Ślepak

"Ślepak" jest książką autobiograficzną. Autorka, Jadwiga Stańczakowa, ociemniała kobieta, pisze o swoim życiu. O przyjaźni z Mironem Białoszewskim, o pobycie w getcie i ucieczce z niego, wreszcie - o powolnym traceniu wzroku. O buncie, depresji oraz o akceptacji i pogodzeniu się z losem. To wartościowa i godna przeczytania książka. Optymistyczna, dająca nadzieję, że człowiek nawet w najtrudniejszej sytuacji jest w stanie sobie poradzić. Że nawet nie widząc, doświadcza się piękna świata. I że można się tym cieszyć. Bo to od nas zależy, jaką przyjmiemy postawę.

Sięgnąłem po książkę 'Ślepak' J. Stańczakowej przede wszystkim ze względu na to, że została mi ona zarekomendowana. Jestem fascynatem twórczości M. Białoszewskiego, zaś Stańczakowa była jego bliską znajomą, więc z chęcią złożyłem zamówienie o barwnym życiu tej pisarki. Powiem szczerze, iż nie zawiodłem się bo otrzymałem interesującą historię kobiety, która sporo w życiu przeszła, dlatego też nie mogłem oderwać się od czytania. Wyciągnąłem też lekcję, że bez względu co człowieka w życiu spotka, możliwe jest niepopadanie w melancholię oraz zrezygnowanie, lecz zachowanie harmonii. Bardzo dobrze mi się czytało, więc polecę. 

Obrazująca otuloną całunem ciemności rzeczywistość, odzwierciedlająca życiowe trudności, które los zsyła przed oblicze osoby niewidomej, relacjonująca niewidzialne barwy egzystencji naznaczone nieustanną nocą. „Ślepak” to autobiografia Jadwigi Stańczakowej, poetki, dziennikarki i pisarki polskiej, której choroba odebrała zmysł wzroku, uwalniając z murów getta wprost w obwarowania wykluczające zdolność absorbowania oczami. Kreacja ta wizualizuje odbiorcy codzienność osoby, która zmuszona jest nauczyć się dotykiem percypować świat, nieustannie wodząc dłońmi po tym, co dotąd było widoczne. To pełen świadomych emocji portret wydarzeń o fragmentarycznie gorzkim posmaku, zabarwiony momentami zwykłej radości, ulotnego szczęścia i wdzięczności – poszczególne ułamki życia nakreślono w dyferencyjnej formie, w pewnych odcinakach spowite chaotycznym odzwierciedleniem faktów, co świadczy o ich mocnym natężeniu impresyjnym, w innych z kolei z wyraźnie zachowaną chronologią. Rozpisane na kartach „Ślepaka” wspomnienia z okresu okupacji nazistowskiej, utkane krótkimi, urywanymi, ale jakże dobitnymi i wymownymi, zdaniami, oddają intensywnie oraz boleśnie tkwiące pod skórą autorki doświadczenia, które poruszają wydźwiękiem nieprzerwanego jarzma niepokoju, ostrożności i obawy. Nie są to osadzone na fundamencie permanentnego smutku i melancholii zwierzenia kobiety, która biernie daje się przytłoczyć każdemu dniu, epizodycznie powracająca depresja, tak naturalna w zaistniałej sytuacji, nie triumfuje bowiem nad postacią Jadwigi Stańczakowej, osoby, która doznaje otoczenia w sposób wewnętrzny, ale niewątpliwie rzeczowy i niemalże całkowity. Treść wykreowana z odczuwalną autoironią i dystansem roztacza całą paletę barwnych postaci, którymi otaczała się poetka, a które odcisnęły na jej życiorysie, skrojonym z pracy skompilowanej z pasją, mocniej lub słabiej trwały ślad. To także ich historie, uformowane w cząstkę puenty, sentymentalne przywołania czy tematyczne sploty. „Ślepak” to pozycja przybliżająca prozę dnia w narzuconym przez przeznaczenie planie, z którym należy się zmierzyć, by móc czerpać tyle, ile się tylko da – wyobraźnią, która stanowi potężne źródło eksperiencji. Intymność poprzetykana marginalną zwyczajnością, dającą osobliwe wrażenie poetyckiego liryzmu spojonego z dozą zobojętniających w istocie wyznań. Uświadamiająca, jak wiele nie dostrzegamy, mimo możliwości chłonięcia wszystkimi zmysłami.