napisany po łacinie. Do archeologa i znanego tłumacza dawnych języków Nikity Wajdy zwraca się o pomoc w przetłumaczeniu tekstu Ewa Mikuła, zastępca Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie. Po przetłumaczeniu dostarczonego tekstu Wajda uświadamia sobie, że „jeśli to jest to, o czym myśli, gdzieś w otchłani starych wież kościelnych, cuchnących wilgocią katakumb, pod pamiętającymi setki lat posadzkami lub w kryptach zapomnianych świątyń, powinno gnić jeszcze sześć takich manuskryptów. I jeśli to jest to, o czym myśli, to za chwilę rozpęta się piekło.” Wajda nie mógł być bardziej bliski prawdy. Gdy wybiera się na spotkanie z Frankiem Ronge, prawnukiem Johannes Ronge, który pragnął, aby Kościół wrócił do korzeni, na które jak się okazuje Ronge zaprosił również Agne Vitkus, ktoś plądruje mieszkanie Wajdy i kradnie manuskrypt. Ronge zostaje zamordowany w hotelowym pokoju. Podejrzenie pada na Wajdę i Vitkus. Do sprawy skierowani zostają Laura Grot i jej nowy współpracownik, Janek Krzywda. Giną kolejne osoby, a wszystko wskazuje na to, że ich śmierci mają związek z odnalezionym fragmentem tzw. „Księgi Grzechu”. Wajda rusza tropem legendarnego manuskryptu, podobnie jak przedstawiciel reaktywowanego Sodalitium Pianum, (niejawnej integrystycznej, antymodernistycznej organizacji założonej w 1909 roku przez księdza Umberta Benigniego, działającej w ukryciu, lecz z pełnym poparciem papieża i Kongregacji Konsystorialnej).

„Księga Grzechu” Przemysława Kowalewskiego to drugi tom cyklu o Nikicie Wajdzie. Ten tom, podobnie jak otwierający cykl „Raport Kruka”, to moim zdaniem połączenie powieści przygodowej i historycznej z nutką political fiction i sensacji.

Zacznę od wątku przygodowego. Główny bohater Nikita Wajda to wybitny archeolog, władający kilkoma językami, uprawiający sztuki walki, choć z wieloma ograniczeniami dotyczącymi kontaktów z ludźmi. Taki polski Indiana Jones. Jego partnerką w działaniach po raz kolejny jest

Agne Vitkus. Hakerka „white hat”, czyli tak zwana „etyczna hakerka”. Kreacja Agne przywodzi na myśl słynną Lizbeth Salander z bestellerowej serii „Milenium” Stiega Larssona. W tym tomie pojawia się również znana z tomu poprzedniego oficer policji Laura Grot, która powoli przełamuje ograniczenia Wajdy dotyczące bliskości. Nowymi osobami pojawiającymi się w tym tomie są konserwatorka zabytków Ewa Mikuła, oraz nowy partner Grot, Janek Krzywda (co stało się z poprzednim partnerem, dowiecie się z „Raport Kruka”). Pomysł na postać Janka był mocno nietuzinkowy: skrajnie przewrażliwiony na punkcie bezpieczeństwa, robi wszystko „według procedur”. Na uwagę jednak zasługuje głęboka wiara Krzywdy, który nie boi się głośno mówić o swoich przekonaniach. No i jest jeszcze tajemniczy wysłannik Sodalitium Pianum, który robi wszystko, aby obrazoburczy manuskrypt, najlepiej zniknął. I z tym wysłannikiem mam największy problem, za bardzo przypomina postać Silasa, fanatycznego mnicha z powieści Dana Browna „Kod Leonarda Da Vinci”.

Jeśli chodzi o warstwę historyczną, to Johannes Ronge, ekskomunikowany ksiądz, który przeciwstawiał się celibatowi księży i odrzucał kult świętych, nie uznawał relikwii, odpustów i pielgrzymek. W powieści to on jest autorem „Księgi Grzechu”, która zarzuca Kościołowi, a właściwie Sługom Kościoła grzechy, będące wszystkimi siedmioma grzechami głównymi pycha, chciwość, lenistwo, nieczystość, zazdrość, gniew oraz nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu.

„Każdy jej rozdział będzie głosił prawdę, którą Kościół chce pogrzebać: o złocie odpustów, zakłamaniu celibatu, przemilczanych zbrodniach, relikwiach, które służą tylko napełnianiu kas.”

