Urodziła się w rodzinie dwojga głuchych, dekadentów i buntowników.
Dzieciństwo spędziła w Nowym Jorku, otoczona wielką włoską rodziną, gdy przeprowadzili się na prowincję, do Włoch – została jej już tylko samotność dzieloną z matką i bratem. Przez kolejne lata podejmowała nieustanne próby zapuszczania korzeni i porozumienia się ze światem – do tej pory język jej rodziny naznaczony był emigracją, niepełnosprawnością rodziców i wyobcowaniem.
Między Bazylikatą a Brooklynem, od Rzymu po Londyn, z dorosłości w dzieciństwo – Claudia Durastanti przerzuca mosty w czasie i przestrzeni, swoją historię ubiera w literacki język, a przez autobiograficzną refleksję stara się zdystansować od przeszłości. Kreśli słodko-gorzką opowieść o niezwykłych, choć często toksycznych więzach łączących jej rodzinę, w której miłość miesza się ze złością, a zdrowy rozsądek z szaleństwem. Pisze o matce kochającej festiwal w San Remo, choć nigdy nie mogła go usłyszeć. O ojcu, którego ulubionym sposobem komunikacji była złośliwość. O babce, która miała słabość do zaginionych dziewczynek. I o sobie samej – o fantazjach, syndromie oszustki i wyobcowaniu. Obca to zarazem intymna i uniwersalna, pokoleniowa opowieść o poszukiwaniu swojego miejsca na ziemi i nadawaniu sensów własnemu życiu.
O książce
U Tołstoja „wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne, każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób”. U Nabokova na odwrót: tym, co pozwala odróżnić od siebie poszczególne rodziny, jest szczęście. U Claudii Durastanti szczęścia i nieszczęścia nie sposób oddzielić. Rozpięta między światem głuchych i słyszących, między językiem migowym i mówionym, między kulturą włoską i amerykańską, między lękiem i afirmacją, między potrzebą ucieczki i pragnieniem zakorzenienia – bohaterka Durastanti próbuje znaleźć drogę, którą mogłaby podążać, opowiadając przy tym sobie i światu własną historię, a nie tę, którą chcą jej narzucić inni. Cały czas zadaje sobie jedno pytanie: jak wyrazić towarzyszące jej uczucie obcości, którego źródła raz jawią się jako oczywiste, innym razem pozostają nieuchwytne?
Grzegorz Jankowicz
Ta nowatorska w formie i emocjonalnie złożona opowieść zgłębia tematy komunikacji, więzi rodzinnych i przynależności. Durastanti, znana we Włoszech z inteligentnego głosu i dwoistej perspektywy, z jakiej patrzy na świat, przemawia do wszystkich, którzy są na zewnątrz i pomiędzy.
Jhumpa Lahiri
To mój ulubiony rodzaj pisarstwa nie ogranicza się do opowiadania o świecie, lecz ryje w nim głębokie korytarze.
Ocean Vuong
Durastanti jest znakomitą pisarką, jej tekst płynny, opisy żywe i oryginalne, a opowieść stopniowo rozwija się w sieć skojarzeń i historii o rodzinach, ludziach dalekich i bliskich, nierozumiejących się, zagubionych i kochających.
Rupert Loydell, „International Times”
W tym poruszającym rodzinnym portrecie [Durastanti] szczerze opisuje osobiste nieszczęścia i niepowodzenia, jednak doświadczenie przemocy i samotności pobłyskuje u niej poczuciem akceptacji i „bezużytecznej mocy przebaczenia.
Vilma De Gasperin
Ta książka łamie wiele literackich konwencji […]. Pełna początków i zatrzymań, dygresji i regresji hipnotyzuje czytelnika, tak że w ostatecznym rozrachunku nie ma znaczenia, czy to prawdziwa historia.
Joseph Peschel, „Brooklyn Rail”
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca lub z serii Poza serią
W jakim stylu literackim utrzymana jest książka "Obca" Claudii Durastanti?
