„Kradzież” to dzika i piękna powieść o życiu oraz tradycjach rzadko prezentowanej społeczności z północy.
Dla społeczności Saamów, od tysiącleci zamieszkujących północne tereny między innymi Szwecji, renifery są ważne, niczym członkowie rodziny. Hodowla i szacunek do tych zwierząt są u Saamów zapisane we krwi. Niestety, ktoś z nienawiścią zabija i krzywdzi ich renifery, co szwedzka policja bagatelizuje, gdyż nie uznaje tych zbrodni za morderstwo, a jedynie kradzież (wszak renifery to nie są ludzie).
Bohaterką „Kradzieży” jest młoda kobieta Elsa, która jako mała dziewczynka widziała, jak ktoś zabił jej renifera i obciął mu uszy. Choć wtedy ze strachu nic nie powiedziała, dziś angażuje się w nagłaśnianie problemu. Elsa ma świadomość tego, że należy do społeczności znienawidzonej przez Szwedów, dla których hodowla reniferów to niepotrzebny problem.
Jednym z największych przeciwników Elsy jest znany ze swej brutalności Robert Isaksson. Ten konflikt może nieść za sobą bardzo poważne konsekwencje.
„Kradzież” to trzymająca w napięciu, wzruszająca książka, ukazująca życie i zwyczaje rdzennych mieszkańców północy, a także ich ogromne przywiązanie do swych zwierząt i tradycji. W Szwecji powieść szybko stała się bestsellerem, a prawa do przekładu sprzedały się do 22 krajów.
Opinie o książce
Chciałoby się napisać kilometry akapitów o wszystkich przemyśleniach i emocjach, jakie budzi we mnie ta książka, ale musi wystarczyć tylko jedno słowo. Czytajcie!
„Alingsås Tidning”
Po prostu nie możecie przegapić tej książki.
„Dagens Nyheter”
Opowieść, która na długo zapada w pamięć.
„Sundsvalls Tidning”
O autorce
Ann-Helén Laestadius (ur. 1971) – dziennikarka i pisarka. Płynie w niej krew Saamów i Tornedalczyków – przedstawicieli dwóch największych mniejszości na Północy. Zdobyła uznanie jako autorka książek dla młodych czytelników. W 2016 roku otrzymała Nagrodę Augusta za powieść „Tio över ett” („Dziesięć po pierwszej”). „Kradzież” to jej pierwsza powieść dla dorosłych. Choć to fikcja literacka, opiera się na prawdziwych wydarzeniach, czyli własnych przeżyciach autorki (doświadczeniu ksenofobii ze strony Szwedów) oraz raportach policyjnych o zabitych lub rannych reniferach, co do których policja nie wszczęła postępowań.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
Czy powieść "Kradzież" to typowy kryminał osadzony w Skandynawii?
Nie, "Kradzież" to przede wszystkim literatura piękna o charakterze społecznym, a nie klasyczny skandynawski kryminał. Fabuła koncentruje się na systemowej dyskryminacji Saamów oraz ich codziennej walce o zachowanie tradycyjnego stylu życia w Szwecji. Choć w książce pojawia się wątek śledztwa i realnego zagrożenia, główny nacisk położono na psychologię postaci oraz traumę pokoleniową. Jest to lektura dla osób ceniących merytoryczne podejście do trudnych problemów mniejszości etnicznych i głębokie portrety społeczne.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt trudna w odbiorze?
Książka może być zbyt obciążająca dla czytelników bardzo wrażliwych na cierpienie zwierząt oraz osób poszukujących wyłącznie lekkiej rozrywki. Autorka bez upiększeń opisuje akty przemocy wobec reniferów, które są centralnym elementem konfliktu i traumy głównej bohaterki. Tematyka nienawiści na tle etnicznym oraz bezradności wobec systemu sprawia, że historia posiada ciężki i momentami przygnębiający ładunek emocjonalny. Jeśli preferujesz literaturę o szybkim tempie akcji i unikasz bolesnych tematów społecznych, ten tytuł nie spełni Twoich oczekiwań.
Czy historia opisana w książce opiera się na prawdziwych wydarzeniach?
Tak, przedstawione w powieści wydarzenia są bezpośrednio zainspirowane realnymi konfliktami i sytuacją prawną Saamów w północnej Szwecji. Ann-Helén Laestadius wykorzystała autentyczne przypadki kłusownictwa oraz nagminnego bagatelizowania zgłoszeń przez policję, aby ukazać skalę marginalizacji tej grupy. Dzięki temu powieść zyskuje ogromną wartość poznawczą i stanowi ważny głos w dyskusji o prawach ludów rdzennych we współczesnej Europie. Czytelnik otrzymuje rzetelny obraz napięć kulturowych panujących za kołem podbiegunowym, co wzmacnia autentyczność całej opowieści.
Jaką rolę w powieści odgrywa kultura Saamów i hodowla reniferów?
Kultura Saamów jest fundamentem tej historii, a hodowla reniferów stanowi o tożsamości i przetrwaniu całej społeczności. Zwierzęta te nie są traktowane jedynie jako inwentarz, lecz jako bliscy członkowie rodziny, co potęguje tragizm ich krzywdzenia przez kłusowników. Książka wnikliwie ukazuje tradycje, język oraz duchową sferę życia rdzennych mieszkańców Północy w zderzeniu z nowoczesnym państwem. To idealna propozycja dla osób chcących poznać surową stronę szwedzkiego krajobrazu kulturowego, która rzadko pojawia się w popularnych mediach.
Jakiego nastroju można się spodziewać podczas lektury tej powieści?
Podczas lektury dominuje atmosfera napięcia wynikająca z poczucia głębokiej niesprawiedliwości i determinacji w walce z bezkarnością. Czytelnik towarzyszy głównej bohaterce w jej trudnej przemianie z zastraszonego dziecka w odważną kobietę, co nadaje całości inspirujący charakter. Surowość arktycznej przyrody przeplata się tutaj z brutalnością ludzkich zachowań, tworząc kontrastowy i zapadający w pamięć obraz skandynawskiej rzeczywistości. To książka, która wywołuje silne emocje, angażuje empatię i zmusza do refleksji nad moralnością oraz prawem do zachowania własnej kultury.
