Szmelc

Czy aparat może stać się przekleństwem? W świecie wykreowanym przez S.J. Lorenca fotografia to nie tylko zapis chwili, ale niebezpieczna podróż na krawędź obłędu. „Szmelc” to jedna z tych książek, które po przeczytaniu odkłada się z pewnym rodzajem lęku, zerkając niepewnie na własny telefon czy aparat leżący na półce.

Poznajemy Lucjana, który pod pseudonimem „Lucy” odnosi sukcesy w Berlinie. Jego życie to uporządkowane sesje, blichtr i ucieczka od demonów przeszłości. Wszystko pęka w momencie otrzymania pocztówki od dawnego mistrza, Pawła Zmory. Powrót do Warszawy, zamiast oczekiwanego spotkania, przynosi konfrontację z pustką – mentor zniknął, a Lucy, przejmując jego mieszkanie, nieświadomie wchodzi w sam środek narastającego chaosu.

To, co w tej powieści zachwyca najbardziej, to jej „zdjęciowa” struktura. Autor nie dzieli książki na zwykłe rozdziały, lecz na konkretne fotografie. Dzięki temu lektura przypomina przeglądanie starego, niepokojącego albumu, w którym obraz wyłania się stopniowo, niczym na papierze w kuwecie z odczynnikiem. Lorenc mistrzowsko buduje duszny, niemal klaustrofobiczny klimat, w którym techniczne detale pracy fotografa nadają całości niesamowitego, brudnego realizmu.

Tytułowy „szmelc”, czyli stary, analogowy aparat, to w rzeczywistości milczący świadek i sprawca nieszczęść. Wątek robienia selfie tym konkretnym modelem wprowadza do fabuły pierwiastek niemal paranormalny. To właśnie w tych momentach kryminał ustępuje miejsca mrocznej fantastyce i horrorowi, a my zaczynamy zadawać sobie pytanie: czy to, co uznajemy za zużyte i niepotrzebne, naprawdę traci swoją moc? A może tylko czeka w ukryciu, by znów stać się istotnym?

Muszę przyznać, że wejście w ten świat wymaga skupienia. Narracja jest gęsta, pełna niedopowiedzeń i luk w pamięci bohatera, co sprawia, że sami czujemy się zagubieni w labiryncie warszawskich kamienic. Jednak gdy mechanizm tajemnicy w końcu zaskakuje, akcja wciąga bez reszty. Granica między jawą a koszmarną wizją staje się cieńsza niż klisza, a każde kolejne odkrycie podnosi tętno.

A zakończenie? Lorenc serwuje finał, który jest jak nagły błysk lampy w ciemnym pokoju – oślepia, zostawia powidoki pod powiekami i nie pozwala o sobie zapomnieć. To porażająca puenta opowieści o pasji, która przeradza się w niszczycielską obsesję.

Jeśli szukacie literatury, która bawi się konwencją, nie podaje gotowych rozwiązań i trzyma w napięciu aż do ostatniego „kliknięcia” migawki – „Szmelc” jest pozycją obowiązkową. Ale ostrzegam: po tej lekturze już nigdy nie spojrzycie na stare przedmioty w ten sam sposób.

Lubicie fotografować? A może wolicie oglądać fotografie?

Ja zdecydowanie należę do tej pierwszej grupy. Uwielbiam robić zdjęcia – mój telefon bywa pełen dziwnych kadrów i nieoczywistych ujęć, ale najważniejsze jest to, że sprawia mi to ogromną przyjemność.

Dlatego sięgnęłam po książkę z motywem fotografii, bo wcześniej nie miałam okazji czytać niczego w tym klimacie.

„Szmelc” S.J. Lorenc, Wydawnictwo Mięta

Lucjan, niegdyś znany fotograf, po nieudanym związku wyjeżdża do Berlina, by zacząć od nowa i rozwijać swoją karierę. Gdy jednak otrzymuje kartkę od przyjaciela, Pawła Zmory, wraca do kraju. Na miejscu okazuje się, że Paweł zniknął bez śladu. Lucjan postanawia zostać, zamieszkuje w jego mieszkaniu i przejmuje obowiązki w wydawnictwie Fabryka.

Powrót do domu oznacza jednak szybkie i bolesne zderzenie z przeszłością. Pojawiają się zdjęcia, luki w pamięci… A w tle zagadkowy aparat analogowy. Co ma z tym wszystkim wspólnego?

