Droga krwi

Jak dobrze znacie historię Dolnego Śląska? Marek Krajewski - ku mojej wielkiej radości - powraca z nowym cyklem powieściowym "Waldenburg". Tym razem przenosimy się do przedwojennego Wałbrzycha, do drugiej połowy lat 20. XX wieku. Nie ukrywam, że będąc Dolnoślązaczką i mieszkanką Jeleniej Góry - oddalonej od Wałbrzycha o zaledwie 60 kilometrów - wyczułam bardzo ciekawy pomysł na książkę. Na pewno ta oparta na faktach mroczna historia o przemycie eteru przez polsko-czechosłowackie pogranicze w znaczący sposób przybliżyła mi ten proceder (przeżywający rozkwit w okresie międzywojennym). Przy okazji pojawiła się u mnie pewna refleksja. Jak to możliwe, że nie słyszałam wcześniej o tym? Oczywiste jest zatem, że Autorowi udało się rozbudzić we mnie ciekawość opisywanym przez niego wątkiem kryminalnym (do tego miłosnym i z elementami sensacyjnymi).

Dlaczego I tom serii wałbrzyskiej zasługuje na uwagę? Niezmiennie cieszy mnie podejście Pisarza do kwestii poznawania historii i specyfiki danego miejsca, które staje się bohaterem Jego książek. Tak jak to robił we wcześniejszych powieściach (w tak lubianej przeze mnie serii z Eberhardem Mockiem czy Edwardem Popielskim), tak też i w tym nowym cyklu powieściowym tworzy przemyślaną fabułę, i to niezależnie od miejsca akcji, w którym Czytelnik akurat się znajduje. Wałbrzych (Zamek Książ, Szpital Górniczy), Jawor (więzienie dla kobiet) czy Wrocław - dzięki wielowątkowej narracji i tak charakterystycznemu dla ojca polskiego kryminału retro stylowi pisania mamy wrażenie, jakbyśmy znaleźli się w samym centrum wydarzeń. Nie sposób pominąć przy tym roli, jaką odgrywa tu naturalizm. Choć sama nie przepadam za zbyt mocnymi i dosłownymi opisami aktów przemocy czy szczegółów ludzkiej fizjologii, to mam świadomość tego, że są częścią określonego tła społeczno-obyczajowego. Odzwierciedlają przy tym nieraz brutalne i mroczne oblicze tamtej epoki.

Z racji opisywania przez Marka Krajewskiego takich, a nie innych czasów, umieszczenie w tekście niemieckojęzycznych nazw jest dla mnie jak najbardziej zrozumiałym, wręcz pożądanym zabiegiem literackim. Dla mnie, filologa germańskiego z wykształcenia, stanowi to niewątpliwie duży atut powieści. Całość wydaje się przez to bardziej wiarygodna. Można rzec, że - wraz z występującymi w książce łacińskimi wyrazami i zwrotami - odbyłam swoistą podróż w czasy studenckie, kiedy to na zajęciach zgłębialiśmy różne zjawiska i niuanse językowo - filozoficzne.

Na uwagę zasługuje fakt, że podczas pisania "Drogi krwi" Autor odbył liczne peregrynacje topograficzne i historyczne w stolicy "czarnego i białego złota". Bo jak sam Marek Krajewski zauważa: "to jedna z najważniejszych powinności autora powieści realistycznych". Szanuję i doceniam takie podejście. Fanów twórczości Marka Krajewskiego ucieszy zapewne fakt pojawienia się w książce tak dobrze znanych im dwóch postaci - komisarza policji kryminalnej i młodego lekarza psychiatrii. Zarówno Eberhard Mock, jak i Herbert Anwaldt to wyraziści bohaterowie. Według mnie ich obecność wpływa znacząco na ogólny odbiór całej powieści. Nie pozostaje mi nic innego, jak cierpliwie czekać na kolejne części, a Was zachęcić do lektury tego tytułu.

Herbert Anwaldt rozpoczyna swoją pierwszą pracę w szpitalu górniczym. Tam przebywają osoby zarażone przykrą i wstydliwą chorobą intymną. Piecze nad nim pełni doświadczona lekarka Frieda. Tę dwójkę przyciąga do siebie nie tylko zamiłowanie do nauk medycznych ale i oddawanie się uciechom cielesnym.

Niebezpieczne więźniarki zostają przeniesione z dotychczasowego więzienia by pomagać przy klasyfikacji węgla. Te jednak uciekają, a utworzony przez nie Gang Wilczyc sieje postarach na Górach Odrzańskich. Postrachem jest też dziwny jegomość z maską przeciwgazową szukający spełnienia i ktoś jeszcze, ktoś kto rządzi nimi wszystkimi.

Uciekamy w stronę Wałbrzycha lat dwudziestych ubiegłego wieku. Gdzie wydobywanie węgla hulało w najlepsze. Ale nie tylko węgiel był nazywany złotem, brudne czarne złoto miało swojego kompana w postaci, czystego, delikatnego białego złota - porcelany. Przez góry szmuglowany był natomiast eter i biada temu kto stanął na drodze groźnym kobietom z Gangu Wilczyc.

