Zmory przeszłości

"Zmory przeszłości" to moje pierwsze spotkanie z twórczością Ann Cleeeves i jest ona jak najbardziej udana.

Lizzie Bartholomew nie miała łatwego życia. Porzucona jako niemowlę, dzieciństwo spędziła w różnych instytucjach wychowawczych.

"Byłam trudnym dzieckiem (...). Byłam pyskata. I kłótliwa. Podburzałam inne dzieciaki. No i za dużo piłam. O wiele za dużo".

W końcu trafiła do Jess.

"Ja po prostu Zostałam u niej dłużej niż inni, więc się do mnie przyzwyczaiła. A poza tym byłam pierwszą z jej podopiecznych."

Teraz sama pracuje w ośrodku szkolno-wychowawczym, gdzie zajmuje się zaburzonymi dziećmi, które mogłyby wyrządzić krzywdę komuś lub sobie.

Miewa senne koszmary, które są wynikiem zdarzenia z jej przeszłości...

Pewnego dnia, postanawia samotnie wyruszyć w podróż do Maroka. Tam poznaje Philipa, z którym wikła się w krótki romans. Po tym incydencie jest pewna, że już nigdy się nie spotkają. Tymaczem po powrocie do Anglii dostaje list, w którym dowiaduje się o jego śmierci....

Tym samym zaproszona jest na pogrzeb...

Po uroczystości, dostaje informację, że kochanek zostawił jej w spadku sporą sumkę pieniędzy.

Musi spełnić tylko pewien warunek.

Początkowa niechęć przeradza się w ciekawość. Lizzie powoli odkrywa karty. Zagłębia się w przeszłość, która nigdy nie należała do najłatwiejszych. A to, co czeka ją na końcu zadania, jest ogromnym zaskoczeniem...

Autorka nieśpiesznie wprowadza nas w fabułę. Akcja nie jest dynamiczna, co w porównaniu z innymi thrillerami psychologicznymi, troszkę mnie zaskoczyło. Niemniej to nie ujmuje jej wartości. "Zmory przeszłości" czyta się z ogromnym zaciekawieniem i z niepewnością, co będzie dalej. Pełna tajemnic. Wzajemnych zależności. Momentami mroczna, momentami przerażająca. Wciągająca od pierwszych stron. Tajemnicza. Pełna niewiadomych. Nieodkładalna. Posiadająca wszystkie cechy naprawdę dobrego thrillera psychologicznego!

Serdecznie polecam🖤

Dziękuję @czwartastronakryminalu 🖤

Lizzie Bartholomew miała trudny start. Jako niemowlę została porzucona i nigdy nie dowiedziała się, skąd pochodzi i kim są jej rodzice. Całe dzieciństwo tułała się po różnych instytucjach i rodzinach zastępczych.

Postanawia uciec na trochę od swojego życia i wyjeżdża do Maroka. Poznaje tam Philipa, z którym spędza upojną noc.

Wkrótce po powrocie do Anglii, Lizzie otrzymuje wiadomość o śmierci mężczyzny. Niespodziewanie mężczyzna zapisał jej sporą sumę pieniędzy. Jednak za nim ją dostanie, musi kogoś odnaleźć. Grzebanie w przeszłości nigdy niełatwe i może prowadzić do ujawnienia sekretów, które nie miały nigdy wyjść na jaw.

Ann Cleeves poznałam przez książki "Krzyk czapli" i "Długi zew". Polubiłam styl autorki i niepowtarzalny klimat, który tworzy w swoich powieściach. Dlatego z wielką chęcią i oczekiwaniami sięgnęłam po jej najnowszą, tym razem jednotomową, powieść.

"Zmory przeszłości" wywołały we mnie jednak mieszane uczucia. Początkowo nie mogłam się wciągnąć w fabułę. Czegoś mi zabrakło. Nie znalazłam tego angielskiego, małomiasteczkowego klimatu.

Nie mogę jednak powiedzieć, że to zła powieść.

Postać Lizzie jest niezwykle interesująca, skomplikowana. Autorka świetnie przedstawiła jej portret psychologiczny, a czytelnik powoli odkrywa kolejne wydarzenia, które doprowadziły Lizzie do sytuacji, w której znajduje obecnie.