Książkę czytało mi się bardzo dobrze. To wciągające śledztwo, które śledziłam z rosnącą ciekawością. Znikający ludzie, zaniki pamięci, a po nich krwawe wydarzenia – wszystko to buduje mroczny, niepokojący klimat. Momentami miałam wrażenie, że pojawiają się wątki paranormalne, bo niektóre sytuacje wydawały się nierzeczywiste, a jednak przytrafiały się bohaterom.

No i ten aparat analogowy, który robi zdjęcia… a potem zaczynają dziać się dziwne rzeczy – zwłaszcza jeśli zrobisz sobie selfie.

Z książką spędziłam naprawdę miły, choć lekko niepokojący wieczór. Pstryk… i selfie 😉

Sięgając po książkę S. J. Lorenca 𝑆𝑧𝑚𝑒𝑙𝑐, nie miałam żadnych oczekiwań, a może jednak jakieś miałam, tylko trudno było mi je nazwać. To moje pierwsze spotkanie z tym autorem, więc ciekawość mieszała się z lekką niepewnością. Zaintrygował mnie tytuł i opis wydawcy. Szmelc z definicji to coś bezwartościowego, zniszczonego, pozornie do wyrzucenia, a jednak w tej historii ma znaczenie. Tym szmelcem jest stary aparat, który nie tylko robi zdjęcia, ale zdaje się zatrzymywać coś więcej niż obraz. Z każdym kolejnym rozdziałem i zdjęciem coraz trudniej odróżnić, co jest rzeczywistością, a co tylko wyobrażeniem. Widać, że autor bawi się formą, miesza niepokój z nutą grozy i lekkim surrealizmem, przez co całość wciąga, choć nie zawsze pozwala czuć się bezpiecznie.

Przy lekturze często czułam się zagubiona fabularnie, bo narracja miesza różne perspektywy i fragmenty pamięci głównego bohatera. Właśnie w tym, moim zdaniem, tkwi największa siła powieści, w zanurzeniu w stan niepewności i dezorientacji, w którym trudno odróżnić jawę od wytworu umysłu. Jednocześnie dla niektórych może to być utrudnieniem w całkowitym wciągnięciu się w opowieść.

W 𝑆𝑧𝑚𝑒𝑙𝑐𝑢 autor bawi się konwencjami, wyciąga z bezpiecznej strefy oczekiwań i prowadzi przez mroczne, nie zawsze jednoznaczne zaułki ludzkiego umysłu i pamięci. Zakończenie jest satysfakcjonujące dla tych, którzy lubią otwarte interpretacje, innych może zostawić z mieszanką myśli i wątpliwości. To nie jest książka, która zamyka wszystkie wątki w logiczną całość. To raczej doświadczenie, które zostaje długo po odłożeniu książki na półkę. Powieść dla wszystkich, którzy cenią lektury niepodające gotowych odpowiedzi i w których groza nie polega wyłącznie na chwytaniu za serce.

“Szmelc”to historia, która rozwija się jak kula śnieżna. Są książki, które wciągają od pierwszej strony jak gwałtowny podmuch wiatru. I są takie, które zaczynają się spokojnie, niemal niepozornie, by z czasem rozpędzić się i zmieść czytelnika z powierzchni.

Historia zaczyna się od tajemniczego listu. Lucjan, nazywany przez znajomych Lucy, otrzymuje wiadomość od swojego dawnego mentora i przyjaciela Pawła Zmory. Treść jest krótka, nerwowa, niepokojąca: „Lucy, wpierdo..em się w grubą aferę pomóż mi.” To zdanie nie daje spokoju. Lucy przyjeżdża na miejsce, ale Zmory nie ma. W pracy mówią, że czasem znikał na kilka dni, jednak tym razem mija już drugi tydzień. To za długo. Zdecydowanie za długo.

Główny bohater zamieszkuje w jego domu, opiekuje się kotami, przegląda materiały, projekty, niedokończone pomysły. Obaj są zawodowymi fotografami. Zmora był tym, który wierzył w analog, w kliszę, w polaroidy. Uważał, że zdjęcia robione w ten sposób mają duszę, że zatrzymują coś więcej niż obraz. W jego pracowni Luci znajduje mnóstwo rozpoczętych projektów. I zaczyna się pytanie: czy któryś z nich zaprowadzi go do prawdy? Czy to właśnie któryś z tych projektów sprowadził na Zmorę kłopoty?

