Córa Peruna. Dzieci Mokoszy. Tom 2

Wiecie co?

Przyznam szczerze, że brałam książkę w ciemno, później dowiedziałam się, że będzie wątek transpłciowości, co ostudziło moje zapędy, bo moim zdaniem jest przesyt tej tematyki obecnie w książkach, filmach i serialach.

Ale! Pani Sylwia podeszła do tematu od innej strony, bardzo mile mnie zaskoczyła i muszę także przyznać, że ten tom był o wiele lepszy od pierwszego!

Dopracowane detale, bardziej rozbudowana fabuła, skupienie na postaci oraz brak zbędnych powtórzeń - widzę, że autorka wzięła sobie do serca wszelką konstruktywną krytykę do pierwszego tomu i w drugim to wszystko zostało naprawione.

Nasza główna postać, Julian z aktu urodzenia ale Hanna z wyboru, jest postacią złożoną a my zaglądamy do jej głowy i poznajemy wszelkie myśli, rozterki i problemy z jakimi się mierzy jako osoba nie tylko transpłciowa ale szykanowana, odrzucona przez własnych rodziców i nie potrafiąca odnaleźć dla siebie miejsca na tym świecie, dodatkowo obdarzona mocami Peruna - a jak wiemy z poprzedniej części, tę moc dostają głównie pierworodni synowie pogromców wampirów.

Nie była to łatwa historia, Hania doświadczyła ogromnego cierpienia.

Poruszony został temat bezdomności młodych ludzi, widzimy z czym muszą się mierzyć i serce się krajało na myśl o tym, co przeżywała Hania uwięziona w ciele chłopca i zmuszona poświęcić swoją godność by mieć co włożyć do ust.

Niezwykle trudnych wyborów musiała dokonać po ucieczce z domu, droga do uwolnienia się z kokonu była wyboista i okraszona ogromnym cierpieniem nie tylko psychicznym ale również fizycznym.

To, co zniosła po porwaniu przez wampiry...

Ogromnie mnie to poruszyło.

Nie zabrakło także postaci z poprzedniej części, fantastycznie było znów spotkać Tomka i Ulę ale już jako dojrzałych, poukładanych ludzi.

Zauważalna była ich ewolucja, dotarli się i razem byli silniejsi niż kiedykolwiek.

Wątek mitologiczny był pięknie wpleciony do fabuły i podobało mi się to, jak bogowie tłumaczyli Hani że to, jaka jest nie czyni jej kimś gorszym.

Inna, lecz tak samo potrzebna!

Jedyny minus jaki znalazłam, to to, że po dwóch tygodniach znajomości z wąpierzem padły TE dwa wielkie słowa.

To dla mnie zbyt szybko i stąd 9 a nie 10 gwiazdek w mojen ocenie.

Drugi tom to zawsze wyzwanie. Czytelniczki i czytelnicy przychodzą z oczekiwaniami ukształtowanymi przez pierwszą część, porównują, oceniają, czy seria nabiera rozpędu, czy traci impet. Córa Peruna Sylwii Sosińskiej zmierzyła się z tym wyzwaniem, z jakim skutkiem? O tym poniżej.

Nowa powieść Sylwii Sosińskiej to historia osadzona w znanym z pierwszego tomu słowiańskim uniwersum, w którym mitologia przenika się z rzeczywistością, a odwieczne zasady wyznaczają granice tego, kim można być. Problem zaczyna się, gdy ktoś te granice próbuje przekroczyć.

Już sam punkt wyjścia fabularnego jest intrygujący: w świecie, gdzie tylko mężczyźni noszą błogosławieństwo Peruna i walczą z wąpierzami, szesnastoletnia Hania decyduje się zakwestionować ten porządek. To wyznanie staje się początkiem jej wykluczenia, ucieczki i konfrontacji z rzeczywistością znacznie bardziej brutalną, niż mogłaby przypuszczać.

Zacznijmy od tego, co w tej książce działa naprawdę dobrze: osadzenie akcji we wczesnych latach dwutysięcznych to decyzja, którą szczerze doceniam. Sosińska buduje świat, w którym kobiety są wykluczone z błogosławieństwa Peruna i walki z wąpierzami, dlatego że tak mówi tradycja - głęboka, wrosła w kości, przedwieczna. Taki konserwatywny porządek społeczny, także w sferze tożsamości i płci, osadzony we współczesności, wymaga wiarygodnego tła epoki, i tutaj autorka trafia w dziesiątkę. Gdyby ta sama historia rozgrywała się dziś, pewne mechanizmy wykluczenia po prostu nie trzymałyby się kupy - za dużo zmieniło się w dyskursie publicznym, za dużo głosów zdążyło wybrzmieć.

Świat przedstawiony, znany już z poprzedniego tomu, nadal pozostaje jednym z mocniejszych elementów książki. Wątek słowiańskiej mitologii, obecność wąpierzy oraz struktura społeczna oparta na boskich zasadach tworzą spójne tło dla wydarzeń. Dopracowane realia a także bardzo zróżnicowane postacie i relacje - wprowadzają element realistyczny, który dobrze kontrastuje z mroczniejszymi aspektami fabuły - to uwypuklając ją, to znowu nieco rozmywając, na rzecz rozterek wewnętrznych bohaterów.