Philip z niewiadomych powodów powierzył Lizzie odnalezienie pewnej osoby. Śledztwo, które przeprowadza, jest całkiem ciekawe, ale akcja biegnie, bardzo powoli. Od czasu do czasu przyspiesza i pojawia się plot twist, który zachęca do dalszego czytania. Jednak to nie lektura, gdzie akcja pędzi jak Ferrari po torze wyścigowym.

Z pewnością nie jeden czytelnik odnajdzie się w tym klimacie. Dla mnie nie będzie to ulubiona książka autorki. Za to czekam na kolejne tomy cyklu Dwie rzeki.

Z twórczością Ann Cleeves nie miałam jeszcze nigdy do czynienia. Jednak zawsze chciałam się zapoznać, ponieważ na Lubimy czytać są w miarę dobre opinie przy wszystkich jej powieściach. Z tego co zauważyłam, autorka głównie tworzy serie książek, na szczęście kilka dni temu u nas premierę miała jej jednotomowa książka czyli „Zmory przeszłości”. Wiedziałam że to jest idealna okazja by poznać bardziej dorobek Cleeves.

Jestem zadowolona z tego jak autorka oddała klimat tych miejsc w których działa się akcja. Przez cały czas miałam wrażenie, jakbym była przy naszej głównej bohaterce, i odczuwała ten klimat. Takiej deszczowy, mroczny i lekko przygnębiający ale który jak najbardziej pasował do historii.

Co do głównej bohaterki, to mam mieszane uczucia. Żeby nie zdradzać całej fabuły, ciężko mi do czegoś przyrównać ale czasami przemyślenia Lizzie były dość dziwne których nie popierałam. Nie mam co narzekać, bo spotykałam gorsze postacie ale myślę że niektórych zachowań naszej bohaterki można byłoby uniknąć.

Oczekiwałam że głównie będę śledzić rozwiązanie sprawy z opisu książki i tak naprawdę tylko tego, ale autorka zostawiła dla mnie jeszcze więcej ciekawych akcji, które powodują że chce się szybciej skończyć i dowiedzieć co dalej się wydarzy.

Z zakończenia jestem zadowolona. Nie zachwyciło mnie tak mocno jak miałam czasami przy innych kryminałach, ale nie domyśliłam się pewnych rzeczy co jest dla mnie zaletą.

Jestem raczej pewna że kiedyś sięgnę jeszcze po książkę tej autorki, z czystej ciekawości i raczej przeczytam przynajmniej pierwszą część z cyklu Dwie rzeki.

Źródło:

[Adres usunięty]

Dwadzieścia lat to w naszych czasach już praktycznie epoka. Cofając się w myślach do początków tego tysiąclecia, czuję przede wszystkim wdzięczność za to, że było mi dane liznąć choć odrobinę tamtego klimatu. Widziałam jeszcze czarno-biały telewizor, moje ukochane bajki miałam nagrane na kasety VHS, miłość do muzyki rozkwitała, gdy do discmana wsadzałam płytę CD, a do babci dzwoniłam z telefonu stacjonarnego. Oczywiście, że teraz jest prościej, ale mam sentyment do tych reliktów przeszłości, które z codzienności mogą przejść do muzeum.

"Zmory przeszłości" to powieść z 2003 roku, stąd te moje rozważania. O ileż łatwiejsze byłoby życie głównej bohaterki, gdyby miała pod ręką smartfona z dostępem do internetu. Jednak jednocześnie to chyba wypaczyłoby zupełnie sens fabuły, wiele wątków musiałoby zostać rozwiązanych zupełnie inaczej. Miło było więc wrócić do czasów, w którym to przede wszystkim rozmowa była głównym narzędziem pozyskiwania informacji.

