"Traktat o łuskaniu fasoli" to słynna powieść Wiesława Myśliwskiego, w której narrator dokonuje bilansu swojego życia, opowiadając o sobie tajemniczemu przybyszowi.
Książka uhonorowana Nagrodą Literacką Nike stanowi zbiór rozważań nad rolą przypadku i przeznaczenia w życiu człowieka.
Książka opiera się na monologu głównego bohatera, który od czasu do czasu przerywany jest wtrąceniami jego słuchacza. Żadna z postaci nie zdradza swego imienia. Rozmowa jest prowadzona podczas łuskania fasoli. Bohater opowiada o nieuchronności ludzkiego losu.
W powieści pojawia się mnóstwo sentencji ujętych w niezwykle prosty i trafny sposób, np. "świat jest taki, jak Bóg opisał, a nie jaki człowiek widzi". Wypowiedzi narratora mają wręcz charakter spowiedzi. Mimo to pozostaje ON tajemniczy i nieprzenikniony. W zasadzie nie może ON narzekać na własne życie. Jest utalentowanym saksofonistą, a dzięki graniu w zespole odczuwał artystyczne spełnienie oraz dobrze sobie radził finansowo.
W "Traktacie o łuskaniu fasoli" widoczny jest niezwykły kunszt pisarski Wiesława Myśliwskiego. W książce zwyczajne, codzienne sprawy niepostrzeżenie przeobrażają się w tematy egzystencjalne, transcendentne.
Obecność zagadkowego przybysza wprowadza nastrój niepokoju. Przypomina ON narratorowi znajomą osobę, której dawno nie widział, i przywołuje w nim traumatyczne wspomnienia z dzieciństwa. Narrator przeżył pacyfikację wsi, ukrywając się w ziemiance. Przybysz wspomniał o swoim ojcu, który był niemieckim żołnierzem i dowodził podczas akcji podpalenia wioski. Darował życie jednemu chłopcu, ponieważ przypominał mu jego syna.
Warto również sięgnąć po inną książkę tego autora, "Ostatnie rozdanie". Porusza ona tematykę przemijania, pamięci oraz sensu istnienia. Wiesław Myśliwski jest pisarzem dwukrotnie uhonorowanym Nagrodą Literacką Nike. Jego dzieła były ekranizowane i wystawiane na scenach teatralnych, a także w Teatrze Telewizji i Teatrze Polskiego Radia.
Fragmenty książki "Traktat o łuskaniu fasoli"
Przyszedł pan fasoli kupić? Do mnie? To przecież w każdym sklepie dostanie pan fasoli. Ale proszę, niech pan wejdzie. Psów się pan boi? Niech się pan nie boi. Obwąchają pana tylko. Kto pierwszy raz, muszą go obwąchać. Żebym to ja wiedział. Nie uczyłem ich tego. Same z siebie tak. Pies, jak człowiek, jest nieprzenikniony. Pan ma psa? To powinien pan mieć. Od psa można się dużo nauczyć. No, siadł, Reks, siadł, Łaps. Dosyć.
A swoją drogą, jak pan tu trafił? Nie tak łatwo do mnie trafić. Jeszcze teraz, po sezonie. Nawet spytać o mnie nie ma teraz kogo. Widział pan, w domkach żywej duszy. Dawno już powyjeżdżali. Mało nawet kro wie, że tutaj żyję. A pan po fasolę. (...)
- fragment, strona 5
(...) Tego, Reksa, znalazłem w lesie. Uwiązany był u drzewa na stalowej lince. Nie zauważyłbym go pewnie, wypatrywałem poziomek pod stopami, nagle, słyszę gdzieś coś kwili jak dziecko. Do głowy by mi nie przyszło, że to może być pies. Taka sarna na przykład, gdy we wnyku umiera, pozna pan od razu, że to sarna. Spotykałem nieraz takie umierające sarny. A tu jakby dziecko. (...)
Zacząłem się już zastanawiać, kto tu, w domkach mógłby mieć takie niedawno narodzone dziecko. Mnie już nic nie dziwi, powiem panu, nawet jakby dziecko ktoś wyniósł do lasu. Zacząłem przeglądać krzak za krzakiem, obchodzić najbliższe drzewa. Wtem widzę, pod bukiem leży on, Reks. Widocznie mnie wywąchał i chociaż był prawie umarły, zakwilił. Bo musi pan wiedzieć, węch w psie na końcu umiera. (...)