Klimat tej książki jest jej największą siłą. Narracja jest spokojna, niemal wyciszona, ale między zdaniami pulsuje mrok. Czuje się, że coś jest nie tak. Że pod powierzchnią codziennych rozmów, półsłówek i niedopowiedzeń coś się gotuje. Ze stron nie bije letnie słońce to raczej ciężkie powietrze przed burzą.

Podobnie jak w debiucie autora, akcja nie wybucha od razu. Ona dojrzewa. Pierwsza połowa to budowanie fundamentu relacji, atmosfery, napięcia. A potem, mniej więcej od połowy, historia zaczyna rwać do przodu. Tempo wyraźnie przyspiesza. Pojawiają się pierwsze incydenty z ludźmi, ktoś trafia do szpitala, sytuacja robi się coraz bardziej niepokojąca. Zaczynamy rozumieć, że to już nie jest tylko sprawa zniknięcia.To historia o zaginięciu, ale też o pamięci, obsesji i granicy między pasją a niebezpieczeństwem.

„Dziwna”, „wychodząca poza schematy”, „wymykająca się logice”. To właśnie Wasze opinie o książce „Szmelc” S.J. Lorenca zachęciły mnie do jej przeczytania, bo lubię powieści nieoczywiste, po których nie wiadomo, czego się spodziewać.

Szybko można poczynić dwa spostrzeżenia. Po pierwsze, że autor pasjonuje się fotografią, w tym tą analogową, wplatając w tekst masę technicznych ciekawostek, które budują świetny klimat. Po drugie, z równą łatwością porusza się po zakamarkach ludzkiej psychiki, łącząc brudny realizm z czymś, czego nie da się racjonalnie wyjaśnić.

Główny bohater, Lucjan, wraca z Berlina do Warszawy, by odnaleźć swojego mentora, Pawła Zmorę. Ten genialny fotograf starej daty, „analogowiec”, nagle znika, zostawiając po sobie dwa koty i tajemniczą prośbę o pomoc. Lucy wchodzi w jego buty wprowadzając się do jego mieszkania, przejmując zlecenia w wydawnictwie i zaczyna drążyć, nie wiedząc, że wkracza na drogę, z której nie ma powrotu.

To, co zaczyna się jak klasyczny kryminał z dreszczykiem, niespodziewanie przeradza się w koszmar, w którym trudno odróżnić iluzję od rzeczywistości. Czy możemy wierzyć w to, co widzi bohater? W to, co mu się przydarza? Z każdym kolejnym rozdziałem robi się nie tylko coraz bardziej brutalnie i krwawo, ale ulatuje też poczucie realizmu.

Z czasem czułam narastający niepokój i dezorientację. Konstrukcja książki jest wymagająca, bo linie czasowe się mieszają, a wspomnienia Lucy’ego o Pawle przeplatają się z bieżącymi wydarzeniami. Autor buduje atmosferę gęstą i momentami bardzo duszną, a krótkie rozdziały są niczym szybkie mignięcia migawki aparatu - dynamiczne, trochę chaotyczne, sprawiające, że sami czujemy się jak w sennym koszmarze. Granica między tym, co realne, a tym, co urojone, zaczyna się coraz bardziej zacierać.

W kwestii zakończenia tej zagmatwanej historii mam największy orzech do zgryzienia. Finał na pewno wbija w fotel i wywraca do góry nogami wszystko, w co wierzyłam przez całą książkę. Jednak czy mnie usatysfakcjonował? Przyznam, że zostawił mnie z ogromnym mętlikiem w głowie. Musiałam się zastanowić, czy to genialny zabieg, czy może coś mi umknęło w tej skomplikowanej grze.

Ale może właśnie o to chodziło? O to, bym poczuła ten sam zamęt co bohater i została z kłębowiskiem myśli po zamknięciu książki? Jeśli lubicie historie mroczne i nieoczywiste, w których nie wszystko da się wyjaśnić logiką, to „Szmelc” ma duże szanse Was zahipnotyzować.

"Mówił, że nie może się z nim nawet na chwilę rozstać i chorobliwie, tak, użył tego słowa, ma potrzebę robienia sobie zdjęć".