Ann Cleeves jest dla mnie mistrzynią tworzenia klimatu. Jej książki są od niego wręcz ciężkie, a atmosfera w nich tak gęsta, że można ciąć nożem. Czasami dosłownie, przynajmniej w przypadku tej konkretnej historii. Muszę przyznać, że z każdą kolejną stroną byłam coraz bardziej ciekawa, a pytań wciąż przybywało, w przeciwieństwie do odpowiedzi. Sieć powiązań udało się autorce utkać wyjątkowo misternie, ale jednoczenie była ona prawie niewidoczna, a niektóre jej końce można było dostrzec dopiero przy zakończeniu.

Głównej bohaterce daleko do typowych postaci żenskich w thrillerach. Jest wyjątkowa pod wieloma względami, nie zachowuje się schematycznie, co ma swoją przyczynę, którą częściowo i dość enigmatycznie sama nam zdradza. Ogólnie bardzo podobał mi się sposób prowadzenia narracji w tej powieści, można odnieść wrażenie, że Lizzie po prostu opowiada nam o wszystkim, co jej się przydarzyło w ostatnim czasie.

"Zmory przeszłości" to powieść dla tych, którzy nad wartką akcję przekładają atmosferę pełną tajemnic i zagadek. Ja utwierdziłam się w przekonaniu, że uwielbiam twórczość Ann Cleeves i z przyjemnością zanurzam się w jej klimatycznych historiach.

Moje 8/10.

Z racji mojej miłości do kryminałów i thrillerów, to właśnie po te gatunki sięgam najczęściej. Jednak jak wiadomo, kryminał kryminałowi nie równy. Jedne z nich są gęste od akcji, mroku pełne brutalności i krwi, a inne spokojne, wyważone, utrzymane w klimacie w tajemnic, śmierci i miarowo zmierzające do wyjaśnienia sprawy.

"Zmory przeszłości" to zdecydowanie ten drugi rodzaj. Cała historia toczy się powolnie, wręcz można powiedzieć, że jest lekko i przyjemnie. Ale to wcale nie znaczy, że źle. Dla mnie to oderwanie od tych mocnych książek i całkiem miło spędziłam z nią czas.

Lizzie została porzucona zaraz po urodzeniu i jej życie nie było łatwe. Wychowała się w różnych ośrodkach wychowawczych, nigdy nie trafiła do prawdziwej rodziny. Z retrospekcji dowiadujemy się, że w jej życiu zdarzyło się coś, co zmieniło ją z na zawsze i ufundowało jej życie z problemami psychicznymi. Na szczęście znalazła swoje miejsce w Sea View, gdzie zaprzyjaźniła się z Jess i wreszcie miała kogoś, kto okazywał się prawdziwe wsparcie i miłość.

Podczas wyjazdu do Maroka poznaje Philipa. Mężczyznę, który zawrócił jej w głowie, a potem... umarł, zostawiając Lizzie pewną wiadomość. To zaczyna pewną przygodę w jej życiu. Przygodę pełną rodzinnych tajemnic, sprzeczek, niejasność i właśnie śmierci. Jak sobie z tym poradzi? Czy spełni ostatnie życzenie Philipa? Czy odkryje kim jest sprawca i dlaczego to robi?

"Zmory przeszłości" to pełna historia, która stopniowo kroczy do zakończenia sprawy i wyjaśnień. Bohaterka, aby odkryć prawdę musi pokonać pewne przeszkody, z którymi (niestety) rozprawia się z wielką łatwością. Żaden problem jej nie zatrzyma, każdy od razu wyznaje jej swoje sekrety, a wszystkie sytuacje dzieją się tak, by utorować drogę Lizzie do znalezienia wszelkich odpowiedzi. Wszystko dzieje się w zagadkowej otoczce, ciągle towarzyszy niewiedza i niepewność. Mimo spokojnej akcji, jest intrygująco i emocjonująco.

Nie byłabym sobą, gdybym nie powiedziała nic o samym zakończeniu. Czułam się w pełni usatysfakcjonowana rozwiązaniem, było przemyślane i niebanalne. Bardzo fajnie zwieńczyło historię. Jest to ten typ zakończenia, które tak naprawdę czytelnik byłby w stanie sam odkryć, a jednak sieć intryg, kłamstw i zwrotów akcji stworzonych przez autorkę miesza w głowie.