W powieści autora bardzo doceniam jego dokładnie wykonany research. Podczas czytania w sposób lekki przenosimy się w ówczesne realia, dzięki mapce, zamieszczonej na początku świetnie odnajdziemy strategiczne punkty historii, przez co lepiej wczuwamy się w toczące wydarzenia.

Fabuła nie pozwala czytelnikowi odetchnąć, biegnie, zatacza koła, wraca na chwilę by znowu biec bez chwili ulgi.

Wejdźcie do świata gdzie moralność nie jest czymś najważniejszym, słabszy nie ma szans na przetrwanie, a człowiek u władzy może wszystko.

Świetny klimat, spowitego czarnym pyłem Wałbrzychu, z niebezpieczeństwem czyhającym tuż obok. To początek serii, która bardzo dobrze się zapowiada. W sam raz dla fanów kryminałów retro. Polecam.

„Droga krwi” ponownie przenosi czytelników w niezwykle mroczne i duszne realia Dolnego Śląska lat dwudziestych XX wieku. Fabuła zawiązuje się wokół makabrycznego odkrycia na wałbrzyskim Wzgórzu Szubienicznym, gdzie odnalezione zostają zmasakrowane ciała dwojga kochanków. W tym samym czasie do miasta przybywa Herbert Anwaldt, młody i ambitny psychiatra zafascynowany psychoanalizą, który obejmuje posadę w lokalnym szpitalu górniczym dla syfilityków. Jego medyczna misja szybko jednak schodzi na dalszy plan, gdy w okolicy dochodzi do zuchwałej ucieczki niebezpiecznych więźniarek, nazwanych wkrótce Gangiem Wilczyc, a w tle zaczyna rozwijać się sieć nielegalnego handlu odurzającym eterem.

Śledztwo oraz osobiste sekrety bohaterów prowadzą przez drobiazgowo odtworzoną topografię regionu, od ubogich robotniczych dzielnic Wałbrzycha, przez Jawor i Wrocław, aż po luksusowe wnętrza Zamku Książ. Marek Krajewski słynie z matematycznej precyzji w oddawaniu historycznych detali, co pozwala czytelnikowi bez reszty zanurzyć się w mrocznym klimacie epoki.

Ogromną niespodzianką dla wiernych fanów pisarza jest obecność na kartach powieści kultowego radcy kryminalnego Eberharda Mocka, którego losy w zaskakujący sposób splatają się z historią Anwaldta. Książka, wydana nakładem Wydawnictwa Znak, to absolutnie obowiązkowa pozycja dla każdego miłośnika polskiego kryminału noir, która trzyma w napięciu od pierwszej do ostatniej strony. Bardzo przyjemnie zajmuje wieczory :)

Po lekturze „Głosu z piekła” miałam wobec „Drogi krwi” bardzo duże oczekiwania. Choć tym razem Marek Krajewski nie skłonił mnie do aż tylu refleksji, to i tak stworzył powieść, od której trudno się oderwać. To historia, która wciąga od pierwszych stron i konsekwentnie prowadzi czytelnika przez mroczny świat tajemnic, intryg, przemocy i ludzkich namiętności.

Akcja rozgrywa się w Wałbrzychu roku 1928, który nie jest jedynie tłem wydarzeń, lecz pełnoprawnym bohaterem tej opowieści. To miasto ciężkie od kopalnianego pyłu, wilgoci i przemysłowego zgiełku zdaje się żyć własnym życiem. Krajewski z ogromną dbałością o szczegóły buduje atmosferę niepokoju, dzięki czemu łatwo zanurzyć się w wykreowanej przez niego rzeczywistości.

Punktem wyjścia dla fabuły jest makabryczne odkrycie na Wzgórzu Szubienicznym, Galgenbergu. Znalezienie dwóch ciał uruchamia śledztwo, które prowadzi coraz głębiej w mroczne zakamarki miasta i ludzkiej psychiki. W centrum wydarzeń ponownie znajduje się Herbert Anwaldt, młody psychiatra wierzący w siłę nauki, logiki i racjonalnego myślenia. Z czasem jednak musi zmierzyć się z rzeczywistością, w której rozum przestaje wystarczać, a zło rozprzestrzenia się błyskawicznie, bo jak mówi jedno z powracających w powieści zdań: „gdzie sępy, tam padlina”. Pojawia się więc pytanie, czy pozostanie wierny swoim zasadom, czy też wydarzenia, w które zostaje uwikłany, popchną go na tytułową drogę krwi?

Ważnym elementem powieści jest również relacja Anwaldta z Friedą Bernhaus, piękną, inteligentną i niezależną lekarką, zafascynowaną psychoanalizą Freuda. Ich burzliwy i nieoczywisty romans, łączący młodego studenta psychiatrii ze starszą od niego o jedenaście lat kobietą i wnosi do historii dodatkowe emocje, stając się jednym z kluczowych wątków książki.

