Siostry. Makowa spódnica. Tom 2

Jako, że jest to kontynuacja o samej fabule rozpisywać się nie będę. Oczywiście śledzimy dalsze losy między innymi Wigi i Rozalki, a także innych mieszkańców XVII-wiecznej wsi. Napisana pięknym językiem, urokliwa opowieść o klimatycznej XVII-wiecznej polskiej wsi. Pełna niedomówień, wierzeń i przesądów ludowych, zahacza o przykry temat procesów czarownic, niesprawiedliwego traktowania wyróżniających się, "noszących makowe spódnice" kobiet. Więc choć atmosfera jest swojska i dotyczy prostych ludzi pełnych uczuć, uraz i niepokojów, nie brakuje w niej mroku, strachu i nieszczęść naszych bohaterów. Podobnie jak w pierwszej części zauważyłam, że mało tu jednak radości.

To co mnie w niej troszkę raziło to dość dużo skoków czasowych, wielokrotnie brak jakiegokolwiek wyraźnie zaznaczonego celu pewnych wątków. I może zakończenie mało satysfakcjonujące. Jednak ogółem była to przyjemna seria historyczna, przy której spędziłam przytulny czas.

Warto podkreślić, że książki wydane są przepięknie! Zachwyt nie kończy się na grafikach okładkowych, możemy też podziwiać piękne ilustracje na początkach rozdziałów - jestem ich wielką fanką.

Na wstępie zaznaczę, nie jestem jakimś molem książkowym, ale tą książkę czytało mi się wyśmienicie. Fabuła wciągnęła mnie tak samo mocno jak w tomie pierwszym, co dla mnie jest mega dużym plusem bo przy mało której książce z podziałem na tomy tak miałam. Książka ma ciekawą fabułę i styl pisma, który mi osobiście przypadł do gustu. Jedynym minusem tej książki jest wg. mnie jej długość, uważam że autorka mogłaby się trochę bardziej rozpisać, ale i tak książkę uważam za świetną i polecam ją każdemu kto lubi książki z fabułą rozgrywającą się kilkaset lat temu.

„Chcę pokazać, że niewiasta nie jest gorsza ani głupsza od mężczyzny i że zasługuje na takie samo uznanie jak on."

Całkowicie przepadłam w tym trudnym, niepokojącym świecie wykreowanym przez Autorkę. Przenosimy się w czasie, jest rok 1661, polowanie na czarownice trwa w najlepsze. Podejrzenie głównie poda na kobiety trudniące się zielarstwem i na akuszerki. Płonące stosy są okazją do widowiska, na które licznie przybywają mieszkańcy. Kaci prześcigają się w wymyślnych torturach. Wilga po latach nieobecności powraca w swoje rodzinne strony w pobliżu Kolzig. Drży o losy wnuczki Rozalki. Dziewczyna wychowuje się w Zulich, w domu cyrulika Tytusa, jest chłonna wiedzy, za którą może zapłacić życiem. Nad kobiety nadciągają czarne chmury. Donosicieli i tych którzy planują wyrównać rachunki z zielarkami nie brakuje.

Wielowątkowa, a przy tym bardzo spójna opowieść, szeroka, wnikliwa perspektywa. Styl autorki jest piękny, wręcz poetycki, plastyczny, naturalny, powodował ogromną przyjemność z czytania. Pani Zofia pisze z pasją i ogromną energią, czuć zaangażowanie i ogromną wiedzę historyczną. Niepodważalnym atutem powieści są bohaterowie, widzimy ich lęki, obawy, zmagania z trudną codziennością, porywy serca, radości. To ludzie z różnych klas społecznych, każdy ma swoje tajemnice i bolesne życiowe doświadczenia. Cały czas miałam wrażenie, że razem z nimi przemierzałem ich kręte życiowe ścieżki. Moje serce już w pierwszym tomie całkowicie skradła Wiga i to się nie zmieniło. To pracowita, boleśnie doświadczona przez życie kobieta, jej wewnętrzny spokój i życiowa mądrość robią ogromne, pozytywne wrażenie.

