Ptaszek w klatce. Dwa Bieguny. Tom 2

Żwirełło prowadzi czytelnika do świata, w którym handel żywym towarem, prostytucja, narkomania, korupcja, brudna polityka i przestępczy świat gangsterskich porachunków stanowią przemysł trudniący się budową klatek dla ludzkiej wolności.

Życie naszych rodziców jest cichym testamentem, z którym przychodzi nam się zmierzyć w dorosłości. To kim byli, jak żyli, jakie wartości wyznawali, czego dokonali, a na co zabrakło im odwagi - wpływa na to jacy jesteśmy i kształtuje nasz charakter. Dziedzictwo rodziców może być jak plecak pełen kamieni, którego nie potrafimy zrzucić z pleców. Możemy co najwyżej nauczyć się z nim maszerować, regulować oddech i kontrolować bicie serca.

Tadeusz “Kobra” Rafalski, przestępca, handlarz narkotyków, morderca i złodziej, bez wątpienia pozostawił swojemu synowi unikalny bagaż doświadczeń. Kiedy młody Szymon dotarł do prawdy o swoim ojcu, od razu zrozumiał, że będzie się z nią zmagał przez całe dorosłe życie. Nie tylko z konsekwencjami czynów taty, ale i pokusami pójścia w jego ślady. Miał to szczęście, że spotkał na swej drodze innych przewodników, a ci nauczyli go, jak mądrze i bez krzywdzenia innych wykorzystywać rodzinną przeszłość. Został dziennikarzem i codzienne docieranie do prawdy stało się jego osobistą krucjatą, pokutą za grzechy ojca, na które i tak nie miał wpływu. Niestety Szymon Rafalski zatracił się w tej misji i zgubił kompas przyzwoitości, o czym mogliśmy przeczytać w powieści “Bez przedawnienia”.

“Ptaszek w klatce” jest bezpośrednią kontynuacją wydarzeń opisanych w pierwszym tomie serii “Dwa bieguny”*. Symbolicznym prologiem są jednak wydarzenia z życia Szymona, które wydarzyły się rok wcześniej. Współpraca z policją jako tajniak i zdrada bliskiej osoby z pewnością wpłynęły na to, co wydarzyło się w jego życiu.

Najnowsza powieść Katarzyny Żwirełło to pełna symboli historia o ludzkim dążeniu do wolności - decydowania, samostanowienia, wyboru i budowania własnej tożsamości. Losy bohaterów powieści Żwirełło pokazują, jak łatwo można utracić wolność, jak prosto da się nam ją odebrać i jak sami potrafimy się jej pozbawić.

Autorka nie mitologizuje wolności, lecz odziera ją z iluzji i pozorów. Bo ile nam z wolności, kiedy nie mamy niczego, na czym nam zależy? Po co niezależność, gdy należąc do siebie samego, odczuwamy jedynie jeszcze większą pustkę? To przykładowe pytania, jakie Żwirełło stawia przed czytelnikiem. Ujrzy on również destrukcyjne pojmowanie wolności, w myśl którego zawsze wolno mi wszystko, a drugi człowiek nigdy nie może być dla mnie ograniczeniem.

To niezwykle dojrzała i refleksyjna powieść, w której Autorka rzuca czytelnikowi intelektualne wyzwanie. O ile w tytule ptaszek w klatce jest jeden, o tyle wewnątrz powieści mamy ich całą gromadę. Na pochmurnym niebie, namalowanym słowami przez Autorkę, dostrzegam wiele ptaków, które pragną latać wysoko, ale nie mogą, ze względu na symboliczne klatki, które odbierają im dostęp do podniebnych przestworzy.