Big Swinger – tak, oto winowajca całego tego zamieszania. Stary, analogowy aparat fotograficzny Pawła Zmory, dzięki któremu robienie sobie selfie nabiera nowego wymiaru. Niekoniecznie dobrego. Ale chronologicznie rzecz ujmując – wszystko zaczyna się od zniknięcia Zmory i pojawienia się Lucjana „Lucy” Stanisławskiego, jego byłego ucznia. Lucy rozpoczyna poszukiwania swojego mentora, zamieszkuje w jego mieszkaniu i przejmuje część obowiązków służbowych. A później zaczynają się dziać rzeczy wielce zaskakujące i zarazem niepokojące. I to na wielu płaszczyznach. I nawet jakbym uchyliła rąbka tajemnicy, to nie wiem, czy byście uwierzyli...

"Szmelc" zapowiadał się jako historia kryminalna, osadzona w świecie fotografów. Wplecione ciekawostki o technice fotografowania, o rodzajach aparatów, przywoływanie nazwisk wybitnych fotografów czy dyskusje o analogowych zdjęciach – o tym wszystkim przeczytałam z ciekawością.

Ale w końcu to kryminał, choć bardziej szukamy zaginionego aniżeli mordercy, bo przecież ciała nie ma. Policja wykazuje dość nikłe zaangażowanie, współpracownicy Zmory średnio przejmują się zniknięciem kolegi. Jedynie Lucy szuka odpowiedzi wśród setek zdjęć, z niepokojem podchodząc do teorii o zgubnym wpływie Big Swingera. I gdy już mniej więcej wiemy, w którą stronę historia będzie zmierzać, następuje chaos. Trudno rozeznać, co jest rzeczywistością a co snem, co wspomnieniem a co tylko zdjęciem.

"Mówił, że każde kolejne zdjęcie, które sobie nim robi, zabiera jakąś bezużyteczną część jego osoby".

Jako czytelniczka czułam się zagubiona fabularnie, jak i narracyjnie. Przeskakiwanie z Lucy do różnych wspomnień, sytuacji, analizowanie zaników pamięci i materializowanie się snów, było mocno surrealistyczne. Ba – też mocno absurdalne, makabryczne i coraz bardziej krwawe. A scena ze słoniami (!) ostatecznie mnie pokonała.

Mam bardzo mieszane odczucia po lekturze „Szmelcu”. Nie znam drugiego kryminału, w którym fotografia odgrywałaby tak dużą rolę. Ale nagromadzenie przemocy, agresji ze szczegółowymi opisami nie budzi mojego uznania i nie jest dla mnie sposobem na zdynamizowanie akcji i przykucie uwagi czytelnika do końca książki. Też samo zakończenie zostawiło mnie z kilkoma wątpliwościami. Może to moje nieuważne czytanie, a może kwestia skupiania się na tym, co jest jawą a co tylko koszmarem.

Może. Oceńcie sami.

Usłyszałam w głowie ciche „pyk”. I zrozumiałam, że ta książka nie kończy się wraz z ostatnią stroną.

Lucjan „Lucy” Stanisławski ucieka przed swoimi problemami do Berlina. Po dwóch latach dostaje pocztówkę od przyjaciela Pawła Zmory, z prośbą o pomoc. Wraca do Warszawy i okazuje się że Zmora zniknął bez śladu. Zaczynają dziać się rzeczy, których nie sposób logicznie wytłumaczyć. Granica między rzeczywistością a czymś niepokojąco nienazwanym zaczyna się zacierać.

Lucy wplątuje się w niebezpieczną grę.. taką, z której nie wychodzi się bez strat. .

Z każdą stroną świat przedstawiony traci ostrość i zaczyna się rozszczelniać. Zniknięcie Pawła Zmory przestaje być zagadką , a staje się wrotami do rzeczywistości, w której fotografia nie zatrzymuje chwili …a raczej coś odbiera.

Pyk.

I nagle okazuje się, że już tego nie kontrolujemy.

Widzę go wyraźnie…Aparat Polaroid Big Swinger 3000.

