"Auschwitz. Szachy ze śmiercią" przenosi nas w sam środek piekła obozu zagłady. Poruszająca opowieść o przyjaźni francuskiego Żyda z nazistowskim oficerem.
SS Obersturmführer Paul Meissner zostaje ciężko ranny podczas walk na froncie wschodnim. Niezdolny do działań, które okryły jego formację tak mroczną sławą, może pełnić jedynie funkcje administracyjne. Jako że nazistowski aparat terroru potrzebuje zdolnych, oddanych sprawie oficerów na podbitych ziemiach, Meissner przybywa do Auschwitz-Birkenau. Ma przede wszystkim wzmocnić morale esesmanów i żołnierzy pełniących służbę w obozie. Organizuje w tym celu klub szachowy, dający możliwość nie tylko uczestnictwa w rozgrywkach, ale i obstawiania zakładów. Wkrótce Meissner dowiaduje się, że wśród więźniów także są utalentowani szachiści. Jednym z nich jest francuski Żyd, Emil Clément – niegdysiejszy zegarmistrz, który cieszy się sławą niepokonanego mistrza szachów...
"Szachy ze śmiercią" na długo zostają żywym wspomnieniem w pamięci czytelnika. Nie tylko dlatego, że to uniwersalna opowieść o sile przyjaźni i goryczy ludzkiego losu. Nie tylko dlatego, że ukazują piekło obozowej codzienności. To lektura równie pasjonująca, co wymagająca – wymaga bowiem od czytelnika próby zrozumienia motywów działań bohaterów, które drzemią zazwyczaj w najpilniej skrywanych zakamarkach duszy. Czy można zaprzyjaźnić się ze śmiertelnym wrogiem? Czy zdolność do wybaczania ma jakieś granice? Podczas lektury tej niezwykle wciągającej powieści z pewnością nie zabraknie nam czasu na zadumę i refleksję.
O autorze
John Donoghue to brytyjski psychiatra i pisarz, który od ponad dwudziestu lat zgłębia zagadnienia zdrowia psychicznego i chorób psychicznych. Poświęcił im wiele artykułów publikowanych na łamach prestiżowych czasopism medycznych. Mieszka wraz z żoną w Liverpoolu. Jego powieść "Auschwitz. Szachy ze śmiercią" ukazała się w Polsce nakładem wydawnictwa Świat Książki.
Czy książka "Auschwitz. Szachy ze śmiercią" jest oparta na faktach?
Powieść Johna Donoghue jest fikcją literacką osadzoną w realiach historycznych obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Autor rzetelnie odwzorowuje atmosferę i warunki panujące w obozie, jednak główni bohaterowie i ich szachowe pojedynki są wytworem wyobraźni. Lektura pozwala zgłębić mechanizmy przetrwania i dylematy moralne bez konieczności analizowania dokumentów źródłowych. To propozycja dla osób szukających emocjonalnej opowieści o człowieczeństwie w nieludzkich czasach.
Czy do zrozumienia fabuły wymagana jest zaawansowana znajomość zasad gry w szachy?
Znajomość skomplikowanych strategii szachowych nie jest konieczna, aby w pełni zrozumieć i docenić tę historię. Szachy pełnią tutaj rolę metafory walki o życie oraz pretekstu do spotkania dwóch skrajnie różnych światów. Autor opisuje partie w sposób przystępny, skupiając się na emocjach i napięciu towarzyszącym ruchom na szachownicy. Skupienie czytelnika kierowane jest na psychologiczną rozgrywkę między więźniem a strażnikiem, a nie na techniczne aspekty gry.
Jaki jest poziom brutalności opisów w tej powieści historycznej?
Autor kładzie nacisk na napięcie psychologiczne i dylematy etyczne, unikając epatowania drastycznymi opisami fizycznego cierpienia. Choć tło historyczne obozu zagłady jest z natury mroczne, narracja koncentruje się na wewnętrznych przeżyciach bohaterów i ich wzajemnej relacji. Czytelnik styka się z surową rzeczywistością Auschwitz, ale jest ona przedstawiona z pewną dozą literackiej powściągliwości. Dzięki temu książka skupia się na przesłaniu moralnym, a nie na sadyzmie.
Dla jakiego typu czytelnika ta lektura będzie najbardziej wartościowa?
Książka "Auschwitz. Szachy ze śmiercią" to idealny wybór dla miłośników beletrystyki historycznej poszukujących nieoczywistych motywów w literaturze obozowej. Powieść zainteresuje osoby ceniące głęboki rys psychologiczny postaci oraz motyw walki intelektualnej w ekstremalnych warunkach. Jest to pozycja, która skłania do refleksji nad granicami kompromisu i naturą przebaczenia. Docenią ją również czytelnicy szukający w literaturze nadziei i dowodów na siłę ludzkiego ducha.
Dla kogo książka "Auschwitz. Szachy ze śmiercią" może nie być odpowiednim wyborem?
Pozycja ta nie jest polecana osobom poszukującym ścisłego opracowania historycznego lub literatury faktu opartej wyłącznie na dokumentach. Ponieważ jest to fikcja literacka, pewne uproszczenia fabularne mogą być nieakceptowalne dla badaczy historii oczekujących stuprocentowej wierności biograficznej. Nie jest to również lekka lektura rozrywkowa ze względu na ciężar gatunkowy tematyki Holokaustu. Osoby unikające motywów obozowych w literaturze pięknej powinny wybrać inną tematykę.
