Hasi (barwione brzegi)

🏚️🌕 Hasi autorstwa Beaty Skrzypczak to powieść, która niczym echo wydobywające się z kopalnianego szybu rozbrzmiewa długo po jej zakończeniu. Autorka przenosi czytelnika do serca Górnego Śląska – w miejsce, gdzie ceglane familoki pamiętają jeszcze głosy górników, a każdy zakamarek zdaje się szeptać dawne legendy. Hasi to osiedle, które żyje – oddycha, milczy, patrzy. To nie tylko tło fabuły, ale jeden z bohaterów, pełen tajemnic, melancholii i mroku. Skrzypczak w niezwykle sugestywny sposób łączy realizm społeczny z elementami grozy i śląskiej mitologii, tworząc opowieść, która wciąga jak gęsty dym unoszący się nad hałdami węgla.

🏚️🌕 Główne postacie – Alicja, Piotr, Hubert i Gerda – to ludzie z krwi i kości, wpisani w trudną codzienność regionu, który dawno przestał być centrum przemysłowego świata. Każde z nich niesie własny ciężar – wspomnienia, żal, tajemnice – a jednocześnie są spleceni z losem Hasi, osiedla, które zdaje się mieć duszę. Gdy zaczynają dziać się rzeczy wymykające się racjonalnemu wytłumaczeniu, granica między rzeczywistością a legendą zaczyna się zacierać. Skrzypczak prowadzi czytelnika przez ten świat z wyczuciem i dramaturgią, stopniowo odkrywając warstwy przeszłości, które nie pozwalają bohaterom zaznać spokoju.

🏚️🌕 Największym atutem powieści jest atmosfera. Autorka mistrzowsko buduje klimat niepokoju, balansując między nostalgią a grozą. Opisy są tak sugestywne, że niemal czuje się chłód starych klatek schodowych, zapach stęchlizny i dymu z pieców kaflowych. Śląska gwara, wpleciona w dialogi z niezwykłą delikatnością, dodaje autentyczności, a jednocześnie podkreśla lokalny charakter opowieści. Widać, że Beata Skrzypczak zna i kocha ten region – każde zdanie brzmi jak hołd złożony ziemi, która mimo ran wciąż tętni życiem. Dzięki temu Hasi to nie tylko horror, lecz także opowieść o tożsamości, pamięci i więziach, które przetrwały mimo upływu lat.

🏚️🌕 Mitologia śląska, którą autorka tak umiejętnie wplata w fabułę, stanowi serce tej historii. Płonniki, strzygonie, duszki kopalniane – wszystkie te istoty stają się nie tylko ozdobą fabuły, ale też metaforą ludzkich lęków i pragnień. W świecie Skrzypczak legendy nie są martwymi opowieściami z przeszłości, lecz wciąż żywymi siłami, które przenikają codzienność mieszkańców Hasi. Dzięki temu powieść zyskuje wymiar symboliczny – pokazuje, że przeszłość, nawet ta zaklęta w ludowych opowieściach, nigdy naprawdę nie znika. Wraca, gdy zapominamy, kim jesteśmy.

ㅤ

🏚️🌕 W warstwie emocjonalnej Hasi to również historia o samotności i pragnieniu bliskości. Bohaterowie, choć zmagają się z nadprzyrodzonymi zjawiskami, są przede wszystkim ludźmi zagubionymi w świecie, który ich zapomniał. Stare osiedle staje się odbiciem ich stanów ducha – miejscem, gdzie coś się kończy, ale może też się odrodzić. Wątek Alicji i Piotra niesie subtelny, ludzki dramat, a przy tym pozwala odczuć, że nawet w najciemniejszych miejscach można odnaleźć iskierkę nadziei. To właśnie ten kontrast między brutalnym realizmem a metafizycznym pięknem sprawia, że książka działa tak intensywnie.

ㅤ

🏚️🌕 Hasi Beaty Skrzypczak to niezwykłe połączenie horroru, realizmu i poetyckiej refleksji nad miejscem, z którego się pochodzi. To powieść, w której groza wyrasta z codzienności, a magia miesza się z pyłem węglowym. Autorka udowadnia, że Śląsk może być nie tylko tłem, ale pełnoprawnym bohaterem literackim – miejscem, gdzie pamięć, tradycja i lęki tworzą własną mitologię. To książka, która urzeka językiem, klimatem i głębią, a przy tym nie pozwala o sobie zapomnieć. Hasi to nie tylko podróż w głąb legend, ale też w głąb ludzkiego serca – mrocznego, kruchego i nieustannie głodnego światła jak i ciepła.