Ta książka jest jak szaleństwo. Osacza. Wciąga. Sprawia, że zaczynasz słyszeć w głowie to ciche „pyk” i łapiesz się na myśli ,że każde selfie może odbierać coś więcej niż tylko obraz może fragment wspomnienia, emocji, a nawet cząstkę duszy. To uczucie siedzi w głowie i nie możesz przestać o tym myśleć…nawet po zamknięciu książki.

Choć początek rozwija się powoli , w zamian otrzymujemy wiele ciekawostek ze świata fotografii, które budują solidny fundament pod późniejsze wydarzenia. Ten spokojny wstęp działa jak cisza przed burzą…bo kiedy akcja przyśpiesza, uderza z pełną siłą i wprowadza atmosferę tak niepokojącą, że w pewnym momencie sama przestalam być pewna czy wciąż jestem u siebie, czy już w tej historii.

Czytając, łapałam się na tym, że otwierałam szerzej oczy ze zdumienia. Byłam pod wrażeniem jak pomysłowo, konsekwentnie i przemyślanie została skonstruowana fabuła przez autora.

Autor nie szczędzi nam tu mocnych scen grozy, które działają na wyobraźnie ze zdwojoną siłą i utrzymują ten mroczny klimat opowiecie. Do końca nie wiemy, co jest realne a co jest jedynie projekcją lęku. Zostajemy wciągnięci w nieustannym podważaniu pewności…zarówno bohatera jak i własnej.

A zakończenie wbiło mnie w fotel. To ten moment, najlepszy, spektakularny, w którym serce bije szybciej, a w głowie zapada absolutna cisza. I nagle rozumiesz, że od samego początku wszystko prowadziło właśnie tutaj.

Ta książka jest jak klisza aparatu. Im dalej przesuwasz, tym wyraźniejszy staje się obraz, ale jednocześnie coraz bardziej niepokojący. Z każdą kolejna „ klatką” robi się duszniej, mroczniej i jakoś tak ciaśniej. Jakby przestrzeń wokół się kurczyła. Nie można się uwolnić z tego kadru…

I nawet gdy zamykasz książkę, masz wrażenie, że aparat wciąż jest wycelowany.

Jakby ten aparat wciąż wołał.

Tylko jedno selfie.

Pyk.

Jeśli macie odwagę spojrzeć w obiektyw…sięgnijcie po tę historię.

„Szmelc” to druga książka w dorobku autora. Jest to thriller, który przedstawia historię mocną, brudną i emocjonalnie ciężką. Nie jest to łatwa lektura, już sam tytuł sugeruje coś odrzuconego, pogardzanego i wokół tego będzie kręcić się fabuła.

Powieść zaczyna się spokojnie, obyczajowo, towarzyszymy Lucjanowi w nowej rzeczywistości, choć mamy lekki wątek kryminalny. Jest zaginięcie kolegi Lucjana, a prolog zaczyna się od morderstwa. Zaginięcie początkowo nikogo nie martwi, gdyż Zmora znikał już wcześniej. Rozdziały zatytułowane są zdjęciami, a każde z nich przybliża nam nowe fakty z przeszłości Zmory i Lucjana, co zwiększa zainteresowanie czytelnika. Autor postawił na wplecenie do fabuły wątków paranormalnych i fantastycznych, co nie do końca mi pasowało. Fabuła koncentruje się wokół bohatera uwikłanego w niepokojące wydarzenia, gdzie granica między obserwatorem a uczestnikiem zaczyna się zacierać. Sama intryga i jej przedstawienie, nie do końca wzbudziło moją ciekawość, nie czułam się zbytnio zaangażowana w tę historię, momentami czułam chaos. Na pewno na plus zasługują wątki związane z fotografią, bo w tym temacie mam wiedzę zerową, więc autor fajnie pokazał jak to wszystko zmieniało się na przestrzeni lat. Jakie są plusy i minusy fotografii cyfrowej i analogowej oraz wywoływanie zdjęć w ciemni i obróbki komputerowej. Lucjan i Zmora stanowią dwa różne punkty widzenia w tym temacie, ale z obu bije pasja do tego co robią. Bez wątpienia autor stworzył oryginalną powieść. Klimat niepokojący i mroczny, atmosfera ciężka, momentami bywa brutalnie, a język surowy i dosadny. Z każdą stroną atmosfera gęstnieje, a napięcie rośnie, prowadząc do konfrontacji z tym, co miało pozostać niewidoczne.