Straszne, okrutne czasy dla kobiet. Postrzegane były jako te gorsze, nie miały prawa głosu, musiały być posłuszne i uległe. Te, które próbowały żyć po swojemu, były piętnowane, bite, wykorzystywane, tłamszone na każdym kroku, odbierano im prawo do wszystkiego. Złośliwość i podłość ludzka nie miały granic. Wszelkie niepowodzenia, anomalia pogodowe, powodzie czy śmierć były przypisywane kobietom uznanym za czarownice, ich los często był przesądzony, ich życie należało do katów. Codzienność wyznaczana przez przemijające pory roku, ciężka praca, walka o przetrwanie. Wiara do Boga często wykorzystywana do własnych celów, a obok przesądy, zabobony, rzucane uroki. Krzywdzące ocenianie innych po pozorach, wszechobecna zawiść, zazdrość. Piękno kobiecej solidarności.

Genialna, poruszająca, melancholijna, klimatyczna opowieść! Przepiękna i niepokojąca podróż w czasie. Prawda historyczna idealnie miesza się z fikcją literacką. Zmusza do refleksji i zadumy nad ulotnością losu, przemijaniem. Ukazuje, że wartości takie jak miłość, lojalność i oddanie pozostają bez zmian. Serdecznie polecam całą serię! Tatiasza i jej książki :)

Z wielkim utęsknieniem wyglądałam kontynuacji powieści Zofii Mąkosy „Jak kamień w wodę” I o to jest. W „Siostrach” autorka kontynuuje losy zielarki Wigi, jej wnuczki Rozalki, Jakuba dziecka nieznanego pochodzenia znalezionego na drodze i przygarniętego przez Baltazara von Lesta oraz Tytusa, który oddał małemu Jakubowi swój ostatni kawałek chleba.

Pani Zofia Mąkosa oczarowała mnie wtedy swoją historią, zabrała ze sobą w podróż w czasie do wsi Karge na kilka lat przed szwedzkim potopem. Przyoblekła suche fakty i daty w przepiękną literacką fikcję, a zrobiła to tak wspaniale, że czytanie tej książki, wzbudziło we mnie niesamowity zachwyt. Pani Zofia wykazała się wielkim znawstwem historii, przedstawiła różne warstwy społeczne z ich tajemnicami i trudnymi życiowymi doświadczeniami. Pokazała także, do czego może doprowadzić ludzka podłość i niewdzięczność. Ta powieść tak bardzo mi się podobała, że z wielkim żalem musiałam ją odłożyć i pożegnać jej bohaterów na kilka miesięcy i cierpliwie poczekać na kontynuację ich losów, ale warto było.

„Siostry” stanowią domknięcie dylogii „Makowa spódnica” opisującego burzliwy XVII w. na ziemi lubuskiej. Jest rok 1661 i przez Rzeszę Niemiecką przetacza się fala procesów ludzi podejrzanych o czary. Głównie są to kobiety, zielarki i akuszerki, na które łatwo rzucić podejrzenie, a potem bez problemu wymusić przyznanie się do winy, bo, od czego jest kat. Płoną stosy, powietrze rozdzierają krzyki palonych kobiet. Wszystkich ogarnia lęk i przerażenie. Która z nich będzie następna, po kogo przyjdą tym razem?

Minęło sześć długich lat, odkąd Widze spalono chatę, a ona wróciła do rodzinnej wsi i opiekuje się uwierającym ojcem. Rozalka znalazła schronienie pod dachem cyrulika Tytusa Haase i jego małżonki, a Jakub został odnaleziony przez swoją rodzinę. Gdy umiera ojciec Wigi, ona sama coraz bardziej podupada na zdrowiu, a Rozalka, jest już Rozalią, tak samo ciekawą świata, jak jej matka. Babka doskonale wie, że zainteresowanie wiedzą, nieświadomej zagrożenia Rozalki, może ściągnąć na nią tylko kłopoty. Wiga zdaje sobie sprawę z tego, czym może skończyć się dla dziewczyny pęd do wiedzy i bystrość jej umysłu. Chociaż mocno tęskni za wnuczką, to woli, że przebywa w mieście, z daleka od niej i tego, co dzieje się w Grünwaldzie. Jakub natomiast jest rozczarowany swoją pozycją, konwenansami i zaborczością matki. Postanawia to zmienić, ale niestety swój bunt omal nie przypłaca życiem. Ciężko rannym chłopakiem zajmuje się Tytus i Rozalia, która jest szczęśliwa, że spotkała towarzysza swoich dziecięcych zabaw. Wydaje jej się, że kocha Jakuba, ale bardziej ciągnie ją do Tytusa, ten jednak ma żonę. Jakub i Rozalka byli od początku jak brat i siostra niczym gliniane dwojaki. Nieprawdopodobne jej się wydawało, żeby mogła obdarzyć chłopaka inną miłością niż siostrzana, tylko Jakub się łudzi, że jest przed nimi wspólna przyszłość.