W tle pojawia się także Eberhard Mock. Choć jego drogi z Anwaldtem jeszcze się nie przecinają, autor wyraźnie przygotowuje grunt pod ich przyszłe spotkanie. Tymczasem lokalne układy polityczno-obyczajowe sprawiają, że legendarne „imadło”, którym zwykle dociskał innych, tym razem zaczyna zaciskać się na nim samym.

Dużą rolę odgrywają również Góry Wałbrzyskie, stające się areną brutalnej walki o przetrwanie. Ich dzika natura oraz legenda Liczyrzepy tworzą idealne tło dla narodzin Szatanora, tajemniczej postaci w masce przeciwgazowej, przypominającej mieszkańcom demona zwiastującego śmierć. Atmosferę zagrożenia dodatkowo wzmacniają barwne i niebezpieczne postacie, od lokalnych przemytników po krwawy gang „Wilczyc”, tworzony przez zbiegłe więźniarki. W tym świecie każdy skrywa jakąś tajemnicę, a poczucie bezpieczeństwa okazuje się jedynie chwilowym złudzeniem.

Na klimat powieści mocno pracują również miejsca związane z historią regionu: Wałbrzych, Jawor, Zamek Książ, kopalnie czy fabryka porcelany. Wszystkie te elementy tworzą wiarygodne i sugestywne tło dla opowieści o przemocy, chciwości, obsesjach i namiętnościach.

Bardzo dobrze wypada także warstwa historyczna. Niemieckie toponimy oraz obecność księżnej Daisy i księcia Hansa Heinricha XV von Pless nadają fabule autentyczności i mocniej osadzają ją w realiach epoki. Autor wielokrotnie nawiązuje do wydarzeń przedstawionych w powiesci "Głos z piekła", jednak ich znajomość nie jest konieczna, by w pełni zrozumieć tę historię.

„Droga krwi” to powieść mroczna, gęsta i momentami brutalna. Opowiada o świecie, w którym granice między nauką, instynktem i moralnością stopniowo się zacierają. Dostarczyła mi wielu emocji i pozostawiła po sobie poczucie obcowania z doskonale skonstruowaną, klimatyczną historią. To udane otwarcie cyklu "Waldenburg", które skutecznie rozbudza ciekawość i sprawia, że z chęcią sięgnę po kolejny tom.

" [...] Ten wózek, wypełniony pychą i obłudą, już tak gładko dalej nie pojedzie! [...]”

Od czasu do czasu uwielbiam sięgać po retro kryminały. Między innymi dlatego zainteresowałam się nową książką Marka Krajewskiego po tytułem "Droga krwi". Jest to pierwsza część nowej serii wałbrzyskiej. Już się nie mogę doczekać kolejnej.

Autor zabiera nas w podróż w czasie, do przeszłości, a dokładniej do pierwszej połowy dwudziestego wieku. W bardzo dobry sposób przedstawia nam Wałbrzych, Wrocław oraz okolice, ich mieszkańców, tradycje i zachowania. Nie zdziwcie się, ale Krajewski posługuje się oryginalnymi nazwami i językiem. Dzięki temu czułam się, jakbym żyła w tamtych czasach. Za to zasługuje na ogromne brawa, szacunek i uznanie.

Atmosfera w tej powieści jest gęsta, a wręcz bardzo klaustrofobiczna. Dzięki temu autor w idealny sposób odwzorował tamte niezbyt dobre czasy. Pokazał nam, między innymi dzisiejszy piękny Wałbrzych, jako bardzo ponure i złowieszcze miasto. Dzięki postaciom tutaj występującym jesteśmy świadkami przemytu eteru przez Góry Odrzańskie. Swoją drogą, to była pierwsza historia, którą czytałam o tym problemie. Poznałam wyjątkowe postacie takie jak: Herbert Andwaldt (mocno jemu kibicowałam) i bardzo elegancką, kulturalną i inteligentną kobietę — doktor Friedy Bernhaus. Nie zabrakło tutaj również negatywnych bohaterów. Warto przyjrzeć się bliżej gangowi Wilczyc. Ten, kto się znajdzie w ich zasięgu, powinien mieć się na baczności. Z nimi nigdy nic nie wiadomo. Z jednej strony mnie zachwycały, a z drugiej mnie przerażały do tego stopnia, że miałam ciarki na całym ciele.

Niektóre sytuacje doprowadziły mnie dosłownie do płaczu. Krajewski dobrze wie, jak manipulować emocjami czytelników.

W "Drodze krwi" nie brakuje tajemnic, spisków, zdrad, brutalnych zbrodni, miłości i jak to w tamtych czasach bywało syfilisu.

Już się nie mogę doczekać dalszych losów Herberta Anwaldta.

Czy jesteście gotowi poznać mroczną historię Dolnego Śląska?