Normandia. Życie między przypływem a odpływem

Nie mogę czytać książek Agnieszki Łopatowskiej. To dla mnie zdecydowanie niebezpieczna sprawa. „Normandia” jest drugim tytułem autorki, z którym miałam okazję się zapoznać i tak jak w przypadku „Paryż to zawsze dobry wybór”, już po kilku rozdziałach przepadłam totalnie. Nie wiem, jak pisarka to robi, ale jej książki są niczym imienne zaproszenie do tego, aby kupić bilet lotniczy, wsiąść w samochód i pojechać w miejsca, które opisuje.

Normandia kojarzy się przede wszystkim z wydarzeniami drugiej wojny światowej. Ta część historii regionu na zawsze zapisała się w dziejach współczesnego świata. Jednak Normandia to coś więcej niż tylko miejsce wojennych działań. To region Francji, który od wieków zachwyca surowością i bogactwem natury, a także niczym magnes przyciąga artystów szukających natchnienia i inspiracji.

Łopatowska snuje opowieść o tym, jak małe rybackie wioski z czasem stawały się nadmorskimi kurortami, do których przyjeżdżała nie tylko francuska, ale też angielska śmietanka towarzyska. Pokazuje Normandię z wielu stron, odsłaniając wszystko to, co sprawia, że ten region jest tak wyjątkowy. Pisze o portach morskich, niezwykłej architekturze i legendach, które do dziś są żywe w pamięci mieszkańców.

Artyści ciągnęli tam w poszukiwaniu weny, a niektórzy z największych właśnie na tych ziemiach kształtowali swoją twórczość. Monet, Jongkind czy Flaubert to tylko kilka postaci nierozerwalnie związanych z Normandią. Równie ważne są lokalne przysmaki, które od stuleci goszczą na tutejszych stołach, a część z nich - jak camembert czy cydr podbiła kulinarny świat.

Zastanawiałam się, w czym tkwi siła narracji Łopatowskiej, skoro nawet fragmenty o serach pochłonęły mnie bez reszty. I wtedy zrozumiałam, że w centrum jej zainteresowania zawsze znajduje się człowiek. To wokół jego historii i przeżyć snute są wszystkie opowieści. Weźmy na przykład Mont Saint-Michel ten cud architektury poznajemy dzięki historii madame Poulard i jej rozsławionemu omletowi. Kompletne szaleństwo. Niezmiennie zaskakuje mnie wiedza autorki z zakresu historii, literatury i sztuki oraz to, w jaki sposób potrafi połączyć wszystkie te elementy w całość. Ani przez moment nie czułam się przytłoczona nadmiarem informacji podczas lektury, a wręcz świetnie się przy niej bawiłam.

Czuję się tą książką kompletnie zauroczona. Ten region Francji stał się właśnie miejscem, które chciałabym kiedyś odwiedzić, nie po to, żeby odhaczać kolejne muzea i nadmorskie miejscowości, ale żeby poczuć ducha tego miejsca i zobaczyć Normandię tak, jak pokazała ją autorka. I chyba właśnie to najbardziej cenię w książkach Łopatowskiej: po ich przeczytaniu ma się ochotę nie tylko zobaczyć dane miejsce, ale naprawdę je poczuć. Gorąco polecam!

Największą siłą tej książki jest atmosfera. Już od pierwszych stron czytelnik zanurza się w świat kamiennych miasteczek, rozległych plaż, sadów jabłoniowych i targów pełnych lokalnych serów. Autorka potrafi niezwykle sugestywnie oddać charakter regionu – nie tylko poprzez obrazy, ale też smaki, zapachy i dźwięki. Czytając o cydrze produkowanym według dawnych receptur czy legendarnych omletach Mère Poulard, ma się wrażenie uczestniczenia w prawdziwej podróży kulinarnej.

