Wyspa pajęczych lilii

Na pewno największą zaletą powieści jest jej warstwa językowa. Każdy czytelnik, który posiada chociaż najmniejszą wiedzę o specyfice japońskiego i ogólnie grupy języków chińskich, będzie pod wrażeniem i oryginalnego pomysłu, i podjętego trudu przekładu na polski. Nie czyta się tego łatwo, szczególnie początkowe strony są wyzwaniem, ale jak już złapiemy rytm, to, tak samo jak bohaterka, zaczynamy rozumieć obcy świat. Sama fabuła jest dosyć prosta, jednak na swój sposób poruszająca i piękna. Myślę, że ten tytuł zapamiętam na długo jako ciekawostkę lingwistyczną.

Nie jest ważne, ile ma stron, tylko, co na nich ma. Ta książeczka do przeczytania w chwilę, ma w sobie mnóstwo ważnych rzeczy do przemyśleń, które zostają nam w głowie. Myślę, że to nie ostatnie moje z nią spotkanie.

Historia dwóch kobiet. Umi, czyli dziewczyny wyrzuconej przez fale i Yony, wyspiarki, która ją przyjmuje do swojego domu. Obie uczą się od siebie, poznają, zaprzyjaźniają. Wyspa jest miejscem dla kobiet, pełnym tajemniczych rytuałów, uczuć, historii i przekazów. Umi początkowo niczego nie pamięta, przyjmuje wszystko takim, jakim jest. Dopiero z czasem wspomnienia do niej powracają i powracają też pytania.

Utopia? Nie do końca, bo po zdjęciu wierzchniej warstwy zostaje nasz świat z podejściem do płci, brakiem równości. Świat, w którym wielką rolę ogrywa język. Świat z odwróconym porządkiem.

Oglądamy go z perspektywy Umi.

Tak jak ona zadajemy sobie podczas lektury mnóstwo pytań. Na niektóre mamy gotowe odpowiedzi, na inne musimy je znaleźć sami, ale o to chodzi, by pytać i szukać.

Osobne słowa uznania należę się tłumaczowi Dariuszowi Latosiowi. To, czego dokonał, jest godne uznania. Czytelnik nie zdaje sobie sprawy z wielkiego wysiłku, jaki włożył. Zajrzyjcie na koniec książeczki koniecznie i przeczytajcie kilka słów od niego. Dzięki temu możemy zajrzeć za kulisy i do warsztatu tłumacza. Język tej powieści jest doskonały, jest bohaterem tej książki. Trzeba wczytać się w jego rytm i smakować…

„Wyspa pajęczych lilii” Li Kotomi ląduje na półce z książkami, do których się wraca.

Na plaży budzi się dziewczyna. Nie pamięta kim jest ani skąd przyniosło ją morze. Mieszkańcy wyspy boją się dopuścić ją do swojej społeczności, w końcu jest obca. A oni najwyraźniej mają wiele sekretów.

Ciężko było się wczytać w tę książkę. Na początku zupełnie nie widziałam co jest czym. Co to za wyspa, czy istnieje naprawdę, w jakich czasach. Do tego doszło wiele reguł i rytuałów. Z czasem jednak zbudowały mi one wizję społeczności rządzonej przez grupę kobiet, które z pokolenia na pokolenie przekazują sobie jakieś tajemnice, i zapewniają przeżycie reszcie. Wiele szczegółów zaczęło się łączyć i pozwalało mi zacząć się domyślać jaka jest ukrywana prawda.

Główna bohaterka jest trochę głosem czytelnika w tej opowieści. Ona też nic nie wie, wszystkiego się uczy, każda kolejna reguła i rytuał są dla niej nowością. Ma też w sobie sporo dawkę krytycyzmu, którego pozbyli się już mieszkańcy wyspy. Mocno dąży do poznania prawdy kryjącej się za wszystkimi tradycjami a także zaprowadzenia sprawiedliwości i zaprzestania wykluczania mężczyzn z dostępu do informacji. Zakończenie to wyjaśnienie i odkrycie wszystkich kart. To spowiedź z przeszłości i podjętych wtedy decyzji. Prawda pozbawia Umi jej pewności siebie. Jak wiele kobiet przed nią i ona musi się zastanowić, kto ma rację i czy ta jawna niesprawiedliwość nie jest jednak najlepszym wyjściem.

W książce wielką rolę odgrywa język, i samo przetłumaczenie go było ogromnym wyzwaniem dla tłumacza. Ja niestety nie poczułam tego, i dopiero po przeczytaniu dodatku od tłumacza zwróciłam większą uwagę na te zawiłości. Niestety, tutaj chyba tylko lektura oryginału byłaby w stanie pozwolić odebrać całą wyjątkowość warstwy językowej.