Dziennikarz Szymon Rafalski utknął w klatce uzależnienia od narkotyków i własnego egoizmu. W pogoni za tematem i utrzymaniem się na czele redakcyjnego peletonu, młody Rafalski zachowuje się niczym superbohater. Wszędzie widzi potencjał na pierwszą stronę i samemu zdaje się podołać kolejnym wyzwaniom. Za nic bierze rady mądrzejszych od siebie i oszukuje się, że sobie poradzi. Etyka i moralność stanowią cenę, jaką zapłaci Szymon przekonując się boleśnie, że ceną za luksus jest utrata zawodowej wolności. Czy bohater zbuduje własną legendą na zgliszczach, jakie pozostawił mu ojciec?

Prostytutka Wiktoria już dawno zapomniała czym jest wolność. Każdego dnia czuła się rzeczą. Niegdyś piękna, dziś będąca lustrzanym odbiciem zniszczenia, brzydoty i psychicznego rozkładu. Całkowicie pozbawiono ją wolnej woli i wykreowano na współczesną niewolnicę. Dziewczyna była narzędziem w rękach swoich oprawców. Porównywano ją do młotka, którym zadawano przemyślane ciosy, a ten nigdy nie przepraszał, nie miał prawa głosu, ani własnego zdania. Brzmi znajomo? Kto czytał klasyczne historie szpiegowskie, ten z pewnością przypomni sobie, że kobieta wielokroć była w nich narzędziem zniszczenia bohatera.

Policyjni przykrywkowcy Chyży, Smok i Darek są potwierdzeniem, że każdego można kupić, z tym że niektórzy mają wysoką cenę. Ich klatką była kieszeń brutalnego i nieobliczalnego gangstera, do której trafili. Zaprowadziły ich tam białe koperty wypchane pieniędzmi, które podsuwały wyobraźni wizję spokojnego i dostatniego życia.

Gangster Tomasz Misztal, ksywa Cegła, do perfekcji opanował sztukę szantażu i manipulacji. Usiłował stać się artystą, który budował klatki dla innych. Szybko zrozumiał, że “seks na sprzedaż niewiele różni się od handlu narkotykami - uzależnia klientów, obraża najgorsze strony ludzkiej natury”. Niestety daleko mu było to przysłowiowych białych kołnierzyków, przez co nie był w stanie osiągnąć więcej, niż typowy gangster. Postępowanie Cegły rysuje nam jego własną klatkę, którą stanowi przywiązanie do przeszłości. Osobiste relacje i związki z ojcem Szymona Rafalskiego uśpiły w nim instynkt przestępcy, wystawiając go na niebezpieczeństwo i odsłaniając, że nie jest tak bezwzględny, jakiego nauczył się przed lata odgrywać.

Były podkomisarz Kacper Chaberski to człowiek prawdy i zasad. Posłuszny, wierzący w obowiązujący system, bezwzględnie dotrzymujący słowa i obietnic, prawdomówny i pomocny. Moim zdaniem jego zawodowy etos i swoisty heroizm były po części klatką, której był więźniem. Nawet kiedy wiedział, że robi źle, nie był w stanie nadszarpnąć danego słowa dla wyższego celu, jakim było bezpieczeństwo. Jestem wdzięczny Autorce za tę postać, albowiem jej losy stanowią ogromne pokłady przemyśleń, relatywizmu i dywagacji.

Bohaterowie “Ptaszka w klatce” definiują przed czytelnikiem rozmaite postaci wolności, a ich losy są świadectwami walki o jej odzyskanie.

Na szczególne wyróżnienie zasługuje to, jak głęboko i precyzyjnie Żwirełło przedstawia obraz prostytucji w Polsce. Historia Wiktorii, opisanie procesu jej ubezwłasnowolnienia, a także panujących w tej branży reguł, daje przerażający obraz tego, że częstokroć ma ona postać dzisiejszego niewolnictwa.