Sześć lat, czas liczony pomiędzy zimą, którą trzeba przetrwać, a latem, kiedy gromadzi się zapasy i opał. Czas, gdy obok wiary chrześcijańskiej nadal istnieje wiara w duszki, nimfy, utopce, boginki i inne leśne licha. Katolików w tym czasie było niewielu, więc do Grünwaldu Kittlitz sprowadza wygnanego pastora Rotpliza, czującego się tu jak ryba w wodzie i za hojne dary od mieszkańców prawi kazania, w których mimochodem wspomina, że wszystkie nieszczęścia są powodowane przez czarownice, które służą szatanowi. Strach pada na łatwowiernych ludzi i zaczynają się rozglądać, kto spośród nich mógłby służyć diabłu. Adam Kubisch zwany Starym Doboszem w karczmie Kolzig, po nieudanej potańcówce, gdzie miał przygrywać, topi smutki we winie i pod jego wpływem opowiada historie wyssane z palca na temat czarownic, bo cieszy go zainteresowanie, jakie mu okazują ludzie obecni w karczmie. Jakie jest jego zdziwienie, gdy rano zamiast w swojej chacie w Grünwaldzie budzi się w piwnicy, gdzie został uwięziony. Na nic zdadzą się płacze i lamenty, że on nie pamięta, co plótł, gdy był pijany, ale to już nie ma znaczenia. Zostaje zwołany sąd, a gdy Stary Dobosz się wszystkiego wypiera, to sprowadzony kat przekonuje go do wydania wszystkich sąsiadek, które służą ciemnej stronie mocy, a potem sprawy toczą się już we wiadomym kierunku. Okazuje się, że niezwykle łatwo podburzyć ludzi, tu słowo, tu od niechcenia rzucona uwaga i podejrzenie szybko zmienia się w oskarżenie. Wystarczy wszystko sprytnie pokierować i wyrok już gotowy. Płoną stosy, a na nim niewinni ludzie, ale nie ma to znaczenia.

Rozalia postanawia wspierać babkę i inne kobiety, które stają się dla niej siostrami, ale prawdziwe niebezpieczeństwo dopiero nadciąga, pojawi się bowiem ktoś, kto za wszelką cenę chce doprowadzić Wilgę i Rozalię na stos.

Lektura „Sióstr” zachwyciła mnie tak samo „Jak kamień w wodę”. Autorka podobnie, jak w pierwszej części z rozmachem kreśli obraz XVII-wiecznej codzienności, przedstawia los kobiet podległych mężczyznom. Kobiet zdanych na łaskę i niełaskę najpierw ojca, potem męża. Ich rola w tamtych czasach w społeczeństwie była jednoznaczna, niepodlegająca dyskusji. Miały służyć mężczyźnie bez prawa do wyrażania własnego zdania. „Po co komu żona, która umie czytać, pisać i upuszczać krew? Czy taka niewiasta da się zamknąć w domu przy mężu, dzieciach i krosnach na przykład? Czy będzie słuchać, co mąż powie? Nie narobi krzyku, kiedy jej przyłoży, choćby miał rację? […] Jedynym zadaniem kobiety jest urodzenie i dobre wychowanie dzieci”