Nie jest to zła książka, ale zdecydowanie bardziej przemówiła do mnie pierwsza powieść autora. Mimo to nie skreślam „Szmelcu”. To tytuł, który z pewnością docenią fani thrillerów z nutą grozy oraz czytelnicy zainteresowani motywem fotografii - ten element nadaje opowieści specyficzny klimat i może okazać się dla wielu dużym

atutem💙

Lucjan, nazywany "Lucy" , przebywający aktualnie w Berlinie, otrzymuje tajemniczą wiadomość od swojego mentora. Wyrusza do Warszawy, a tam okazuje się,że Paweł Zadura zaginął. Uczeń wchodzi niejako w buty nauczyciela, tymczasowo zastępując go w pracy i mieszkaniu. W tym drugim odkrywa stary analogowy aparat fotograficzny. Nie wie,że biorąc go do ręki właśnie przypieczętował swój los...i prawdopodobnie nie tylko swój.

Znając debiut autora, wiedziałam mniej więcej czego się spodziewać. Nie zawiodłam się. Autor stworzył jeden wielki mix gatunkowy. Znajdziecie kryminał i thriller z silnie nakreślonym wątkiem psychologicznym. Tu nic nie jest takie jakie mogłoby się wydawać. Tylko początek powieści toczy się w normalnym trybie, a potem zaczyna się jazda. Mieszanie czasów, przeszłości z teraźniejszością, oraz niepokojąco dziwnych sytuacji, w których niewiadomo co jest prawdą, a co jedynie iluzją. Nie jest to powieść dla każdego, myślę że nie spodoba się czytelnikom, którzy nie przepadają za literaturą i stylem Stephena Kinga bo w mojej subiektywnej opini wiele elementów jest podobnych do jego pióra. Za to tym ceniącym nietuzinkowe, nieoczywiste i wprodzajace w błąd samego czytającego, lektury, gorąco polecam. Ja takie klimaty, niepokojące, niejednoznaczne i silnie działające na odczucia psychologiczne bardzo cenię i powtórzę się ponownie, nie zawiodłam się na tej historii. Zakończenie? Zaskakujące. Nie spodziewajcie się całkowitego domknięcia sprawy, co to to nie. Jeszcze jedną wartością dodaną są przemycone smaczki z historii i nie tylko, fotografii.

A Ty, jesteś gotowy na kilka klików wykonanych starym, poczciwym Big Swingerem? Nie obiecuje jednak czy fotografia z niego wychodząca będzie tym co oczekujesz zobaczyć. Polecam.

Lucjan „Lucy” Stanisławski, otrzymuje dziwną kartkę pocztową od swojego przyjaciela i mentora Pawła Zmory. Nie dość, że napis na kartce głosi „Z okazji przejścia na emeryturę”, co może być zrozumiałe, jako że Zmora wciąż był urażony wyjazdem Lucjana do Berlina, tak wiadomość „Lucy, wpierdoliłem się w grubą aferę. Musisz mi pomóc.” jest bardzo niepokojąca. Oczywiście data nadania kartki jest nieczytelna, co tylko sprawia, że Lucy świadomy tego, że Zmora „konsekwentnie traktował cały cyfrowy świat jak jedno wielkie zło i przekleństwo”, jeszcze bardziej niepokoi się o przyjaciela. Po przyjeździe do Warszawy, okazuje się, że nikt nie widział Zmory od dłuższego czasu. Lucy zamieszkuje w mieszkaniu przyjaciela, aby zająć się jego kotami, a także przejmuje część jego obowiązków w wydawnictwie Fabryka. Wkrótce wokół Lucy’ego zaczynają dziać się dziwne rzeczy. Jaki związek z wydarzeniami może mieć stary aparat Zmory?

„Szmelc” to druga powieść S.J. Lorenca, jaką mogłam przeczytać i jak poprzednią „Koniec mapy” określiłam, jako thriller arktyczny, tak „Szmelc” otrzymuje miano thrillera fotograficznego.

W tej powieści nawet zamiast „Rozdział” pojawia się „Zdjęcie”, bo zdjęcia i proces fotografowania grają w tej powieści pierwsze skrzypce.