Żwirełło prowadzi czytelnika do świata, w którym handel żywym towarem, prostytucja, narkomania, korupcja, brudna polityka i przestępczy świat gangsterskich porachunków stanowią przemysł trudniący się budową klatek dla ludzkiej wolności. Niepowtarzalny język powieści, świetne kreacje bohaterów i nie dające o sobie zapomnieć pytania, która Autorka stawia przed czytelnikiem. To wszystko czyni kolejny tom serii “Dwa bieguny” kolejnym literackim osiągnięciem Katarzyny Żwirełło.

*Zaznaczam, że powieść można czytać osobno, bez znajomości pierwszej części serii.

Nie jest łatwo żyć z pewnym piętnem. Przekonał się o tym Szymon Rafalski - bohater książki ''Ptaszek w klatce. Dwa bieguny'' autorstwa Katarzyny Zwirełło. Jestem po skończeniu tomu 2 i muszę przyznać, że jest to równie zajmująca pozycja, co pierwsze wydanie książki. Jest to przede wszystkim historia o odwadze, sile charakteru i pokonywaniu trudności życiowych. Postać Szymona Rafalskiego na długo zapadnie nam w pamięć - bowiem możemy utożsamić się z nim, gdyż często dźwigamy również własne traumy pokoleniowe. Serdecznie polecam.

Zamiast pałać się gangsterką, jak na syna znanego gangstera przystało Szymon Rafalski pracuje w podrzędnej gazecie, marząc o prawdziwym śledztwie dziennikarskim. Realizacji zawodowych ambicji upatruje po spotkaniu z dawnym współpracownikiem swego ojca. Podążając tropem sensacyjnego tematu daje się wplątać w intrygę, z której nie widać drogi ucieczki.

Drugi tom serii „Dwa bieguny” autorstwa Katarzyny Żwirełło skupia uwagę czytelnika przede wszystkim na osobie Szymona Rafalskiego, co może nieco dziwić sympatyków pierwszej części, w której ten odgrywał drugoplanową rolę. Przedstawiony wątek kryminalny nie jest wyjątkowo skomplikowany, a zakończenie pozbawione elementu zaskoczenia. Książka pomimo tego już od samego początku wprowadza czytelnika w brudny świat handlu żywym towarem oraz olbrzymich pieniędzy, czyniąc ją ciekawszą z każdym kolejnym rozdziałem.

„Ptaszek w klatce” to przede wszystkim próba zdefiniowania własnej tożsamości i życiowej ścieżki, którą podąża Szymon, Wiktoria, Chyży, Smok, Cegła, Darek i wielu innych. Katarzyna Żwirełło pisząc tę książkę świadomie zmusza także czytelnika do pokonania własnej klatki, w której nierzadko tkwimy, dźwigając na barkach życiowe traumy i porażki. Kłębiące się w głowie refleksje w trakcie i po przeczytaniu książki są naturalnym następstwem bycia naocznym obserwatorem decyzji podejmowanych przez bohaterów, które nieustannie wystawiają na próbę naszą moralność.

Żwirełło napisała książkę, nad której przekazem można wywodzić się długimi godzinami, na rozmaity sposób interpretując wybory w większym i mniejszym stopniu decydujące o życiu ludzkim. Nie tylko własnym. Takiej książki po prostu nie można nie polecić…

Współpraca z wydawnictwem Dreams.

Szymon Rafalski jest młodym, ambitnym dziennikarzem, który próbuje zapracować na własne nazwisko. Niestety ciąży nad nim mroczny cień rodzinnych koneksji. Jest synem Tadeusza "Kobry" Rafalskiego, bezwzględnego gangstera i mordercy. Takie powiązania niosą ze sobą mnóstwo pokus, ale są również ogromnym ciężarem na całe życie. Mężczyznę poznajemy już w pierwszym tomie serii "Dwa bieguny", a "Ptaszek w klatce" stanowi jego bezpośrednią kontynuację. Jednocześnie jest to nowa historia, którą można czytać bez znajomości poprzedniej części. Ja oczywiście zawsze zachęcam do czytania całości.

