Estera, młoda Żydówka, dorasta w Nowym Sączu, który przed wojną był miastem wielu kultur. Po śmierci babci postanawia poznać przeszłość swojej rodziny.
Jakub, dziennikarz i podróżnik, poznaje w Urugwaju tajemniczą kobietę i dla niej gotów jest odmienić całe swoje życie.
Adela, siedząc przy łóżku umierającego ukochanego, opowiada o wojennych losach swoich najbliższych w cieniu Auschwitz, a także wspomina szkolne lata w Nowym Sączu. Pozornie tych troje nie ma ze sobą nic wspólnego. Łączy ich jednak historia, której początków trzeba szukać jeszcze w czasach II wojny światowej. Każde z nich sięga w przeszłość, aby znaleźć w niej prawdę – i każde z nich się przed nią broni, bo ta prawda może być zarówno darem, jak i klątwą.
O książce
Powieść Beaty Skrzypczak rozgrywa się w pół drogi między błogosławieństwem a przekleństwem, jak każda z historii Narodu Wybranego. Patrząc głębiej, można w historii Estery, Adeli i Jakuba dostrzec analogie do opowieści ze Starego Testamentu. Kto okaże się Abrahamem, a kto Izaakiem, kto Rachelą, a kto Leą, kto Jakubem, oszustem walczącym z samym Bogiem, a kto Kainem z krwią na rękach — tego dowiadujemy się dopiero w emocjonującym finale książki. Rodzinne historie skrywają tajemnice równie niepokojące co grobowiec starego cadyka Chaima Halberstama. Nade wszystko jednak jest to opowieść o jireh – o radości i smutku, o afirmacji życia i wszystkiego, co ono ze sobą niesie. I dobrego, i złego.
Radek Rak
O autorce
Beata Skrzypczak – urodzona w Nowym Sączu, od lat związana sercem ze Śląskiem. Absolwentka translatoryki hiszpańskiej na Uniwersytecie Śląskim, rozmiłowana w bogactwie literatury hiszpańskojęzycznej. Od 2018 roku właścicielka marki „Opowiemci”, miejsca, gdzie literatura staje się źródłem inspiracji i wymiany myśli dla czytelników. Tu w corocznym rankingu docenia i wyróżnia twórców promujących czytelnictwo. Organizatorka spotkań dla miłośników literatury w ramach festiwalu Książkonalia w Katowicach.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Czy powieść "El Roi" to typowa książka historyczna o tematyce wojennej?
"El Roi" to wielowarstwowa powieść obyczajowa z silnie zarysowanym tłem historycznym, łącząca współczesne poszukiwania tożsamości z losami wojennymi. Autorka splata trzy pozornie odrębne perspektywy czasowe i geograficzne, od przedwojennego Nowego Sącza po współczesny Urugwaj. Czytelnik odkrywa bolesną prawdę o przeszłości żydowskiej rodziny, która rzuca cień na życie kolejnych pokoleń. To lektura dla osób ceniących literaturę piękną, która wymaga skupienia i emocjonalnego zaangażowania.
W jaki sposób łączą się losy trzech głównych bohaterów tej książki?
Losy Estery, Jakuba i Adeli spajają wspólne korzenie oraz rodzinna tajemnica sięgająca czasów II wojny światowej. Estera dąży do poznania historii swojej babci, Jakub odkrywa sekrety w Ameryce Południowej, a Adela relacjonuje dramatyczne wydarzenia z cienia Auschwitz. Mimo dzielących ich kilometrów i dekad, ich drogi przecinają się w dążeniu do odkrycia prawdy, która okazuje się klątwą i darem jednocześnie. Konstrukcja fabuły stopniowo odsłania analogie między ich życiem a postaciami biblijnymi.
Jakie znaczenie dla fabuły mają nawiązania do Starego Testamentu?
Nawiązania biblijne stanowią fundament konstrukcji psychologicznej bohaterów i nadają ich zmaganiom uniwersalny, niemal mityczny wymiar. Postacie Estery, Jakuba czy Adeli można interpretować przez pryzmat archetypów takich jak Abraham, Izaak czy Rachela, co pogłębia refleksję nad przeznaczeniem. Tytułowe "El Roi" odnosi się bezpośrednio do Boga, który widzi, co podkreśla motyw ukrytych prawd wychodzących na jaw po latach. Takie podejście sprawia, że historia nabiera ciężaru gatunkowego literatury wysokiej.
Dla kogo książka Beaty Skrzypczak może okazać się zbyt wymagająca?
Powieść ta nie jest odpowiednim wyborem dla czytelników poszukujących lekkiej, linearnie prowadzonej rozrywki lub typowego romansu historycznego. Ze względu na poruszaną tematykę Holocaustu, traumy międzypokoleniowej oraz liczne metafory religijne, lektura wymaga od odbiorcy dużej empatii i gotowości na trudne emocje. Zawiła struktura trzech przeplatających się wątków może być wyzwaniem dla osób preferujących proste i szybkie narracje. Książka skupia się na bolesnej introspekcji, a nie na wartkiej akcji sensacyjnej.
Czy Nowy Sącz odgrywa istotną rolę w atmosferze tej opowieści?
Nowy Sącz jest kluczowym miejscem akcji, przedstawionym jako miasto wielu kultur, którego dawny duch przenika całą narrację. Beata Skrzypczak z dużą dbałością o szczegóły odtwarza klimat przedwojennej wielokulturowości oraz mrok okupacji w tym regionie. Opisy szkolnych lat Adeli oraz tajemniczego grobowca cadyka Chaima Halberstama budują autentyczny, niemal namacalny nastrój lokalnej historii. Dzięki osobistym związkom autorki z tym miastem, tło wydarzeń zyskuje na wiarygodności i głębi.