- fragment, strona 24
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Jaki jest dominujący styl narracji w tej powieści?
Książka jest napisanym w formie obszernego monologu studium ludzkiego losu, pamięci oraz roli przypadku w życiu człowieka. Narrator zwraca się do tajemniczego gościa, snując opowieść o swojej przeszłości, co nadaje tekstowi intymny i wysoce refleksyjny charakter. Taka konstrukcja pozwala czytelnikowi na głębokie zanurzenie się w filozoficznych rozważaniach nad kondycją ludzką i nieuchronnością przemijania. Lektura wymaga od odbiorcy skupienia, ponieważ granice między wspomnieniami a teraźniejszością płynnie się przenikają. Jest to proza gęsta od znaczeń, w której każde zdanie pełni istotną funkcję konstrukcyjną.
Czy Traktat o łuskaniu fasoli to odpowiednia lektura dla fanów wartkiej akcji?
Ta powieść nie jest dobrym wyborem dla osób poszukujących dynamicznej fabuły, szybkich zwrotów wydarzeń czy napięcia typowego dla literatury popularnej. Wiesław Myśliwski skupia się na wewnętrznych przeżyciach bohatera i powolnym procesie analizowania własnej biografii podczas wykonywania prostej, codziennej czynności. Brak tradycyjnej, liniowej akcji sprawia, że czytelnicy przyzwyczajeni do sensacyjnych wątków mogą uznać tempo narracji za zbyt statyczne. Dzieło to dedykowane jest odbiorcom ceniącym literacką kontemplację oraz kunszt językowy ponad intensywność zdarzeń. To literatura, która wymaga czasu i cierpliwości, aby w pełni wybrzmiały jej wszystkie metaforyczne warstwy.
Jakie główne motywy egzystencjalne porusza autor w tym utworze?
Wiesław Myśliwski koncentruje się na tematach przeznaczenia, traumy wojennej oraz poszukiwania sensu w chaosie zdarzeń. Autor wykorzystuje czynność łuskania fasoli jako pretekst do rozważań nad trwałością ludzkiej pamięci i tym, jak przeszłość definiuje naszą teraźniejszość. W tekście silnie obecne są wątki historyczne, które kształtują tożsamość bohatera i wpływają na jego pesymistyczne lub stoickie postrzeganie świata. To wielowymiarowa analiza ludzkiej psychiki, która zmusza do refleksji nad własnymi wyborami oraz nieuchronnością losu. Każdy rozdział odsłania kolejną warstwę doświadczeń, które składają się na pełny obraz życia jednostki.
Czy język powieści jest trudny w odbiorze dla przeciętnego czytelnika?
Mimo wysokich walorów artystycznych i filozoficznej głębi, język utworu pozostaje czysty, precyzyjny i pozbawiony zbędnego hermetyzmu. Autor unika skomplikowanego żargonu, budując zdania o ogromnej sile wyrazu, które trafiają bezpośrednio w emocje odbiorcy. Wyjątkowość tego dzieła polega na tym, że codzienne, prozaiczne czynności zostają podniesione do rangi uniwersalnego rytuału. Lektura dostarcza ogromnej satysfakcji osobom poszukującym w literaturze odpowiedzi na fundamentalne pytania o naturę bytu. Styl Myśliwskiego jest uznawany za jeden z najdoskonalszych we współczesnej polskiej literaturze pięknej.
Dla kogo ta pozycja będzie najbardziej trafionym wyborem na prezent?
Książka stanowi idealny podarunek dla dojrzałych czytelników oraz pasjonatów polskiej prozy współczesnej na najwyższym poziomie artystycznym. Będzie to doskonały wybór dla osób, które kolekcjonują najważniejsze dzieła literatury pięknej i cenią autorów nagradzanych prestiżowymi wyróżnieniami, takimi jak Nagroda Nike. Solidne wydanie i uniwersalna tematyka sprawiają, że jest to pozycja obowiązkowa w domowej bibliotece każdego humanisty i miłośnika filozofii. Tekst ten rezonuje z osobami lubiącymi wracać do przeczytanych fragmentów w celu odkrywania nowych poziomów interpretacyjnych. To prezent, który niesie ze sobą dużą wartość intelektualną i estetyczną.