Koleje rozdziały powieściowej Księgi Grzechu, służą do rozprawienia się z kolejnymi brzydkimi kartami historii kościoła. M.in. z tzw „Szczurzymi korytarzami”, czyli „korytarzami”, którymi zbrodniarze wojenni uciekali z Niemiec do Ameryki Południowej. Niektórzy, zapewne podobnie jak ja, znają również nazwę tych „korytarzy”, jako Szlak Szczurów. Niestety Kościół pomógł wielu zbrodniarzom uciec. W powieści pojawił się też, i znowu niestety (i nie dlatego, że się w ogóle pojawił, tylko niestety, dlatego że jest oparty na faktach), wątek dotyczący pedofili i nadużyć wobec dzieci. Autor przytoczył Raport Ryana, dotyczący właśnie tych przypadków w latach 1914-1999 w Irlandii. Cytowane fragmenty, choć w większości mi znane z mediów, czy innych książek dotyczących przestępstw duchownych, zrobiły na mnie przygnębiające wrażenie.

Autor sięgnął również po mało znany w powszechnej świadomości epizod z czasów II Wojny Światowej, czyli masakrę w Ascq, której dokonali 1 kwietnia 1944 chłopcy z 12 Dywizji Pancernej SS „Hitlerjudend”, mordując w odwecie za sabotaż linii kolejowej 86 mężczyzn. Zbrodnia ta jest uznawana za jedną z najbardziej krwawych akcji dokonanych przez SS na teranie Francji.

Znowu, podobnie jak w przypadku „Raportu Kruka” jestem pod wrażeniem researchu, jaki zrobił Autor. Choć w pełni zdaję sobie sprawę, że wydarzenia historyczne przytoczone w powieści, są tylko tłem i punktem do polemik bohaterów, to pokazują dla wielu nieznane oblicze instytucji Kościoła, oraz mocno dają do myślenia.

Jeśli chodzi o political fiction, to tym razem zamiast władz świeckich, mamy władze kościelne. I znowu Kowalewski jest niebezpiecznie blisko rzeczywistych postaci oraz przedstawia teoretycznie już nieistniejącą organizację Sodalitium Pianum. Choć cały wątek dotyczący „polowania” na manuskrypt jest fikcyjny, to został bardzo uprawdopodobniony, zwłaszcza biorąc pod uwagę działania Kościoła w poprzednich wiekach.

Wątek kryminalny, to oczywiście szlak zbrodni mający na celu zniszczenie Księgi Grzechu. Tu jest naprawdę ciekawie, bo zbrodnie są kreatywne i jakoś bardzo inspirowane działaniami inkwizycji, choć nie tylko. Mafijne metody też dają radę.

Zostaje mi tylko powtórzyć to, co napisałam recenzując „Raport Kruka”. Powieść czyta się świetnie, zarówno dzięki bardzo dobremu stylowi Autora, jak i przemyślanej fabule, zgrabnie łączącej fikcję i fakty historyczne. A jeśli dodamy do tego świetnie wykreowanych bohaterów, to mamy powieść, która wciąga bez reszty.

Serdecznie polecam i już czekam na kolejny tom cyklu.

„Księga Grzechu” to drugi tom serii, której bohaterem jest archeolog Nikita Wajda. Akcja zaczyna się z przytupem – w czasie remontu wieży kościoła, przypadkowo odnaleziony zostaje tajemniczy, łaciński dokument. Wszystko wskazuje na to, iż jest to fragment legendarnej, zakazanej przez środowisko kościelne, niepokojącej „Księgi Grzechu”. Odnalezienie kolejnych części okazuje się ciężkim zadaniem, zwłaszcza, że równocześnie poszukuje ich wynajęty zabójca, powiązany z tajnym religijnym stowarzyszeniem. Dlaczego te dokumenty są tak groźne? Jakie mroczne oblicze Kościoła ukazują? I jak łatwo wykorzystać wiarę, by manipulować ludźmi i żyć bezkarnie?

Książka robi piorunujące wrażenie już od pierwszych stron, wciąga do swego świata, pożera niczym mroczna pułapka i odurza do tego stopnia, iż granice między rzeczywistością, a nakreśloną mroczną wizją, zacierają się błyskawicznie. Przemysław Kowalewski po raz kolejny zafundował wyjątkowo mglisty i odurzający thriller, jaki pozostawi po sobie ślad w czytelniczej duszy na długo. Uwielbiam takie wciągające, niejasne i mroczne historie, które porywają bez pamięci, po to, by na koniec pozostawić w całkowitym oszołomieniu. Bezsprzecznie, na ogromne brawa zasługuje klimat powieści, to mistrzowskie połączenie tajemniczości, wiary z mrokiem i głęboko ukrytymi traumami. Wszystko to dopełnione zostało tajną organizacją, religijnymi reliktami, bolesną historią i przeszywającymi nadużyciami ze strony kościoła, dlatego lektura dosłownie hipnotyzuje, a najkrótsza przerwa w lekturze oznacza prawdziwe katusze.