Główny motyw został oparty na „łowcy dusz”, czy znanym przesądzie funkcjonującym [Adres usunięty]. wśród rdzennych Amerykanów, że fotografia zabiera część duszy fotografowanego. Jednak, to byłoby za duże uproszczenie, bo choć ten motyw był punktem startowym, to Autorowi udało się go przekuć w coś oryginalnego, z akcją z wieloma plot twistami, które zmieniają się w surrealistyczną podróż w czasie i przestrzeni. Muszę przyznać, że nie spodziewałam się takie zakończenia, jednak po przemyśleniu stwierdzam, że to zakończenie idealnie pasowało do całości zarówno treści, jak i atmosfery powieści.

Początkowo powieść zapowiadała się na opowieść o poszukiwaniu zaginionego przyjaciela, coś na pograniczu kryminału i thrillera, jednak każde kolejne zdjęcie, każde naciśnięcie migawki „szmelcu” zmienia perspektywę, zmieniając powieść w coś na pograniczu thrillera i powieści onirycznej i to raczej z serii koszmarów sennych.

W tej powieści nic nie jest oczywiste, ani rzeczywistość, czasami trudno rozgraniczyć rzeczywistość od „urojeń”, ani bohaterowie. Jeśli już przy bohaterach jestem, to są wykreowani w odcieniach szarości, tu nie ma idealnych postaci, każdy ma jakieś wady, jakąś brzydką przeszłość, coś do ukrycia. Wydaje mi się, że taka kreacja bohaterów jest specjalnością Autora.

Ta powieść to nie tylko rozrywka, to opowieść o fotografii, która powoli znika. Mało kto pamięta stres, jaki pojawiał się po naciśnięciu migawki. 36-klatkowy film nie pozwalał na błędy, a jeśli pojawił się błąd, to ups.. dowiadywaliśmy się tego po wywołaniu zdjęć. Pół biedy, gdy można było powtórzyć zdjęcie, gorzej jeśli zdjęcia zrobiło się na wakacjach, czy rodzinnej imprezie – trudno, przepadło. To także opowieść o ludziach, którzy powoli znikają, bledną, zostają zastąpieni innymi. Zwłaszcza w pracy, był człowiek, nie ma człowieka, zadania trzeba zrobić, każdy jest zastępowalny.

Tę powieść można odebrać na tak wielu poziomach, że zabrakłoby klatek w kodakowskim filmie, aby oddać wszystkie obrazy, które można uchwycić w tej historii.

Powieść dla tych, którzy nie boją się bać i dla tych, którzy mają odwagę zajrzeć za kulisy fotografii, a może także tych, którzy nie boją się, że fotografia skradnie im kawałek duszy.

Słynny fotograf modowy Lucjan "Lucy" Stanisławski przyjeżdża z Berlina na wezwanie swojego przyjaciela i mentora, Pawła Zmory. Na miejscu okazuje się jednak, że mężczyzna zniknął bez śladu. Lucy rozpoczyna więc jego poszukiwania, nie przypuszczając, dokąd zaprowadzi go ta podróż.

Akcja powieści toczy się w niespiesznym tempie, lecz Lorenc z dużą wyczuciem buduje atmosferę niepokoju. Umiejętnie stopniuje napięcie, skutecznie przyciągając uwagę czytelnika i sprawiając, że z każdą kolejną stroną coraz bardziej chcemy wiedzieć, co wydarzy się dalej. Z rosnącym zainteresowaniem przyglądamy się światu przedstawionemu oraz emocjom głównego bohatera, uważnie śledząc jego losy. Ze stron powieści wyraźnie przebija miłość do fotografii - zwłaszcza tej analogowej - która staje się nie tylko tłem, ale i istotnym elementem opowieści.

"Szmelc" S.J. Lorenca to powieść surowa i bezkompromisowa, utrzymana w wyraźnie męskim tonie, a przy tym niezwykle nastrojowa - mroczna i psychodeliczna. To, co początkowo zapowiadało się na klimatyczny thriller, stopniowo przeradza się w prawdziwy koszmar.