Makowa spódnica w powieści pełni rolę symbolu siły kobiet i buntu. Kobiety nie chcą już dłużej pełnić ról, jakie narzuciło im społeczeństwo, nie chcą ślepo służyć mężczyznom, chcą mieć prawo głosu i zrobić coś ważnego. Iść przez życie z podniesioną głową, chcą być dumne z tego, że są kobietami. W obliczu zagrożenia drżą ze strachu o swoje życie i innych kobiet, ale wykazują się większą siłą i odwagą niż mężczyźni. Oni jedynie potrafili torturować i zmuszać je siłą do przyznania się do czegoś, czego nie zrobiły, żeby potem z czystym sumieniem mogli się przyglądać, jak płoną na stosie i wmawiać innym, że uporali się ze złem. Nieszczęścia od wieków dotykały ludzi, ale o wiele łatwiej było, winą obarczyć realną osobę i się zemścić. Rzekome czarownice, to w gruncie rzeczy dobre, niewinne kobiety, przeważnie zielarki i akuszerki, które przychodziły ludziom z pomocą w potrzebie. Ratowały rodzące kobiety i ich dzieci przed śmiercią, nastawiały złamane kości, smarowały zrobionymi przez siebie maściami bolące miejsca. Gdy byli w potrzebie chętnie biegali do nich po pomoc, a potem bez skrupułów wysyłali na straszną śmierć, odwracając wzrok. ”Kłamać! Im bardziej sprzeczne z prawdą jest kłamstwo, tym skuteczniejsze.”

Doskonała, stworzona z ogromną pasją i zaangażowaniem, wspaniała wielowymiarowa powieść napisana przepięknym językiem z ogromną znajomością historii. Powieść wzbudziła we mnie moc emocji, które długo jeszcze po zakończeniu lektury we mnie buzowały. Autorka kolejny raz zaimponowała mi niesamowitą wiedzą historyczną, dbałością o szczegóły i oczarowała wspaniałą kreacją bohaterów. Zachwyciła nie tylko opisywanym tłem historycznym, ale także realistycznie przedstawionymi relacjami międzyludzkimi. Przekonałam się, że historia nie jest taka straszna i zawiła, jeśli o niej ktoś umie tak pięknie opowiadać, jak Pani Zofia. Mogłabym czytać i czytać tę książkę bez końca, żyć wśród tych ludzi, przyglądać się ich troskom i cierpieniu, przeżywać głód i biedę, kataklizmy, choroby, znosić trudy i znoje dnia codziennego. Przeżywać wraz z nimi strach przed niesprawiedliwością i złem. Przed bezpodstawnym oskarżeniem, bo gdy raz padło nie było, już odwrotu i ratunku przed wyrafinowaną zemstą i śmiercią na stosie. W tej książce najważniejsze są kobiety, na co dzień poniewierane i zepchnięte na margines społeczeństwa, wspierające się wzajemnie siostry, które potrafią się zjednoczyć, wspierać i zawalczyć o swój los.

Piękna klimatyczna powieść, która roztoczyła wokół mnie niesamowitą aurę. Ból, cierpienie, przerażający krzyk rozpaczy i niemocy na długo pozostaną w mojej pamięci, a w wyobraźni płonące stosy. Ostatnie zdanie jest podsumowaniem i kwintesencją tej powieści. Pani Zofio, dziękuję i chcę więcej takich mądrych i pięknych książek.

"Makowa spódnica. Siostry" to drugi tom dylogii historycznej, gdzie autorka zabiera nas do XVII wieku. Czasu, gdzie wierzenia ludowe i mity stanowią codzienność gospodarzy, ale też gdzie kobiety oskarżane są o czary, poddanie szatanowi i uprawianie magii. Płoną stosy, dając widowisko mieszkańcom, a ogólne zgorszenie sieją coraz to nowe tortury wymyślane przez kata. Wiga drży o wnuczkę, która zaaferowana chęcią pozyskania coraz to większych pokładów wiedzy stanowi zagrożenie dla siebie i głodnych donosicielstwa wrogów swej matki i babki.

Autorka na kartach książki zwraca naszą uwagę na rolę kobiet. Kobiet, które niejednokrotnie bite, wykorzystywane i traktowane przez społeczeństwo jak margines ludzkiego rodu potrafią się zjednoczyć, potrafią zawalczyć o swój los i potrafią stanowić dla siebie podporę. Bez względu na łączące je więzy krwi czy całkowity ich brak. To one są jak siostry, choć odebrano im publicznie prawo do wszystkiego.

Kolejny raz zostałam oczarowana piórem autorki. Kolejny raz zachwyciłam się opisywanym tłem historycznym, kreacją bohaterów, ale też ujęciem relacji międzyludzkich. Cały ten roztoczony przez Zofię Mąkosę klimat zawładną mną i pochłoną bezgranicznie. Ja niezmiennie oczarowana jestem językiem, który w moim odczuciu nosi miano arcydzieła…