Raje utracone. Podróż przez czas. Tom 1

Ta nowa seria autora ,,Oskara i pani Róży" przenosi nas w czasie do początków cywilizacji. Poznajemy Noam, który ma niezwykłą moc nieśmiertelności. Wraz z nim udajemy się w podróż przez tysiąclecia i obserwujemy zmieniający się świat. Widzimy jak rodzi się jego płomienne uczucie do Nory, która przybywa do jego wioski z daleka. Ich zmagania z codziennością i grożącym im niebezpieczeństwem, jakim jest wezbrane jezioro, staje się nam niezwykle bliskie. Przeplata się tutaj zarówno teraźniejszość jak i przyszłość, którą poznajemy we wspomnieniach Noam.

Jak pisze we wstępie francuski wydawca ,,Ta niesłychana podróż zaczyna się od potopu i trwa do naszych czasów. Kluczowe postacie, za pośrednictwem swoich przygód miłosnych i zmagań, ucieleśniają najważniejsze wydarzenia lub najważniejsze przemiany."

Polecam serdecznie tę książkę, w której urzekła mnie nie tylko przecudna okładka ale także treść, zawarte w niej przesłanie i wielka wrażliwość autora. Czytajcie powoli, delektujcie się i zachwycajcie kunsztem Erica-Emmanuela Schmitta.

Éric-Emmanuel Schmitt to jeden z najpoczytniejszych francuskojęzycznych autorów na świecie. W swoich utworach porusza problemy filozoficzne i egzystencjalne, rozbiera miłość na czynniki pierwsze. Do moich ulubionych książek tego autora należą: „Oskar i Pani Róża”, „Małżeństwo we troje” „Historie miłosne”. „Raje utracone” otwierają serię ośmiotomowej „Podróży przez czas”.

W nocie francuskiego wydawcy czytamy:

„Podróż przez czas stanowi niebywałe wyzwanie: opowiedzieć dzieje ludzkości w postaci czysto powieściowej, zagłębić się w Historii poprzez historie, jakby Yuval Noah Harari spotkał się z Aleksandrem Dumasem…”

Autor długo przygotowywał się do tego projektu „gromadząc wiedzę historyczną, naukową, religijną, medyczną, socjologiczną, filozoficzną, techniczną, a jednocześnie pozwalając wyobraźni tworzyć silnych, wzruszających, niezapomnianych bohaterów, do których czytelnik się przywiązuje i z którymi się identyfikuje.”

Jak autorowi udało się to niełatwe przedsięwzięcie?

Z prologu od trzecioosobowego narratora dowiadujemy się, że Noam budzi się z hibernacji w Bejrucie. Wraca do świata, w którym „władzami kieruje pogoń za zyskiem”, „lekkomyślna ludzkość sprowokowała własną zagładę”. Siada przy biurku w wynajętym mieszkaniu i zaczyna spisywać swoją historię. Od tego momentu retrospektywne rozdziały, w których narratorem jest sam Noam, przeplatają się z sekwencjami rozgrywającymi się w Libanie.

Noam opowiada swoje dzieje, zaczynając od narodzin w epoce neolitu „przed kilkoma tysiącami lat w krainie strumyków i rzek, nad brzegiem jeziora, które stało się morzem.” Poznajemy jego rodziców, mieszkańców wioski, dowiadujemy się o jego wielkiej miłości Nurze, która doprowadziła do skłócenia ojca z synem. Poznajemy zwyczaje prehistorycznych ludzi, ich zwykłe codzienne czynności, sposób odżywiania. Dowiadujemy się, jak doszło do tego, że Noam jest nieśmiertelny i dlaczego odradza się co jakiś czas w innej rzeczywistości.

Muszę przyznać, że książkę czytałam z mieszanymi uczuciami. Pewne fragmenty-zwłaszcza te dotyczące relacji uczuciowych Noama czy Baraka- pochłaniałam z dużym zainteresowaniem. Inne partie trochę mnie nudziły. Zdaje się też, iż całość nie jest całkowicie spójna i płynna. Być może przyczyną tego jest łącznie i wykorzystywanie informacji z różnych źródeł czy dziedzin naukowych. Czasem więcej nie zawsze znaczy lepiej. Podobało mi się natomiast tworzenie historii bohaterów i budowanie ich charakterów. Na uwagę zasługuje tez szata graficzna książki.