"Obca" to nowatorska proza z pogranicza eseju i autobiografii, charakteryzująca się nieliniową strukturą narracyjną. Autorka rezygnuje z tradycyjnej chronologii na rzecz dygresji i głębokich refleksji nad własnym życiem oraz relacjami rodzinnymi. Czytelnik obcuje z językiem bardzo plastycznym, który precyzyjnie oddaje emocje związane z poczuciem wyobcowania i brakiem przynależności. To lektura wymagająca dużego skupienia, nagradzająca odbiorcę intelektualną głębią i niezwykle oryginalnym spojrzeniem na świat. Każdy rozdział stanowi oddzielny element mozaiki, która ostatecznie układa się w spójny portret współczesnego nomady.
Czy ta pozycja jest odpowiednia dla czytelników szukających lekkiej i optymistycznej lektury?
Książka ta nie jest propozycją dla osób poszukujących prostej rozrywki lub klasycznego, pogodnego zakończenia. Claudia Durastanti opisuje trudne doświadczenia związane z toksycznymi więzami, ubóstwem oraz systemowym wykluczeniem. Tematyka niepełnosprawności rodziców oraz trudów emigracji sprawia, że treść bywa emocjonalnie obciążająca i skłania do bolesnej introspekcji. Jest to pozycja skierowana do czytelników ceniących literaturę piękną, która konfrontuje ich z niewygodną prawdą o ludzkiej egzystencji. Jeśli szukasz szybkiej akcji, ta gęsta i refleksyjna proza może nie spełnić Twoich oczekiwań.
Jakie główne motywy porusza autorka w swojej autobiograficznej opowieści?
Centralnym punktem utworu jest problem komunikacji w rodzinie dotkniętej głuchotą oraz poszukiwanie tożsamości między dwiema kulturami. Durastanti analizuje, jak dorastanie w specyficznym środowisku językowym i społecznym wpływa na postrzeganie świata w dorosłym życiu. Ważnym wątkiem jest również migracja między Stanami Zjednoczonymi a Włochami, która potęguje stan zawieszenia i poczucie bycia wiecznym outsiderem. Całość spina motyw "syndromu oszustki", towarzyszący bohaterce w jej próbach zapuszczenia korzeni w nowych miejscach. Autorka bada granice między prawdą a fantazją, starając się nadać sens własnej historii.
Czy do zrozumienia fabuły konieczna jest biegła znajomość kultury włoskiej lub amerykańskiej?
Uniwersalny przekaz o potrzebie akceptacji sprawia, że szczegółowa wiedza o historii tych krajów nie jest wymagana. Autorka buduje mosty między Brooklynem a prowincjonalną Bazylikatą, skupiając się na wewnętrznych przeżyciach, a nie na suchych faktach historycznych. Specyficzne tło kulturowe służy jedynie jako rama dla rozważań o uniwersalnym poczuciu inności, które może dotknąć każdego człowieka. Dzięki temu historia staje się bliska każdemu, kto kiedykolwiek czuł się nie na miejscu w swoim środowisku lub rodzinie. Lektura pozwala spojrzeć na znane miejsca z zupełnie nowej, dwoistej perspektywy.
Jaką rolę w narracji odgrywa motyw niepełnosprawności rodziców bohaterki?
Głuchota rodziców stanowi fundament, na którym autorka buduje definicję własnego języka i sposobu porozumiewania się. Niepełnosprawność nie jest tu przedstawiona w sposób sentymentalny, lecz jako surowy fakt kształtujący buntowniczy charakter całej rodziny. Relacja z matką i ojcem opiera się na specyficznych kodach, które dla osób postronnych pozostają niezrozumiałe i hermetyczne. To doświadczenie staje się kluczem do zrozumienia, dlaczego bohaterka przez całe życie czuje się tytułową obcą. Książka pokazuje, jak brak słuchu u najbliższych wpływa na rozwój wyobraźni i literacką wrażliwość dziecka.