No i jestem fanką narracji pierwszoosobowej!

Do przeszłości wcale nie tak rzadko drzwi nie są zamknięte. Co jakiś czas uchylają się i wpuszczają niechciane wspomnienia, okazją do powrotu mają wówczas także echa dawnych wydarzeń oraz wszystko co pragnęliśmy pogrzebać. Czasami przyszłość staje pod znakiem zapytania, gdyż teraźniejszość staje się polem walki pomiędzy tym, co było i co jest.

Ten wyjazd miał pozwolić Lizzie złapać oddech i być na chwilę ucieczką od egzystencji, jaka jest jej udziałem. Egzotyka Maroka i pewna znajomość zapadły w pamięć kobiety, miały pozostać w pamięci na podobnieństwo do miłych, wakacyjnych, fotek. Jednak okazało się, że urlopowe spotkanie ma swój ciąg dalszy w postaci sporego zapisu w testamencie. Wystarczy, że zostanie spełniony pewien warunek, nie wydający się groźny, raczej można go nazwać intrygującym. Lizzie podejmuje się zadania, nie jest aż tak trudne jak mogłoby się wydawać, przynajmniej początkowo, bo zaraz potem sprawa zaczyna się komplikować. Z pewnością nie była gotowa na to, co wydarzyło się, nie tak wyobrażała sobie, że wszystko się potoczy. Nie oznacza to, iż zrobi krok do tyłu, wprost przeciwnie zamierza doprowadzić do końca to, czego się podjęła. Oczywiście oskarżenia jakie padły nie zostały zapomniane, zwłaszcza w kontekście tego, co miało miejsce. Ciekawość to jedno, lecz czym innym jest brnięcie w coś, co już przyniosło kłopoty, pytanie co jeszcze zdarzy się i jaką rolę odegra w niej spadkobierczyni. Kolejne zdarzenia wzmagają podejrzenia i pchają Lizzie coraz głębiej w sieć wzajemnych powiązań, tajemnic i przede wszystkim tej niewiadomej, od której wszystko rozpoczęło. Jaki będzie finał niespodziewanego dziedzictwa?

Angielska prowincja, małe miasta i miasteczka o urokliwych nazwach oraz wiejskie posiadłości, w takim klimacie nawet amatorskie dochodzenie nabiera bardzo interesujących barw. Jeśli do tego dodamy bohaterkę po przejściach i z przeszłością, jaka wciąż nie jest zamkniętym rozdziałem, robi się coraz ciekawiej, a to dopiero początek. Co dzieje się dalej? Ann Cleeves doskonale wie jak odpowiedzieć na to pytanie znakomitym thrillerem czyli takim, gdzie wciąż jesteśmy zbijani z tropu i zaskakiwani rozwojem sytuacji. „Zmory przeszłości” mają mocny wstęp, a z każdym rozdziałem okazuje się, że wcale nie był on na wyrost, wprost przeciwnie doskonale wprowadził nas w atmosferę książki. Pisarka po mistrzowsku wprowadza zwroty akcji oraz nowe wątki, jednocześnie kierujące naszą uwagę w innym kierunku niż dotychczasowy, lecz każące przypuszczać czytelnikom, iż gdzieś jest punkt wspólny, tylko jaką rolę odegra i co nim jest? No właśnie to czeka na odkrycie, ale droga do tego pełna jest pułapek, znaków zapytania, niewiadomych i zwodniczych zachowań. „Zmory przeszłości” są thrillerem, w którym trudne emocje towarzyszą bohaterom nieustannie, nie potrafią bądź nie mogą się odciąć od nich, od nich wiele rozpoczyna, do tego Ann Cleeves dodaje sekrety, stopniowo narastające aż do momentu gdy pokazują swoją niszczycielską siłę.

Książka, która premierę będzie miała 8 lutego. Książka, która jest jednotomówką autorki, która tworzy całe serie. Książka, obok której nie da się przejść obojętnie, bo już samą okładką do siebie przyciąga. Książka, którą ja osobiście musiałam sprawdzić, bo z tą autorką zawsze mam wahadło i raz ją uwielbiam, a raz nie trawię. Książka, która wzbudziła moją ciekawość tak, że rzuciłam wszystko inne by przeczytać choć kilka stron. Zatem, czy było warto?