Jednocześnie książka ta to nie tylko piękne, magiczne obrazy. To coś więcej, a pod lekkim, pełnym wdzięku stylem kryje się ogromna wiedza i reporterska dociekliwość autorki. Łopatowska przypomina o wikińskich korzeniach Normandii, o korsarzach, królach i wojnach, które odcisnęły piętno na regionie. Szczególnie interesujące są fragmenty poświęcone ludziom – zarówno historycznym bohaterom, jak i współczesnym mieszkańcom. Dzięki temu ta książka jest także magią zaklętą w ludziach i ich opowieściach, losach.

Poza tym autorka pokazuje Normandię oczami impresjonistów, przywołując miejsca związane z Monatem, Boudinem czy Courbetem. Opisy światła odbijającego się od morza i zmiennego nieba nad klifami brzmią niemal jak fragmenty malarskiego eseju. To jedna z tych książek, po których zaczyna się rozumieć, dlaczego właśnie ten region stał się inspiracją dla tylu artystów. Po prostu cudo i magia.

Agnieszka Łopatowska pisze lekko, obrazowo i z wyczuciem rytmu, co jest kolejnym atutem książki. Nie popada w przesadny zachwyt ani egzaltację, choć wyraźnie czuć jej fascynację Normandią. Dzięki temu narracja pozostaje naturalna i autentyczna. Autorka umiejętnie przeplata anegdoty, lokalne podania, fakty historyczne i własne obserwacje.

Książka ma też wyjątkową zdolność budzenia tęsknoty za podróżą. Nawet osoby, które wcześniej nie interesowały się Normandią, po lekturze zaczynają marzyć o wyprawie do tego magicznego regionu.

Agnieszka Łopatowska stworzyła publikację, która działa jak spokojny przypływ – powoli wciąga czytelnika w swój świat, by po ostatniej stronie pozostawić go z poczuciem, że właśnie wrócił z niezwykłej wyprawy.

"Mówi się, że w Normandii wiatr jest jak stary przyjaciel.Czasem zbyt gwałtowny, czasem dokuczliwy, ale zawsze obecny. Zjawia się regularnie, niesiony różnicą temperatur między wodą, a lądem i krąży nad plażami."

"Podobno na pytanie, kiedy najlepiej zwiedzać Normandię nie ma innej odpowiedzi niż: zawsze. Dolina Sekwany zmienia się tu wyraźnie wraz z porami roku, a każda z nich daje inny rodzaj przyjemności."

„Normandia. Życie między przypływem a odpływem” to nie tylko reportaż podróżniczy, ale przede wszystkim powieść, która pozwoliła mi poczuć zapach kwitnących wiosną nad Sekwaną jabłoni, smak camemberta i wiatr na policzkach! Jest to opowieść o miejscu, gdzie rytm życia wyznacza natura, a historia przeplata się z codziennością.

Agnieszka Łopatowska postawiła na klimat! Nie spieszy się ze swoją opowieścią, nie tworzy przewodnika, czy encyklopedii Normandii. A jednak czaruje! Wciągnęła mnie w opisywane miejsca, wydarzenia, historie, smaki czy zapachy! Pozwoliła mi bliżej się przyjrzeć modnym kurortom, popatrzeć na tę część Francji oczami Coco Chanel, Diora, czy Arsena Lupina.

Pokazała mi trudne dla tego regionu wydarzenia - handel niewolnikami, najazdy Wikingów, czy też proces mojej imienniczki - Joanny D'arc. Autorka poruszyła również wątki dotyczące klimatycznych, aczkolwiek smutnych i mrocznych, legend.

Ten piękny widok na dramatyczne klify, szerokie plaże, surowe morze oraz urokliwe wioski rybackie Agnieszka uwieczniła na kartach książki. Jednak zdecydowanie łatwiej było mi je sobie wyobrazić patrząc na obrazy impresjonistów, ale o nich autorka też wspomniała!

To była cudowna podróż! Mam nadzieję, że kiedyś uda mi się ten rejon Francji odwiedzić! Byliście? Czy może tak jak ja macie ochotę? (Ja już walizkę mam spakowaną )