Wyspa pajęczych lilii to historia bardzo krótka, bardzo prosta i zostająca raczej bez echa. Ciekawa, zwłaszcza kiedy już zaczynamy orientować się w świecie przedstawionym. Zainteresowanie wzbudza obietnica poznania prawdy skrywanej przez kapłanki, zakończenie jest satysfakcjonujące. Ono zmusza do refleksji nad tym co sami sądzimy o historii i podjętych kiedyś decyzjach, ale cała historia nie wzbudza za wiele emocji. Jest akcja, ale nie da się w nią wczuć.

Interesujące jest sięganie po literaturę z innych krajów i poznawanie innych stylów, i z tego powodu mogę książkę polecić. Jeśli jednak spojrzeć na poziom zaangażowania w tę opowieść, wypada średnio.

Wydawnictwo B[Adres usunięty], czyli marka Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego może poszczycić się wydawaniem „Serii z Żurawiem”, która wybiera „perełki” z różnych zakątków globu. Dzięki temu czytelnicy w Polsce mają przybliżoną, obsypaną nagrodami w swoim kraju, współczesną prozę.

Długo zastanawiałam się jak mam się odnieść do głównego bohatera. Raczej nie mam wyboru i muszę przyznać rację tłumaczowi, który pisze, że „Wyspa pajęczych lilii ma kilka postaci pierwszoplanowych, ale tylko jednego (choć występującego w trzech wariantach) głównego bohatera – jest nim język”. Zdecydowanie on odgrywa główną rolę, gdyż przede wszystkim na nim była skupiona moja uwaga w trakcie czytania. Momenty, w których książka pisana jest z pozycji narratora nie sprawiały mi problemu ze zrozumieniem przekazu oraz tekstu. Natomiast język kobiecy oraz Mowa Wschodzącego Słońca – to części, gdzie czytelnik części tekstu musi się domyślić, bo może to wywnioskować z kontekstu lub po prostu spróbować „przełożyć” sobie niezrozumiały tekst na taki aby mu pasował do całości czytanego fragmentu. W związku z powyższym proces ten mnie nużył i książkę czytało mi się długo jak na 140 stron, gdyż musiałam od niej odpoczywać aby zrozumieć treść i przekaz autorki. A jaki on jest? Myślę, że każdy będzie treść interpretował na swój własny sposób. Na samym początku moje pierwsze skojarzenie to mitologia i Wyspa Lesbos, ale czy słusznie? W miarę czytania pojawiło się kolejne skojarzenie, jednak tym razem z naszego rodzimego podwórka – film „Seksmisja”, gdzie to kobiety pragnęły wyeliminować męski ród. Hm, czy można „Wyspę pajęczych lilii” do nich porównywać? Oceńcie sami.

Autorce nie mówię „nie”. Konwencja bardzo mi się spodobała oraz jej spojrzenie na męską część populacji, chociaż nie zgadzam się z jej tezą to i tak jest intrygująca. Zatem czytajcie i oceniajcie, gdyż jestem ciekawa Waszych opinii.

Za egzemplarz dziękuję Wydawnictwu B[Adres usunięty].

W świecie stworzonym przez Li Kotomi pajęcze lilie mają szczególne znaczenie. Odnaleziona wśród nich dziewczyna cudem unika śmierci we wzburzonych wodach oceanu, ale traci pamięć – nie wie kim jest ani skąd przybyła. Tak właśnie zaczyna się powieść Kotomi, utopijna historia opowiedziana niczym baśń z odległej krainy – o tajemniczej wyspie gdzieś na Pacyfiku rządzonej przez kapłanki noro, strażniczki języka i wyspiarskiego dziedzictwa.

Książka Li Kotomi zaskakuje – i to w wielu różnych aspektach. Niezwykle ciekawy wydaje się stworzony przez nią utopijny świat – fascynują opisy scenerii, rytuałów i codziennego życia, bogactwo detali, warstwa językowa i znaczeniowa, zakorzenienie w folklorze i tradycji, nawiązania japońskie, tajwańskie i chińskie. Li Kotomi podejmuje kwestie dotyczące miłości, przyjaźni, dorastania, pamięci, tożsamości, feminizmu i patriarchalnej opresji. Pisze o mocy języka, wyobcowaniu, zawiłości uczuć i międzyludzkich relacji, zaufaniu, odwadze i trudnych decyzjach. Urzekły mnie subtelność prozy, kreacja świata i bohaterów, niespieszność fabuły, nuta baśniowości, folkloru, tajemnicy i niepokoju. Żyłam losami dziewczyny, która próbowała zbudować dla siebie nowe życie w obcym, nieznanym miejscu – splotem lęku, gniewu, nadziei, odwagi i czułości.

"Wyspa pajęczych lilii" to oryginalna, pomysłowa powieść przekraczająca granice – pamięci, miłości, języka. Historia, która pozwala wyobrazić sobie inny świat. Doceniam zamysł Li Kotomi (i wspaniałą pracę, którą wykonał Dariusz Latoś, oddając w przekładzie językowe niuanse). Dla mnie miłe zaskoczenie i kolejna ciekawa przygoda z azjatycką literaturą.