Hasi to mroczna, urzekająca opowieść o miejscu, które żyje własnym życiem, gdzie mitologia śląska splata się z codziennością, tworząc historię pełną napięcia i zapomnianych prawd zakorzenionych głęboko w industrialnym krajobrazie śląskiej ziemi.

Nie jest to książka na krótkie wieczory i na szybkie przeczytanie. Mi trochę zajęło jej dokończenie, a dlatego, że trzeba się skupić by połapać się w przedstawionych wątkach, kto o czym mówi i o kim jest teraz opowiedziana historia. Trochę mąciło mi to w głowie, ale z kolejnymi przeczytanymi kartkami było mi lepiej zrozumieć przeczytany wcześniej kawałek tekstu.

Co do treści to jestem na tak. Bardzo ciekawie opowiedziana historia. Bardzo się cieszę, że powstanie druga część, bo jestem ciekawa jak historia zatoczy koło i czy po kilku latach wydarzenia będą bardziej przerażające i martwiące niż wcześniej.

Historia łączy w sobie zapomniane wydarzenia, wierzenia i przyszłość, która niestety jest skutkiem działań w przeszłości. Ale czy nie zawsze tak jest? Te decyzje i czyny które podejmujemy teraz mają realny wpływ na naszą przyszłość. Identycznie jest z osiedlem Hasi. Tam także stare czyny mają odzwierciedlenie w przyszłości. Niektóre momenty sw ciężkie w czytaniu dla wrawliwych osób - mam na myśli sytuacje w których osoby zostały pogrzebane żywcem.

Autorka zaciekawiła mnie tym czy jest to historia oparta na faktach. Sama pochodzę ze śląska ale nigdy aż tak bardzo nie interesowałam się folklorem zdarzeń górniczych. A w tym przypadku wierzenia, stare zwyczaje nabierają nowego znaczenia i chęci poznania. 

Znajdujemy tutaj także losy kilku osób, które koniec końców są ze sobą w jakich spobós powiązane. Nabywane są nowe znajomości, urazy chowane do kieszeni, a to co najbardziej jest aktualne to zmowa milczenia osób, któe mieszkają na tym samym osiedlu przez całe życie. To nie tylko tam tak jest, w innych miejscach zawsze. Te ciche i odosobnione miejsca zawsze skrywają różne tajemnice, które nie chcą wyjść na światło dzienne, ale w odpowiednim momencie muszą.

Lubicie klaustrofobicznie duszną atmosferę w książkach? Znajdziecie ją w „Hasi”. Z moim rzeczywistym lękiem do ciasnych, zamkniętych przestrzeni odczuwałam jeszcze bardziej tę przytłaczającą atomosferę, którą udało się stworzyć Beacie Skrzypczak.

Ta historia nie pędzi, potrzebuje czasu, bo chociaż dość szybko poczułam się w niej osadzona to jednak jej większa część była dla mnie do dawkowania, a nie szybkiego przetwarzania. Dużą rolę odgrywa ciągłe poczucie wiszącego zła na bohaterami. Potęgują to opowieści starszych mieszkańców kamienicy o zjawiskach, w które ciężko uwierzyć. Smutek osiada na tej historii przez bliską lokalizację opuszczonej kopalni węgla i tragicznych historii, które wiążą się z tym miejscem.

Poznajemy grupkę młodych dorosłych, którzy w trosce o swoich bliskich i siebie nawzajem nie chcą chować się w domu i bezczynnie czekać na to co się wydarzy. Szukają racjonalnych odpowiedzi i niby w tym co myślą jest sens, ale pozostaje ta niepewność czy mają rację?