Autorka skupia się tym razem na temacie szeroko pojętej wolności, utracie jej i głębokim pragnieniu uwolnienia się z kajdan zniewolenia.

Nie ma tu miejsca na wyidealizowane postaci. Bohaterowie posiadają szereg wad, ale jednocześnie zza skorupy wybijają się odwaga i poświęcenie. Fabuła skupia się głównie na zawodowo-życiowych zmaganiach Szymona, jednak nie zabrakło również "starej gwardii" na czele z Alanem Biegiem. Tu ukłon w stronę miłośników serii "Między prawami".

Wolność, swoboda działań lub ich brak ukazane są tu z wielu perspektyw. Zarówno od strony oprawcy, jak i ofiary. Ze względu na jej fizyczne jak i psychiczne aspekty.

Można być pozbawionym wolności, ograniczonym w prawie do decydowania o sobie, ale istotna jest też wolność umysłu. W grę wchodzi tu szantaż emocjonalny i zręczna manipulacja. Niestety bardzo łatwo wpaść w tę pułapkę, stając się niewolnikiem na mentalnej smyczy.

Często też sami sobie narzucamy sztywne ramy, wymuszamy chwiejne kroki, których nie jesteśmy pewni. Stąpając po cienkim lodzie łatwo jest popełnić błąd, który zaważy na dalszymi życiu.

Czy wolność ma granice? Czy można ją kupić?

Tak jak wszystkim trzeba umieć nią odpowiednio gospodarować, nie nadużywać i nie pozbawiać jej drugiego człowieka. Katarzyna Żwirełło zagrała mocnymi kartami. Ukazała świat zachłyśnięty żądzą władzy, posiadania i bycia ponad wszystko. Od przemocy, przez narkotyki, nielegalne walki po handel ludźmi i zmuszanie do nierządu. Nie oszczędza nikogo. Idzie na całość, a śmierć zbiera żniwo.

Czy bohaterowie znajdą klucz by w porę wyrwać się ze swoich klatek?

Drugi tom serii „Dwa bieguny” to historia drugoplanowego bohatera pierwszej części, Szymona Rafalskiego. Syn nieżyjącego już, ale wciąż cieszącego się estymą w przestępczym półświatku gangstera, nie poszedł w ślady ojca. Jest dziennikarzem w podrzędnej warszawskiej gazecie. Marzy o tym, aby parać się dziennikarstwem śledczym. W (nie)przypadkowym spotkaniu z dawnym współpracownikiem rodziciela upatruje szansy na realizację zawodowych ambicji. Wkrótce jednak okaże się, że człowiek ten, ma wobec Szymona własne plany...  

Handel żywym towarem, zmuszanie do prostytucji, skorumpowani policjanci pozostający na usługach przestępczego świata, uzależnienie od narkotyków i brudna polityka, to wszystko znajdziecie na kartach najnowszej powieści Katarzyny Żwirełło. 

„Ptaszek w klatce” to opowieść o dążeniu do odzyskania utraconej wolności. Autorka pokazuje jak niewiele trzeba, aby nam ją odebrać, a także jak poprzez swoje postępowanie narażamy się na jej utratę. Żwirełło zwraca uwagę na głęboko zakorzenioną w człowieku potrzebę budowania własnej tożsamości, która niekiedy wymaga odcięcia się od przeszłości, od dziedzictwa przodków.  

Próżno szukać w powieści wyraźnej, kryminalnej zagadki. Fabuła, podobnie jak zakończenie nie zaskakuje. Cieszy natomiast pojawienie się dobrze czytelnikom znanych z poprzednich powieści Autorki policjantów. Doceniam także kreację postaci. Bohaterów niezwykle ludzkich, prawdziwych poprzez swoje niedoskonałości. Działających pod wpływem chwili i emocji, momentami naiwnych, popełniających błędy. Prosty język i obrazowe opisy uprzyjemniają lekturę. 

Książkę można czytać bez znajomości poprzedniego tomu serii.