Zapomniane Kresy. Ostatnie polskie lata

Kresy to nie tylko Lwów, Wilno czy Nowogródek. Kresy to nie tylko legendarne ostoje polskości, ale również zaścianki i stanice. Kresy to także Inflanty Rzeczypospolitej. To stamtąd pochodziło wielu wybitnych Polaków i Polek. To na uniwersytecie w Dorpacie biło polskie serce a politechnice w Rydze kształciły się kadry techniczne odrodzonej Rzeczypospolitej. O tych faktach należy pamiętać.

Kresy to nie tylko Lwów i Wołyń. Kresy to nie tylko Wilno i Grodno. Kresy to także Łatgalia, zapomniane polskie Kresy.

Książka pozwala czytelnikom odkryć niezwykłość i urok tego nieco tajemniczego dla wielu naszych rodaków regionu. Dzięki temu lepiej możemy poznać historię naszego narodu a przy okazji dowiedzieć się co nieco na temat historii relacji łączących nasze państwo z krajami bałtyckimi.

Dodatkowym walorem tej niezwykłej książki są liczne zdjęcia i reprodukcje pozwalające lepiej poznać bohaterów, których poznaliśmy dzięki tej lekturze oraz ,,zobaczyć’’ miejsca ważne dla historii Polski.

Dla mnie to nieoceniona pomoc w poznaniu zawiłych losów mojego rodzinnego kraju. Pozwoliła mi w większym stopniu zrozumieć naturę i dążenia naszego narodu.

Moje doświadczenie czytelnicze dowiodło, że mało jest autorów, którzy w tak rzetelny i obrazowy sposób opisują nieistniejące już miejsca i historyczne wydarzenia, jak Sławomir Koper. Zawsze, kiedy czytam książkę jego autorstwa, mam wrażenie, że przeżył wszystko, o czym pisze, a to chyba najwyższy wyraz uznania. Ta książka jest ucztą dla czytelników kochających historię i chcących poszerzać swoją wiedzę. Po lekturze warto sięgnąć po inne książki autora, z których część stanowi ciekaw uzupełnienie dla tej publikacji:)

Hej, rubieże dalekie Rzeczypospolitej, hej, kresy ciche, puste, zdławione, wyludnione, wymordowane, wysiedlone, zamarłe dla szpiegowskiego oka triumfującego łupieżcy-kata, kordonami bagnetów i ziemskiej mocy, dokumentami rządów potężnych i kongresów od Macierzy oddarte i z kart wykreślone! Taki wasz głos i takie w tobie kości i skarby leżą i oczekują na zew od Matki-Pani!

Maria Rodziewiczówna

Seria kresowa Pana Sławomira Kopra, wciąż zachwyca swoją odsłoną. Powstałe tomy zapraszają nas do zapoznania się z tą utraconą częścią Polski, która na zawsze zostanie w naszych sercach, wzbudzając tęsknotę, żal, nostalgię, oraz wiele wspomnień.

Wracając dziś do ziemi, którą utraciliśmy, wracamy nie tylko do zabytków, ale przede wszystkim do historii tysięcy rodzin, wysiedlonych, na rzecz innych państw. Trzeba, także pamiętać, że kresy to nie tylko Lwów, Wilno czy Nowogródek, to przede wszystkim wsie i miasteczka, które być może nie przysłużyły się wielkiej historii świata, ale są ważne dla pojedynczych jednostek jako zbiór opowieści o dzieciństwie, młodości i dorastaniu. Wielu z naszych polskich artystów, malarzy, polityków, piosenkarzy pochodziło ze stron, o których dziś mówimy mało, albo wcale, bo przecież to już nie nasze.

Piąty tom serii Pana Kopra Zapomniane Kresy ostatnie polskie lata, po raz kolejny zaprasza nas do odwiedzenia, najciekawszych, a także najbardziej wartościowych dla narodu Polskiego miejsc na Kresach, a także poznania wielu nazwisk, które powinny wejść do świadomości polskiej.

Z nostalgią wracamy do historii Uniwersytetu w Dorpacie, który istniał w czasach, gdy Rzeczpospolita Obojga Narodów sięgała na północnym wschodzie po tereny dzisiejszej Estonii, gdy w jej skład wchodziły także takie województwa, jak parnackie czy właśnie dorpackie. To właśnie w Dorpacie dzisiejszym Tartu jezuici w roku 1583 założyli Gymnasium Dorpatense. Odbyło się to dzięki zaangażowaniu króla Stefana Batorego, któremu zależało na krzewieniu wiedzy, ale jeszcze bardziej na nawróceniu na katolicyzm protestanckich Estończyków. Uczelnia w Dorpacie może pochwalić się wieloma polskimi nazwiskami, np. polski przyrodnik, Benedykt Dybowski – zasłynął w Dorpacie jako uzdolniony ekscentryk, który powołał Braci Mlecznych, czyli klub abstynentów. Nie można również zapomnieć, że ówcześni polscy studenci byli tak kreatywni, że stworzyli najstarszą, zaraz po studentach polskich z Breslau (Wrocław) polską korporację studencką.

Pisarz w piątej części książki przedstawia, także powstanie styczniowe na Żmudzi, polskie czołgi w Dyneburgu, czy historię Polaków internowanych na Łotwie, Litwie i w Estonii w roku 1939.

Cały zestaw książek o Kresach jest niezwykle wartościowy historycznie. Oczywiście nie oddaje on historii zwykłych ludzi, którzy zamieszkiwali te strony, a później musieli je opuścić, moim zdaniem wielka szkoda. Myślę, że byłoby super, gdyby właśnie jeden tom poświęcić zwykłym Polakom i ich sytuacji na Kresach. Trzeba, jednak napisać, że pod względem wartości merytorycznej zestaw jest naprawdę ciekawy. Ponieważ każda z publikacji traktuje o czymś innym, można je czytać razem, jak i osobno, co jest dodatkowym atutem. Dziś jako Polacy pamiętamy o tym, że ziemie te kiedyś należały do nas. Mimo to uważam, że mamy o nich naprawdę małe, albo żadne pojęcie, dlatego pozycje typu serii Pana Kopra są potrzebne, dla edukacji przyszłych pokoleń.

Do lektury zachęciła mnie tematyka Kresów, skąd pochodzi moja prababcia. Szukałam czegoś ciekawego po opiniach innych czytelników, aż trafiłam na serię książek "Ostatnie polskie lata". Muszę powiedzieć, że nie zawiodłam się, dlatego też polecam dalej. Sposób opowiadania Sławomira Kopra mnie zachwyca, przy czym warto wspomnieć, że fakty są przedstawione naprawdę w sposób rzetelny. Dla wszystkich zaintersowanych Kresami, ale też dla miłośników historii. Podoba mi się też dobrze zaprojektowana okładka.