Wspomniałam, że jest to raczej wolniejsza powieść, w której to właśnie spore nabudowanie i poboczność wątków tworzą atmosferę, ale gdy do końca zostało mi się około 100 stron nie mogłam się od niej oderwać. Doceniam całość, bo nie czułam zbędności, ale moją ocenę zdecydowanie podnosi ta bezkompromisowość w końcowych wątkach, która sprawia, że pisząc o tej książce jako o grozie nie ma w tym najmniejszej przesady. Ten brak hamulców był tak dobry i mocno postawił tę przysłowiową kropkę nad i. 🔥

Jestem pod wrażeniem drogi, w którą skierowała się ta powieść, bo przy pewnych sytuacjach, które mogły budzić wątpliwości to były też takie, które dopiero po poznaniu rozwiązania otwierały oczy na rzeczy, które były widoczne i przykryte w tak umiejętny sposób, że stworzyły efekt wow. W słowach od autorki jest wspomniana kontynuacja tej historii, ale podoba mi się, że „Hasi” sama w sobie jest zamknięta i nie zostaję się z poczuciem niedopełnienia, a ewentualną chęcią zobaczenia co może wydarzyć się dalej.

Ta powieść jednocześnie tuli i dusi.

Dobre to było, naprawdę. Świetny research i coś zupełnie nowego — jeszcze takiej historii nie czytałem, więc wciąż można trafić na świeże, mało znane narracje. Świetna robota, czekam na więcej ;)

W trakcie lektury musiałam zgłębić nieco wiedzę odnośnie literatury śląskiej, gdyż nie o wszystkich stworzeniach słyszałam. Po niej śmiem nazywać ją ponadczasową, już nie dziwi mnie fakt, że zdobi ją ciemność obudowy. To jakby zaklęta opowieść o rzeczach i osobach, które nosiły na sobie piętno klątwy.

Niech broni się głowa i słowa płynące przed imieniem szkaradnym, z głębi ust płynącym. Niech ani raz myśl przez głowę nie przebiego, by wzywać imię Skarbnika-Zabrzeskiego!

Płonniki, strzygonie i skrzotki to tylko niewinne stworzonka, które tutaj spotkacie, jednak tylko jedne z nich odgryzały noworodkom małe paluszki. Szły za głosem rozpaczy matki i działały jak potrafiły najlepiej, aby samemu brzuszek napełnić. Tutaj cokolwiek mogłoby wyglądać na pozytywny odzew, to zamieniało się na krwawą trwogę i ciche cierpienie, które krzyczało słowami. Opisy Śląska stanowią mroczne legendy jakoby pod ziemią mieszkały stworzenia szkaradniejsze od diabła samego. Ktoś je jednak musiał kiedyś wymyślić. Czy były to same stworzenia, które nakłoniły człowieka, aby przekazywał ich prawdę od ucha do ucha? A może złośliwi ludzie spijali krzywdę ludzką i ostrzegali ich jakby przed samym sobą? A może zwyczajnie wszystko tutaj zostało zmyślone i nie powinniśmy się bać ciemności, ani ciemnych korytarzy, którymi kroczyli dawni górnicy? Bo cóż nam zrobią ich kości i świadomość, że zginęli w męczarniach? Czy dla tej książki jest logiczne wyjaśnienie?

Ja sama nigdy na Śląsku nie byłam, ale opisami już potrafię sobie go wyobrazić. Widać, że autorka nadała mu szczególne brzmienie wykorzystując wszystkie chwyty w mrocznej odsłonie, aby zaciekawić czytelnika. Oczywiście występują tutaj też normalni ludzie, ale niekoniecznie chcielibyście wszystkich poznać. Niekiedy mamy tutaj wstawniki zmieszane z opowieścią człowieka i tego, co stało się dawną legendą. Zdecydowanie strach był tutaj na wysokim poziomie, przez co i czytelnik czuł się jakby ktoś rzucał na niego klątwę. Na samym końcu książki autorka wyjaśnia nam zachowania pewnych osób oraz tłumaczy swój zamysł. I tak naprawdę wtedy powracamy do żywych, gdyż treść totalnie nas odkleja od świata prawdziwego. Może ciutkę gwara śląska nieco utrudniała czytanie, ale po kilkunastu stronach można było się do niej przyzwyczaić. Ogólnie to jest to najbardziej działająca na ludzką psychikę książka z jaką przyszło mi się zmierzyć. Jestem nawet pewna, że nigdy jej nie zapomnę!