Jak wspomniałam wyżej, Cleeves to dla mnie nazwisko zagadka, chaos, niepewna. Za każdym razem nie wiem jak to będzie tym razem, bo nawet w ramach jednej serii potrafiłam jeden tom pokochać całym sercem, a drugim już miałam ochotę rzucać o ścianę, tak bardzo mi nie leżał. Ale to wszystko wpływa na to, że gdy tylko jej powieści pojawiają się w zapowiedziach, to ja nie mogę o nich nie myśleć i nie jestem w stanie darować sobie lektury, bo muszę, po prostu muszę na własnej skórze się przekonać czy tym razem będzie nam po drodze ze sobą.

I jak już wspomniałam, to jednotomowa powieść. Dlatego stwierdziłam, że to być albo nie być. W takim razie o czym tym razem Ann Cleeves opowiedziała i dlaczego nie stworzyła z tego całej serii?

Tym razem autorka postanowiła postawić na thriller, w którym poznajemy główną bohaterkę, Lizzie. Nie miała ona od początku lekko w życiu. Tułała się po różnych ośrodkach typu domy dziecka i marzyła, że ktoś ją przygarnie i stworzy dla niej chociaż jakąś cząstkę rodziny. Takie dzieci są niestety często naiwne, a dziewczyna jeszcze nie wie nic o swoim pochodzeniu, nawet nie jest w stanie spróbować dotrzeć do swoich biologicznych rodziców, co odbija się na jej psychice jeszcze bardziej. Na jej dodrze staje mężczyzna w momencie kiedy wydaje jej się, że może nieco odżyć wyjeżdżając do Maroka. To tam poznaje Philipa. On również podróżuje sam, a Lizzie wygląda on na bratnią duszę i wdaje się z nim w krótki romans. Dlaczego krótki? Bo niestety, ale musi wrócić do Anglii. Tak się kończy ta przygoda? No właśnie nie, kobieta po jakimś czasie otrzymuje informację, że jej niedawny kochanek nie żyje. A w testamencie zostawia jej sporą sumę pieniędzy tylko, że nie są one tak po prostu dostępne i Lizzie nie może po nie po prostu sięgnąć, bo musi spełnić pewien warunek. Wtedy zaczyna się właśnie gra, w której okazuje się, że kobieta musi zagłębić się w przeszłość i to niekoniecznie kolorową...

Ann Cleeves tym razem postawiła na dreszczowiec i przyznam, że wyszło jej to o wiele lepiej niż typowy kryminał, jakimi do tej pory raczyła swoich czytelników. Akcja nadal nie jest jakaś szybka i to chyba już znak rozpoznawczy autorki. Wszystko się ślimaczy, ale tutaj jest element, który powoduje, że nie da się nudzić podczas czytania. Jest niepewność, jest mrocznie, ciężko i przerażająco momentami. Przepis idealny na thriller? Owszem!

Sama główna bohaterka dla mnie była lekkim rozczarowaniem, bo o ile faktycznie sprawia wrażenie takiej postaci z krwi i kości, to jej naiwność (jak by nie była wytłumaczona sieroctwem) aż biła po oczach. Nie polubiłam jej i szczerze mówiąc śledziłam jej losy z zaciekawieniem, ale w zasadzie nie miałabym ochoty dłużej za nią podążać. Ot, jest nijaka i mimo, że na początku wydaje się, że chce coś w życiu zmienić i może w końcu zostawić wszystko za sobą i zacząć żyć, to później podejmuje bardzo głupie decyzje.

Myślę, że tą książką Cleeves kupi swoich czytelników i faktycznie warto po nią sięgnąć, a to jedna z tych, które dla mnie w jej dorobku są zdecydowanie na plus. Rzekłabym nawet, że to jedna z jej najlepszych powieści. Mam nadzieję, że mimo iż to jednotomówka, to autorka pokusi się o stworzenie kolejnych podobnych klimatycznie opowieści.

Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Czwarta Strona.