Utwór Schmitta na pewno skłania do refleksji. Tytuł kojarzy mi się z biblijną historią Adama i Ewy. Ale przecież każdy z nas ma swoje raje utracone-szczęśliwe, pozbawione trosk momenty życia, do których nie ma powrotu. Dla jednego będzie to dzieciństwo, dla drugiego czas studiów, pierwsza miłość. Nie ma też już powrotu do świata nieskażonego działaniami człowieka, do natury żyjącej własnym rytmem, samoistnie się odradzającej, do czystego powietrza. Raje utracone bezpowrotnie…

Myślę, że niektórych czytelników „Raje utracone” mogą nudzić i przytłaczać. Warto jednak osobiście przekonać się, czy książka trafi w wasze gusta czytelnicze i zachęci do lektury kolejnych tomów serii „Podróż przez czas”.

Obfita i ekscytująca podróż do serca ludzkiej historii. Osiem tysięcy lat koncentrując się na historii, sposobie życia, ewolucji nauki i wiedzy oraz sztuki.

Poprzez postać Noama Schmitt otwiera fascynującą opowieść.

"Osiem miliardów ludzi zamieszkuje teraz Ziemię!

Osiem miliardów ludzi pompuje benzynę, gaz, jeździ samochodami, jeździ pociągami, podróżuje samolotem, zużywa energię elektryczną.

Osiem miliardów ludzi rzuca plastikowe torby, które robią kupę na krajobrazach i kalają oceany.

Osiem miliardów ludzi rozszerza przestrzeń miejską, zmniejszając przestrzeń roślin.

Osiem miliardów ludzi prosi o żywność, gdy kończy się bezkrwawa ziemia. (...)

Osiem miliardów ludzi myśli tylko o swoich zyskach, tylko o swoich przyjemnościach.

Osiem miliardów ludzi nie chce niczego zmieniać, podczas gdy wszystko się zmienia. Konsumpcjonizm, kult zysku, gorączkowy podbój nowych rynków, wolny handel spowodowały szkodliwy bulgot".

Noam, nieśmiertelny, ten, który przekracza wieki, odkrywa ze zdumieniem i przerażeniem nasz świat... Świat, który jest także jego, ten, w którym urodził się 8000 lat temu, w wiosce nad jeziorem pod koniec neolitu, kiedy człowiek łowiecko-zbieracki żył w harmonii z hojną i szanowaną naturą.

Noam się nie starzeje. Uświadomi sobie swoją nieśmiertelność, gdy każda ukochana osoba zniknie. Zdobywa mądrość tego, który dużo żył, analizuje historię ludzi i ich odkrycia. Podczas gdy Noam szuka tajemnicy życia dla innych, pracuje, aby odkryć tajemnicę śmierci dla niego.

Schmitt zadaje pytanie o nieśmiertelność: dar czy brzemię?

