Takiej diabli nie wezmą. Wariatka, czarownica, szarlatanka.
W Przypadce, małej wiosce na polsko-litewskim pograniczu, to kobiety wyznaczają rytm dnia. Agata Srożko, znachorka i uzdrowicielka, od lat leczy mieszkańców, a jej los splata się nierozerwalnie z historią Lusi – przyjaciółki i powierniczki wspólnej tajemnicy.
Dwadzieścia lat po wojnie, kiedy Agata osiedliła się w Przypadce, stała się częścią zamkniętej społeczności. Pewnego ranka jednak znika bez śladu. Wieś huczy od plotek, lecz policja nie podejmuje śledztwa. Zima nadciąga, a mieszkańcy muszą się do niej dobrze przygotować.
Co stało się z Agatą? Kim była naprawdę? Czy dawne sekrety ujrzą w końcu światło dzienne?
Autorka buduje sugestywną opowieść o zamkniętym świecie, w którym przeszłość nie odchodzi, lecz trwa w listach, szeptach i wspomnieniach. To historia o tajemnicach, nadziejach, upływie czasu i ranach, które nie zawsze goją się z biegiem lat. Przede wszystkim jednak – o wybaczeniu, także samemu sobie.
Proste rozwiązania bywają niemożliwe, jeśli ścieżki w ludzkim ciele są poplątane: trzeba je najpierw rozsupłać.
O książce
Gdzieś w szczelinie zwyczajnego życia tkwi wieś Przypadka, w której świat zaczyna się i kończy. O jej mieszkańcach postanowiła napisać Izabela Meyza. I zrobiła to znakomicie. To gęsta, soczysta i dojrzała proza. Jest w niej dowcip, wzruszenie, szczypta realizmu magicznego i duch książek Edwarda Redlińskiego. Przede wszystkim jednak jest to opowieść o sile kobiet. Jeśli ktoś szuka lektury, od której trudno się oderwać, to właśnie ją znalazł.
Magdalena Grzebałkowska
O autorce
Izabela Meyza – antropolożka kultury, mediatorka i ekspertka od komunikacji. Wspiera ludzi w trudnych rozmowach. Pochodzi z pogranicza polsko-litewskiego, do którego odnosi się w swojej twórczości. Współpracowała z takimi czasopismami jak „Wprost" i „Zwierciadło", współautorka książki Nasz mały PRL. Pół roku w M-3 z trwałą, wąsami i maluchem wydanej w 2012 roku.
Jaki klimat dominuje w powieści "Szarlatanka" autorstwa Izabeli Meyzy?
Książka "Szarlatanka" to nastrojowa opowieść przesycona realizmem magicznym oraz surowym klimatem polsko-litewskiego pogranicza. Fabuła skupia się na gęstej sieci kobiecych relacji, szeptach i tajemnicach, które kształtują życie mieszkańców wsi Przypadka. Czytelnik zanurza się w świecie, gdzie granica między codziennością a ludowymi wierzeniami jest niezwykle cienka. To lektura idealna dla osób ceniących literaturę piękną z silnie zarysowanym tłem obyczajowym i historycznym.
Czy styl pisania Izabeli Meyzy przypomina twórczość innych polskich autorów?
Proza Izabeli Meyzy nawiązuje do soczystego i dojrzałego stylu charakterystycznego dla dzieł Edwarda Redlińskiego. Autorka posługuje się bogatym językiem, w którym nie brakuje dowcipu, wzruszeń oraz głębokiej analizy ludzkiej psychiki. Narracja jest gęsta i angażująca, co pozwala na pełne wejście w hermetyczny świat zamkniętej społeczności wiejskiej. Taka konstrukcja tekstu sprawia, że historia staje się uniwersalną opowieścią o sile kobiet i konfrontacji z przeszłością.
W jakich realiach czasowych i geograficznych osadzona jest akcja tej książki?
Akcja powieści toczy się dwadzieścia lat po zakończeniu II wojny światowej w fikcyjnej wsi Przypadka na pograniczu polsko-litewskim. Specyficzna lokalizacja na północy kraju determinuje srogi klimat i trudne warunki życia, do których mieszkańcy muszą się przygotować przed nadejściem zimy. To odizolowane miejsce staje się tłem dla śledztwa w sprawie nagłego zniknięcia miejscowej znachorki, Agaty Srożko. Historyczny kontekst powojenny wpływa na atmosferę nieufności oraz wagę skrywanych przez lata listów i wspomnień.
Kim jest tytułowa szarlatanka i jaką rolę odgrywa w lokalnej społeczności?
Tytułowa bohaterka, Agata Srożko, to charyzmatyczna znachorka i uzdrowicielka, która zna lekarstwo na każdy ból mieszkańców wsi. Kobiety w Przypadce darzą ją szacunkiem, choć dla wielu pozostaje postacią kontrowersyjną, nazywaną wariatką lub czarownicą. Jej nagłe zniknięcie wywołuje falę domysłów i zmusza bliską jej Lusię do zmierzenia się z wspólnie skrywaną tajemnicą. Postać Agaty uosabia siłę kobiecej intuicji oraz trudną sztukę wybaczania samemu sobie błędów z przeszłości.
Dla jakiego typu czytelnika "Szarlatanka" może nie być odpowiednim wyborem?
Książka ta nie jest polecana osobom poszukującym dynamicznej akcji, typowej dla literatury sensacyjnej lub kryminałów. Skupienie na realizmie magicznym, szeptach i powolnym odkrywaniu przeszłości sprawia, że jest to pozycja wymagająca skupienia i refleksji. Czytelnicy preferujący proste, jednoznaczne rozwiązania fabularne mogą poczuć się przytłoczeni gęstą, metaforyczną strukturą tekstu. Jest to literatura piękna, w której najważniejszy jest klimat i głębia psychologiczna postaci, a nie szybkie tempo wydarzeń.