„Księga Grzechu” jest doskonale nakreślonym, wciągającym, nieobliczalnym thrillerem, dopieszczonym niepokojącym, przeszywającym na wskroś klimatem. To pełna tajemnic i niedomówień historia, przybierająca postać odurzającego transu, zarazem niepokojącego, jak i niesłychanie fascynującego. Dopracowane portrety psychologiczne, mroczny, pełny niebezpiecznych sekretów i niedomówień, odurzający klimat i lawina niewygodnych sekretów i szokujących występków ze strony wspólnoty religijnej, która powinna być wzorcowa… Polecam gorąco!🔥

Autor w tej książce zabiera nas w historie, które zaczynają się niewinnie… od jednego odkrycia, jednego dokumentu, jednej decyzji, a potem wszystko wymyka się spod kontroli. Tym razem stawką nie jest tylko rozwiązanie zagadki, ale coś znacznie większego... prawda, która nigdy nie powinna ujrzeć światła dziennego. A może właśnie powinna?

To już druga część serii o Nikicie Wajdzie i jednocześnie ósma książka autora. Ja mam wrażenie, że z każdą kolejną historią on po prostu podnosi poprzeczkę jeszcze wyżej. Pamiętam jego debiut z 2023 roku i od tamtej pory czytam wszystko, co wychodzi spod jego pióra. I za każdym razem dostaję coś, co naprawdę robi wrażenie.

W tej części autor zabiera nas w sam środek niebezpiecznej gry, która zaczyna się od odnalezienia tajemniczego manuskryptu ukrytego w kapsule czasu w wieży starego kościoła pod Szczecinem. Szybko okazuje się, że to fragment legendarnej, zakazanej „Księgi Grzechu” — apokryfu, który może zachwiać fundamentami Kościoła. I wtedy wszystko przyspiesza. Pojawiają się pieniądze, wielkie interesy, Watykan… i ktoś, kto dla tej księgi jest w stanie zrobić absolutnie wszystko.

No właśnie ile warta jest prawda? I czy każdy powinien ją poznać?

Najbardziej wciągnęło mnie to, jak autor stopniowo buduje napięcie. To nie jest historia, która od razu rzuca nas w wir wydarzeń, tu wszystko narasta. Najpierw ciekawość, potem niepokój, a w końcu prawdziwe zagrożenie. Są momenty, kiedy miałam wrażenie, że to już nie jest tylko książka, ale coś znacznie bardziej realnego. Szczególnie sceny związane z odkrywaniem kolejnych tropów i tajemnic księgi, które naprawdę robią klimat. I to uczucie, że każdy kolejny krok może być tym ostatnim…

Nikita Wajda to bohater, którego naprawdę dobrze się obserwuje. Z jednej strony człowiek nauki, jest spokojny, analityczny, opanowany. Z drugiej ktoś, kto nagle zostaje wrzucony w sytuację, gdzie wiedza to za mało, żeby przetrwać. Właśnie ta jego przemiana była dla mnie jednym z ciekawszych elementów tej książki. Bo czy można pozostać sobą, kiedy wszystko wokół zaczyna się rozpadać?

Jakie emocje na was czekają podczas czytania? Zapewniam, że tu jest naprawdę intensywnie. Niepokój, napięcie, momentami wręcz strach, ale też ogromna ciekawość. Autor świetnie gra na tych uczuciach, daje chwilę oddechu tylko po to, żeby za moment znowu przyspieszyć akcję. I to działa. Bo trudno się od tej historii oderwać.

Najbardziej podobało mi się to, jak sprytnie została poprowadzona cała intryga. To nie jest tylko thriller, to historia, która zmusza do myślenia. O wierze, o władzy, o tym, kto decyduje o tym, co jest prawdą. I o tym, czy pewne rzeczy naprawdę powinny zostać odkryte…

Jeśli lubicie książki, które łączą tajemnice przeszłości z dynamiczną akcją i mocnym klimatem, to zdecydowanie coś dla Was. Ja jestem totalnie kupiona i już wiem, że na kolejną część będę czekać z niecierpliwością.

Bo kiedy raz wejdziesz w tę historię… nie da się tak po prostu o niej zapomnieć.