“Szmelc” S.J. Lorenca uświadomił mi, że mamy dziurę tematyczną w literaturze! Brakuje nam powieści, w których fotografia odgrywa kluczową rolę – „Szmelc” właśnie w tę niszę się wpisuje. Gatunkowo trudno określić go jednoznacznie, najbliżej jednak jest mu do powieści grozy - to na jej zasadach opiera się cała fabuła, a to znaczy: nic tu nie jest niemożliwe, ale jednak spina się finalnie w jedną logiczną całość. Tu elementy kryminalne przeplatają się z obyczajowymi i makabrycznym horrorem, tu teraźniejszość miesza się z przeszłością, a realność z onirycznością. Zamiast rozdziałów są zdjęcia, kadry, które zdają się być nieuporządkowane, rozrzucone, przez co czytelnik momentami nie jest do końca pewny, w którym momencie fabularnym się znajduje. Środowisko artystów różnej maści oddane jest wyraziście pod kątem językowym, choć ma pewne luki pod kątem psychologicznym. Nie jest to więc powieść bez wad, bez wątpliwości jednak pytania o naturę i magię fotografii, jakie zadaje, a zarazem motyw, o jaki intryga się opiera, są przyjemnym powiewem świeżości. Zdecydowanie coś dla tych, co podzielają pasję autora!

Czasem książka zaskakuje nas w najmniej oczekiwanym momencie, prowadząc w zupełnie innym kierunku, niż początkowo zakładaliśmy. „Szmelc" S.J. Lorenca to właśnie taka historia -opowieść balansująca pomiędzy tym, co realne i tym, co wymyka się logice, prowadząca czytelnika przez warszawskie ulice i zakamarki ludzkiej pamięci.

Lucjan „Lucy" Stanisławski, odnoszący sukcesy fotograf modowy, otrzymuje enigmatyczną kartkę pocztową. Nadawca? Paweł Zmora - dawny mentor, nauczyciel fotografii, człowiek, który kiedyś ukształtował artystyczne spojrzenie Lucy'ego na świat. Mimo że od dwóch lat Lucy buduje sobie życie w Berlinie, lojalność wobec przyjaciela okazuje się silniejsza niż nowa egzystencja. Powrót do Warszawy przynosi jednak gorzki zawód – Zmora zniknął bez śladu kilka dni przed przybyciem Lucy'ego.

Wprowadzając się do mieszkania mentora i podejmując część jego obowiązków w wydawnictwie Fabryka, Lucy staje się mimowolnym bohaterem zagadki, której rozwiązanie wymyka się logicznemu rozumowaniu bohatera. Wszystkie tropy wiodą do starego analogowego aparatu Zmory.

Jako osoba, która znajduje w fotografii sposób na oczyszczenie umysłu z natłoku myśli, od razu poczułam pokrewieństwo z tą historią. Uwielbiam robić zdjęcia - szczególnie te w plenerze, pośród natury, lub w opuszczonych budynkach, albo innych tajemniczych miejscach. Fotografia wprowadza mnie w lepszy nastrój, dlatego bardzo ucieszyłam się, że w „Szmelcu" ten motyw nie jest jedynie tłem, lecz filarem całej opowieści.

Lucy szybko zyskał moje sympatię – jego poczucie humoru sprawia, że nawet w najmroczniejszych momentach fabuły pojawia się cień uśmiechu. Śledziłam jego losy z narastającym niepokojem, zadając sobie pytanie: w co też Lucy się wplątał?

Przed rozpoczęciem lektury sądziłam, że „Szmelc" będzie klasycznym kryminałem. Tymczasem fabuła skrywa o wiele więcej... Pojawienie się wątku paranormalnego zaskoczyło mnie, lecz spodobało mi się, że autor poprowadził historię w tym kierunku. Momentami rzeczywistość miesza się ze snem, a ja niejednokrotnie traciłam pewność, które wydarzenia są prawdziwe, a które tylko wyobrażone. Lorenc zwodzi czytelnika, lecz ten zabieg, zamiast irytować, skutecznie intryguje.

Warsztat autora jest lekki, okraszony humorem i ironią, co sprawia, że książkę czyta się dynamicznie i z wyczuciem. Pojawiają się również wątki bezlitosnych morderstwo, dzięki czemu kryminał wciąż wiedzie swój prym, nie dając się całkowicie zdominować przez elementy nadprzyrodzone.

„Szmelc" to lektura dla tych, którzy lubią, gdy granice gatunków się przenikają.

Dobrze spędziłam czas z tą książką i cieszę się, że miałam przyjemność poznać twórczość S.J. Lorenca. Jeśli szukacie czegoś więcej niż tylko prostego kryminału, „Szmelc" może okazać się świetnym wyborem :)