"Opowieść podręcznej" to wstrząsająca historia, przedstawiająca losy kobiet w antyutopijnym świecie, przepełnionym reżimem i wyjątkowo twardym prawem wobec płci pięknej.
Margaret Atwood postanowiła zaprosić swoich Czytelników do świata, w którym nastąpił powrót niesamowicie ortodoksyjnych zasad. Jeśli zastanawiasz się, jak bardzo może zmienić się współczesna rzeczywistość w obliczu reżimu i ostrego prawa, autorka wykorzystuje wspaniały obraz na ukazanie tego zjawiska. Zagadnienia feministyczne czy walka o prawa kobiet wciąż są aktualne i podejmowane w dzisiejszej polityce, ale “Opowieść podręcznej” zdecydowanie wykracza poza standardowe rozumienie problemu. To powieść science fiction, która zdecydowanie jest czymś więcej niż fikcją.
Bohaterką powieści jest Freda, która pełni funkcję Podręcznej w Republice Gilead. Nie może czytać książek, a dom swojego Komendanta opuszcza raz dziennie i tylko po to, by pójść na targ po zakupy. Lista zakazów i nakazów, które ją obowiązują jest niesamowicie długa i wymagająca. Freda nie ma praktycznie żadnych praw, które czyniłyby ją pełnoprawnym człowiekiem. Raz w miesiącu kobieta musi oddać się swojemu zarządcy, trzymając głowę na łonie jego żony, aby ten ją zapłodnił.
Ciężarne podręczne są jedynymi cennymi kobietami dla społeczeństwa. W świecie przedstawionym przez autorkę, bezpłodność stała się bardzo powszechnym zjawiskiem. Większość kobiet zostaje zdegradowana do roli domowych kur, a nieliczne płodne jednostki zostają podręcznymi, które noszą dzieci małżeństw borykających się z niniejszym problemem. Przyrost naturalny w świecie stał się minimalny, dlatego takie kobiety jak Freda zyskują na wartości. Niestety wartość ta określana jest jedynie w chwili, kiedy jest się zdolnym zajść w ciążę, zazwyczaj poprzez gwałt. Ta ponura wizja świata jest pretekstem do zasygnalizowania współczesnych, realnych problemów.
Bohaterka nie może uciec z miejsca, w którym się znalazła i znaleźć nowego domu. Komendant przejął nad nią władzę i sprawił, że jedyne, na co Freda może sobie pozwolić to wspominanie rodziny, męża i swojego dziecka, których musiała zostawić. Kiedyś miała pracę, pieniądze i wolność. Mogła cieszyć się swoim życiem. Jako podręczna nie posiadała jednak nawet swojego imienia, ponieważ “Freda” wyraża przynależność do jej pana.
Margaret Atwood kreuje świat pełen przerażających elementów. Radykałowie religijni przejęli władzę w kraju i wprowadzili własne rządy, gdzie religia stanowi najważniejszą wartość. Freda i inne ciężarne podręczne stanowią margines społeczny, pozbawione praw i wolności są mniej istotne nawet od zwierząt. “The Handmaid’s” stała się bestsellerem, który daje do myślenia każdemu Czytelnikowi i powoduje powstanie tysiąca pytań bez odpowiedzi. O fenomenie książki z pewnością świadczy również fakt, że na jej podstawie w 2017 roku ukazał się serial pod tym samym tytułem. Elisabeth Moss odegrała rolę Fredy, natomiast Joseph Fiennes wcielił się w rolę Komendanta.
Słów kilka o autorce
Margaret Atwood zyskała światową sławę najpierw jako poetka, a następnie pisarka. Urodziła się w 1939 roku w Ottawie. Dorastała w Toronto. W swojej twórczości często porusza tematy feministyczne.
W jakim klimacie utrzymana jest powieść Margaret Atwood?
Książka jest mroczną dystopią o silnym zabarwieniu politycznym i społecznym. Autorka kreuje duszny, klaustrofobiczny nastrój w świecie, gdzie prawa kobiet zostały całkowicie zniesione. Narracja prowadzona jest w sposób oszczędny, co potęguje poczucie beznadziei i izolacji głównej bohaterki. Lektura wywołuje silny niepokój i skłania do głębokiej refleksji nad kierunkiem zmian cywilizacyjnych.
Dla jakich czytelników "Opowieść podręcznej" może okazać się zbyt trudna w odbiorze?
Powieść nie jest odpowiednia dla osób poszukujących lekkiej rozrywki lub unikających tematów związanych z przemocą systemową. Ze względu na drastyczne opisy przedmiotowego traktowania kobiet oraz brutalne zasady panujące w Republice Gilead, lektura może być obciążająca dla osób szczególnie wrażliwych. Tematyka religijnego fanatyzmu i totalitaryzmu wymaga od czytelnika dojrzałości emocjonalnej oraz gotowości na konfrontację z pesymistyczną wizją przyszłości. Książka rezygnuje z dynamicznej akcji na rzecz wewnętrznych przeżyć i analizy psychologicznej.
Czy fabuła skupia się bardziej na akcji, czy na przemyśleniach bohaterki?
Narracja koncentruje się przede wszystkim na wewnętrznym monologu i wspomnieniach Fredy. Czytelnik poznaje świat przedstawiony przez pryzmat subiektywnych odczuć i obserwacji kobiety, która straciła swoją tożsamość. Akcja rozwija się powoli, dając przestrzeń na zrozumienie mechanizmów psychologicznych stosowanych przez opresyjny reżim. Taka konstrukcja pozwala na intymne spotkanie z postacią i zrozumienie jej codziennej walki o zachowanie resztek człowieczeństwa.
Czym różni się literacka "Opowieść podręcznej" od popularnego serialu?
Pierwowzór literacki oferuje znacznie głębszą perspektywę psychologiczną i skupia się na ograniczonym polu widzenia głównej bohaterki. W przeciwieństwie do serialu, książka nie ukazuje wydarzeń, których Freda nie jest bezpośrednim świadkiem, co buduje silniejszą więź z narratorką. Zakończenie powieści pozostaje otwarte i niedopowiedziane, pozostawiając czytelnika z pytaniami o dalsze losy bohaterki. Tekst Atwood zawiera również istotny epilog w formie konferencji naukowej, który rzuca zupełnie nowe światło na całą historię.
Jakim stylem językowym posługuje się autorka w tej książce?
Margaret Atwood używa precyzyjnego, niemal chłodnego języka, który kontrastuje z emocjonalnym ciężarem opisywanych wydarzeń. Autorka stosuje liczne metafory i neologizmy specyficzne dla świata Gileadu, co buduje autentyczność przedstawionej rzeczywistości. Konstrukcja zdań jest przemyślana i elegancka, co klasyfikuje tę pozycję jako wysokiej próby literaturę piękną. Mimo oszczędności w słowach, styl autorki jest niezwykle sugestywny i pozwala plastycznie wyobrazić sobie zasady panujące w nowym porządku społecznym.