Główna bohaterka - Hania to postać, która od początku wzbudza zainteresowanie. Jej decyzja o sprzeciwieniu się obowiązującym zasadom wymaga odwagi, a przygotowanie do ucieczki z domu pokazuje, że nie jest ona całkowicie impulsywna czy nieprzemyślana. To zdecydowanie jeden z mocniejszych punktów konstrukcji bohaterki - jej działania na początku historii mają sens i są logicznie uzasadnione.

Problem pojawia się jednak później.

W trakcie swojej tułaczki Hania zaczyna sprawiać wrażenie postaci biernej, wręcz „krążącej w kółko”. Brakuje jej sprawczości, inicjatywy i - co dla mnie było szczególnie odczuwalne -wyraźnego rozwoju emocjonalnego. Oczywiście można interpretować to jako świadomy zabieg autorki, mający na celu ukazanie bohaterki złamanej, zmęczonej i zagubionej. Jednak w praktyce prowadzi to do sytuacji, w której trudno jest zagłębić się w jej historię z większym zaangażowaniem.

Osobiście zabrakło mi w niej gniewu. Tego momentu buntu, który naturalnie pojawia się u osoby odrzuconej przez najbliższych i zmuszonej do walki o własne miejsce w świecie.

Idąc dalej tym tropem, minusem staje się nierówna akcja. Początek zapowiada dynamiczną i emocjonalną historię, jednak w środkowej części wyraźnie brakuje pomysłu na rozwinięcie wydarzeń. Kiedy Hania już wyrusza w świat, coś się zacina. Wędrówka bohaterki wydaje się przeciągnięta, a kolejne sytuacje nie zawsze prowadzą do realnego rozwoju fabuły. Przez znaczną część środkowej partii powieści odnosiłam wrażenie, że autorce zabrakło pomysłu na wypełnienie okresu tułaczki treścią, która posunęłaby akcję do przodu.

Problematycznym elementem książki okazały się dla mnie również relacje między Hanią a Patrykiem.

Nie chodzi jednak o sam fakt pojawienia się wątku romantycznego - ten w tego typu historii jest w zasadzie naturalny. Problem tkwi raczej w jego konstrukcji. I tu dochodzimy do kwestii, którą chcę poruszyć wprost, bo czuję się zobowiązana do szczerości: dynamika między Hanią a Patrykiem jest mocno wystylizowana na relację Edwarda i Belli ze „Zmierzchu", a ja przez połowę książki nie mogłam opędzić się od skojarzeń z sagą Stephenie Meyer. Można by nawet powiedzieć, że tych dwoje, to tacy Edward i Bella w słowiańskim sosie.

Patryk – starszy wąpierz, opiekuńczy, dojrzały, cierpliwy, respektujący granice wiekowe. Hania – zahukana nastolatka z wyjątkową mocą, tarczą, która nie pozwala używać na niej magii ani czytać w jej myślach. Ciężko tutaj mówić o przypadkowej zbieżności.

Na szczęście jest też druga strona medalu i ta jest wyraźnie jaśniejsza.

Rydygierowie to dla mnie absolutny skarb tej serii. Tomasz Rydygier wyrusza na poszukiwania Hani a w jego postaci - oraz w całej rodzinie - Sosińska buduje coś na kształt żywego azylu: ludzi, którzy pomagają innym, bo sami kiedyś potrzebowali pomocy. To nie jest pomoc z obowiązku, to solidarność, która wynika z pamięci o własnej słabości. Ich motywacja jest ludzka, ciepła, wiarygodna. Dzięki nim książka zyskuje inny wymiar, który kontrastuje z samotnością i odrzuceniem Hani.

Do tego całość ładnie koresponduje z Dziećmi Mokoszy. Motywy słowiańskie – Perun, wąpierze, wilkołaki, bogowie, którzy mają swoje plany - są konsekwentnie rozwijane. Nie czułam, że autorka nagle zmienia reguły gry. Świat jest spójny, magia ma swoją cenę, a bogowie nie są ani dobrzy, ani źli w prosty sposób.

Sylwia Sosińska wyraźnie się rozwija jako autorka. Widać, że stara się pogłębiać postaci, pokazywać wewnętrzne konflikty, zadawać ważne pytania o tożsamość, płeć, przeznaczenie i cenę bycia sobą - autorka nie unika trudnych tematów, co warte pochwały.

Jednak finalnie Córa Peruna w mojej opinii wypada słabiej od poprzedniczki. To solidna, przyzwoita kontynuacja, ale nie rewelacja. Brakuje mi w niej tego wielkiego „bum”, które sprawia, że książkę pamięta się miesiącami. Może głębszych, bardziej surowych emocji? Gniewu Hani, więcej walki, więcej sprawczości. Jest ciekawie, jest słowiańsko – ale czegoś tu zabrakło.

Za egzemplarz recenzencki dziękuję

Wydawnictwu Sabat

#współpracarecenzencka

#współpracabarterowa

#współpracareklamowa