Milczenie Szeherezady

Egzotyczna Smyrna - morska bryza, rosnące wokół platany, różnokolorowe kwiaty - to wielokulturowy raj. To samo miasto niewiele lat później - wszechobecne zwłoki, terror i dwa żywioły, ogień pożaru i wody morza, niepozwalające ludziom uwolnić się ze śmiertelnej pułapki - to prawdziwe piekło. Te kontrastujące ze sobą obrazy Izmiru zwinnie przeplata ze sobą Defne Suman w „Milczeniu Szeherezady", swojej pierwszej powieści napisanej po angielsku, jedynej dostępnej obecnie w języku polskim.

Jest to powieść fabularna na tle historycznym, wątki w niej poruszone toczą się wokół realnych wydarzeń, tj. grecko-tureckiego konfliktu, który miał miejsce rok po I wojnie światowej. Tragiczne zdarzenia tego okresu rzadko znane są przeciętnemu człowiekowi, który może nie mieć pojęcia o Wielkim pożarze Smyrny, z którego to zostaje uratowana kobieta nazwana przez wybawców Szeherezadą. Pamięta ona swe losy, ale uporczywie milczy.

Pisarka ukazuje uczucia i myśli postaci, dotyczące zagadnień ogólnospołecznych, interpersonalnych, a nawet egzystencjalnych. Narracja trzecioosobowa miesza się z pierwszoosobową, urywki losów tajemniczej głównej bohaterki przeplatają historie pozornie niezwiązane z jej osobą. Fragmenty te, z biegiem czasu zaczynają układać się w całość. Autorka przenosi nas pod dachy rodzin różnej narodowości - greckiej, tureckiej, lewantyńskiej i ormiańskiej - pozwalając poznać ich zwyczaje, oraz sposób, w jaki cierpią z powodu panującego konfliktu. Wraz z bohaterami przeżywamy miłość, macierzyństwo, stratę i inne doznania cechujące ludzkie istnienie.

Powieści nie czyta się łatwo ani szybko, zmiany wątków wymagają skupienia. Język, którego używa turecka autorka, także sprawia trudności, Suman posługuje się bowiem wieloma zwrotami z obcych języków i orientalnymi nazwami. Jednakże to właśnie tworzy unikalny klimat książki, dodaje jej autentyczności.

Osobiście najbardziej doceniam kunszt, jaki pisarka włożyła w zbudowanie napięcia w swym utworze. Na pierwszych stronach wyjawia nam ona, że piękne miasto spłonie, lecz nieznajomość przyczyny tego wydarzenia ani tożsamości protagonistki, sprawia, że chcemy chłonąć każde kolejne słowo książki.

Tę pozycję polecam szczególnie tym, którzy spragnieni są wiedzy o Oriencie i którzy lubią poczucie znalezienia się w miejscu wydarzeń.

O.K.

Szkolny Klub Recenzenta

Autorka zabiera nas do Imperium Osmańskiego. Do Smyrny, gdzie poznajemy historię różnych rodzin. Uwielbiam, gdy książka zabiera mnie do świata, który już nie istnieje lub wygląda zupełnie inaczej.

Poznajemy jednak nie tylko rodziny o różnych korzeniach kulturowych i środowiskowych. Autorka przeprowadza czytelnika również przez wydarzenia Pierwszej Wojny Światowej, wojnę grecko-turecką i pożar Smyrny, z którego została uratowana Szeherezada. Po uratowaniu przez pułkownika Hilmiego, zamilkła. Pamięta wiele ze swojej przeszłości, ale nie chce nikomu o niej opowiedzieć. Każde z tych wydarzeń opisane jest z niezwykłą dokładnością. Nie zabraknie tutaj również emocji wywołanych miłością, nadzieją i radością. Towarzyszyć nam będą również negatywne uczucia takie jak: cierpienie, ból i strata.

Książkę nie czyta się szybko. Wymaga ona dużego skupienia. Do tego należy do tych grubszych pozycji literackich. Autorka nie posługuje się łatwym słownictwem. Mnie osobiście ani język i styl pisania, ani gabaryty książki nie przestraszyły. Chłonęłam każde zdanie i je analizowałam. Bardzo spodobał mi się świat jaki odwzorowała autorka. Wspaniale było przechadzać się po ulicach dawnego Izmyru, miejscowości, która już dawno nie istnieje. Autorka próbuje poprzez opisanie historii przywrócić do życia mieszkańców wielu pokoleń tamtego świata. I według mnie wspaniale udało się jej to zrobić. Bardzo dobrze wykreowani bohaterowie. Każda z postaci jest inna, każda przedstawia inną historię.