Jak gorzka pomarańcza

Oto przed nami debiut, który podbił serca czytelników na całym świecie. Czy faktycznie w rękach Mileny Palminteri drzemie taka wielka moc?

Nie będę kręcić. Na starcie powiem, że to jedna z piękniejszych książek jakie czytałam. Bardzo poruszająca, ale jednocześnie inteligenta, oparta na prozie życia, w pełni wiarygodna. Bohaterowie wystawieni na ciężką próbę snują swoją opowieść na bazie silnych, skrajnych emocji, a w rękach autorki leży władza nad ich losami. Palminteri pisze z pewnego rodzaju surowością, trudną do opisania, ponieważ jej fabuła jest w pełni plastyczna, ale sam opis scen, miejsc czy nawet wewnętrznych przeżyć przekłada się bardziej na domysły aniżeli suchą treść. I to podoba mi się najbardziej, ponieważ mogę czuć się obecna na każdym kroku tej zawiłej akcji, nie jako obserwator a jako w pełni zaangażowany uczestnik.

Akcja powieści rozpoczyna się w roku 1924, w małym, spokojnym, sycylijskim miasteczku. Młode małżeństwo czuje się niepełne bez dziecka, które uparcie nie chce się pojawić. Nardina jednak dostrzega szansę w postaci Sebeddy, pięknej służącej, która zachodzi w ciążę mimo wyraźnej niechęci. Na długie lata losy tych kobiet splotą się w jedną całość. Prawdę niespodziewanie odkryje Carlotta, ale w drodze do odkrycia korzeni nie będzie zupełnie wiedziała czego może się spodziewać.

Każdy bohater występujący w fabule otrzymał swoją przestrzeń. Mogliśmy obserwować ich z bliska, dostrzegać jak zmieniają się pod wpływem trudnych decyzji, trzymać za nich kciuki a nawet debatować czy ich działania mają słuszność. Wiele kwestii moralnych nie zostało wyjaśnionych, ponieważ nie były to treści do narzucania przez autorkę a własnej oceny czytającego. W głowie więc miałam nie mały chaos, gdy obserwowałam rozgrywany dramat, ale jestem wdzięczna, że otrzymałam możliwość własnej interpretacji. Saga rodzinna połączyła się z motywami obyczajowymi, romantycznymi czy nawet społecznymi ukazując lata skrywanych tajemnic, które w odpowiednim momencie ujrzały światło dnia. Mierzymy się ze zdradą, potrzebą zrozumienia, akceptacji, czerpania z życia garściami oraz z pokorą, która przyjmuje na siebie najcięższe ciosy a to wszystko na tle pięknie przedstawionej, niesłychanie klimatycznej Sycylii.

"Jak gorzka pomarańcza" to splot akcji, która przydarzyć się mogła w prawdziwym życiu. Przejmująca opowieść o winie i odkupieniu, miłości oraz zdradzie a także o potrzebie bliskości w wielu różnych wymiarach. Bardzo dobry debiut, który nie nosi żadnych znamion pierwszej książki a wręcz zachwyca wydźwiękiem, plejadom postaci, silnymi emocjami czy samą Sycylią przedstawioną tak, że czytelnik od razu marzy o wakacjach. Milena Palminteri nie bez powodu znalazła się na językach literackich fanów, ponieważ wykonała wspaniałą pracę.

Myślę, że największym minusem tej książki jest styl w którym została napisana. Czyta się ją jako teatr, gdzie opisywane kto co robi, w jaki sposób przechodzi z miejsca na miejsce, jak odsuwa krzesło, jak kręci głową, jak porusza ustami, w jaki sposób się porusza, co to może oznaczać i tak dalej. Teksty teatralne są naprawdę dużo trudniejsze w odbiorze, bo nie można się wgryźć w fabułę będąc notorycznie rozpraszanym rzeczami pobocznymi. Nie można odczuć wtedy emocji, choć są opisane, gdyż zamiast na pustym wzroku skupieni jesteśmy na pochylonej głowie w dół, lekkim obrocie ją w stronę dołu i odsunięciu krzesłem by poprawić sylwetkę. W zwykłej literaturze, gdyż jest ona włożona w gatunek obyczajowy, nie da się tak zwyczajnie przez to przejść. Jednak gdyby od początku zaznaczone było, że to książka w formie obyczajowej utworzona na kształt teatru, to wszelcy znawcy tego gatunku oddaliby jej należyte uznanie.

Teraz powiedzmy, że jest utworzona jako spektakl. To zupełnie zmienia punkt widzenia. Widzimy jak dokładnie można odtworzyć ruchy postaci, które są bardzo umiejętnie określone. Można idealnie odwzorować ustawienie mebli oraz czynności, które dane postacie wykonują. Sceny są spokojne, gdyż postacie mają czas na przejście od jednej ze scen do drugiej, gdyż nie ma żadnych szybkich manewrów. Nawet opis zauważenia obcięcia włosów przez jedną postać jest nakreślona pod drobną opowieść w jaki sposób te nożyczki zdobyła, skąd wiedziała pod jakim kątem je trzymać by wyszedł zadowalający efekt końcowy. Dialogi są tu bardzo rozległe, gdyż po słowach czytamy o opisach co się z postaciami dzieje jak się wysławiają, jak się poruszają i nawet co mogą czuć. W teatrze to bardzo kluczowe aby być wiarygodnym i taka wiarygodność została tutaj utworzona. Jednak w zwykłej książce obyczajowej wygląda to na sztuczne i przerysowane, zbyt mocno rozproszone i rozpisane na niepotrzebne informacje nie wnoszące nic do treści. Stąd mój dylemat w jakiej skali ją ocenić.

Sama tematyka jest ciekawa, gdyż mamy dwie kobiety, gdzie jedna pragnie dziecka, ale go nie może mieć, a druga nie jest gotowa na wiadomość o swojej ciąży. Radość mieszała się ze smutkiem za kochankiem, który zostawił ją z niczym. To znacznie bardziej złożony wątek, gdyż po wszystkich faktach odbędziemy podróż do dawnych przodków, by odnaleźć brakujące w życiu ogniwo prawdy. Niby wątek psychologiczny, ale na spokojnej nucie, gdyż etap emocji został określony tu ogólnikowo z usta osoby która opisywała, nie odczuwała.

Nie wiem jak inni zinterpretowali tą książkę, ale ja nie byłam w stanie przeczytać jej na raz, gdyż te rozpraszacze nieco mnie denerwowały. Teatralnie to prawdziwy hit, ale w umyśle laika, to przedłużające się niezrozumienie.