Wydawnictwo Znak Litera Nova wydało naprawdę przepiękną książkę. Jej bogata i jednocześnie senna obudowa idealnie odzwierciedla świat jaki tu znajdziemy. Książka jest trzy centymetry większa i centymetr szersza od zwykłych rozmiarów. Ma sztywną obwolutę i średniej wielkości druk. Składa się z dwóch części; Jeziora i Potopu. Aby jak najogólniej opowiedzieć o niej, powinnam powiedzieć, że składa się z początków istnienia ludzkiego, coś na kształt Biblii, tylko z bardzo rozbudowaną fabułą. W momencie, kiedy tam Adam poznaje się z Ewą, tutaj Noam poznaje Nurę. Dosyć ciekawy był jego punkt widzenia, gdyż przyglądając się temu jak został stworzony, wiedział jak każda część ciała się nazywała i nie wydawał się być mało doinformowany. Dodatkowo największym darem i przekleństwem w jednym była jego nieśmiertelność. Mógł patrzeć na czas jaki przemija i odczuwać każdą emocję w wydłużonej chwili. Dodatkowo cała opowieść jest piękna pod względem stylistycznych porównań, ukazania rzeczy błahych w idealnej naturze i zasugerowania nam, że tylko głupiec nie zauważa piękna przyrody. Same przygody postaci również były interesujące, jednak na nich skupiono się najmniej. Być może powodem był zapał autora, który znany był z krótkich form literackich, a tutaj wykazał się szczególną objętością. Znacznie częściej mamy opowiedziane co się dzieje po kolei, aniżeli ukazanie tego w formie dialogu. Spodobało mi się tutaj klika momentów, a zwłaszcza jeden, kiedy postać dziwiła się, że dwóch zupełnie różnych osobników potrafiło się ze sobą przyjaźnić. Tutaj opisał nam co ich różnice i na końcu skwitował, że przyjaźń nie ma wyglądu, tylko wnętrze. Noach jest tutaj postacią nieco oddaną pierwotnym instynktom. W pewnym momencie poczuł, że koniec świata stawia już swoje stopy na ziemi, dlatego nie patrząc na nic, postanowił spisać ich historię. Dał tutaj taką nadzieję, że nie ważne co się potrafi, bądź jakie są nasze ograniczenia, jeżeli czegoś pragniemy, to powinniśmy po to sięgnąć. Ogólnie opowieść nieco trudna, ale z pozytywnym wydźwiękiem:-)

Ciężko ubrać mi w słowa podziw i ekscytację, które odczuwam po odłożeniu tej książki. „Raje utracone” to historia początków cywilizacji osnuta na rzetelnej wiedzy, gromadzonej przez autora przez długi okres, którą spleciono z fikcją nadającą tej swoistej encyklopedii świata fabularnego sznytu. I to nie wszystko, bo ta historia należy do literatury pięknej, nie jest to więc zwyczajna powieść, daleko jej też do pozbawionej emocji literatury naukowej, gdyż nakreślono ją bowiem za pomocą pięknych metafor, które pobudzają wyobraźnię, rozlewając się po duszy czytelnika niczym fabularne Jezioro po połaciach ziemi. Eteryczna, poruszająca, dotykająca głęboko uśpionej wrażliwości spaja epokę neolitu ze współczesnym podejściem do natury, łączy szacunek do otaczającego świata z wychwalaniem zdradliwego postępu. Zabiera czytelnika w podróż po nieskalanych ręką człowieka miejscach, które Schmitt maluje nam przed oczami słowami. Wyjaśnia to, co owiane jest mgłą tajemnicy i nieprawdopodobieństwa, jednocześnie dając do zrozumienia, że historia zatacza koło, a gdy natomiast nie przestaniemy egoistycznie stawiać się ponad naturę, wrócimy do punktu wyjścia. Na wzniosłej otoczce utkano opowieść zwykłych osób, które kochają, zazdroszczą, dążą do władzy czy odznaczają się lojalnością – ludzie neolitu odczuwali takie same emocje, jak my, ich kolejne pokolenia – a to tylko potwierdza jak wielowymiarowa i uniwersalna jest ta powieść. Strona po stronie, wędrujemy przez kształtujące się środowisko, które jednostki ludzkie od zarania dziejów prowadzą ku zagładzie, zapominając o odpowiedzialności i szacunku do darów, które ofiaruje ziemia. Intrygująca opowieść z nutą thrillera, która stanowi wisienkę na tym wybornym torcie, chwilami wymagająca, chwilami relaksująca, ale przez wszystkie rozdziały niezwykle przyjemna i zachwycająca szczegółowością, złożonością i nietuzinkową fabułą stanowiącą ucieleśnienie wydarzeń mających miejsce w rzeczywistości. To skrupulatne świadectwo poparte nauką to jedno z najlepszych dzieł spod pióra autora. Czekam na kontynuację z zapartym tchem!