Walc stulecia

W ramach współpracy z wydawnictwem miałam przyjemność otrzymać nowe wydanie "Walca Stulecia" Rafała A. Ziemkiewicza. Było to chyba jedno z pierwszych moich zetknięć z literaturą sci-fi i na wstępie powiem, że całkiem udane.

Główny bohater powieści to Orin Bethlen, którego czasy świetności jako twórcy gier fabularnych już minęły. Jego najnowsze dzieło, tytułowy "Walc Stulecia" ma być jego opus magnum. Pracuje nad grą dzień i noc, nie dbając tym samym ani o życie codzienne ani o relacje z żoną. Uciekając w świat tworzonej przez siebie gry poznaje tam kobietę, która będzie początkiem jego kłopotów.

W mojej ocenie "Walc Stulecia" jest książką całkiem niezłą, choć szkoda, że jedynie niezłą, bo ma potencjał. Jak na ponad 400 stron liczyłam na więcej czasu spędzonego w świecie gry. Tymczasem autor stawia raczej na refleksje nad moralnością świata przedstawionego, obecnej w nim polityki, religii, podziałów społecznych oraz ogólnej kondycji człowieka - przede wszystkim głównego bohatera, który nie bardzo umie lub nie chce się w nim odnaleźć. To oczywiście też jest ciekawe, ale niestety zbyt enigmatyczne - bohaterowie nieraz dywagują między sobą używając pojęć dotyczących zjawisk, których znaczenie trudno wywnioskować z kontekstu, przez co mam wrażenie, że sporo tego, co Ziemkiewicz chciał przekazać, po prostu umyka.

Orin Bethlen jest bohaterem skupionym na sobie i swoim dziele. Cierpi na depresję, nie potrafiąc zapanować nad podstawowymi obowiązkami życia codziennego. Wszystko to spada na jego żonę, a gdy jego życie wali się w posadach, on wciąż nie rozumie, że wina leży po jego stronie. Niby nic nie robi, a jednak w tej bierności to właśnie jego największa wada.

Ogromną zaletą książki jest jej styl - czyta się ją świetnie, autor fantastycznie posługuje się językiem, dzięki czemu dosłownie płyniemy przez powieść i opisane w niej wydarzenia, nawet jeśli czasem wydają się niezrozumiałe.

Niemniej jednak, książkę polecam.

"Walc stulecia" to nagradzany tytuł z końcówki lat 90. XX wieku, który niedawno otrzymał śliczne wznowienie. Byłam bardzo ciekawa tej książki, a że dużą rolę ma tu gra komputerowa, to byłam dodatkowo zaintrygowana czy taka tematyka w książce mi podejdzie, gdyż od lat nie mogę trafić na coś satysfakcjonującego w tej materii.

Powieść ma dość wysoki próg wejścia i wymaga sporo myślenia i uwagi w trakcie czytania. Autor wielu informacji nie podaje wprost, niektórych trzeba się domyślać z kontekstu lub snuć własne przypuszczenia. Dodatkowo mamy tu wiele obrazowych opisów, które naprawdę działają na wyobraźnię, lecz niestety dla mnie było ich tu za dużo... Oprócz tego bardzo długo nie mogłam się wciągnąć w tę opowieść i w nią wczuć, miałam nawet myśli o przerwaniu lektury.

Styl autora bywa trudny, ale w gruncie rzeczy dość dobrze mi się tę książkę czytało, jedynie przeszkadzały mi spolszczone zapisy słów pochodzących z języka angielskiego.

Mamy tu historię Orina, twórcy gier interaktywnych w wysnutej przez autora futurystycznej wizji świata, który pracuje nad najnowszym dziełem - tytułowym "Walcem stulecia", z akcją rozgrywającą się na początku XX wieku. Oprócz procesu twórczego śledzimy też jego relację z dwoma kobietami, co zaangażowało mnie nieco bardziej.

Autor wykazał się ciekawymi pomysłami i dość trafnym odgadnięciem przyszłości, którą już powoli możemy odkrywać, jako że książka ma prawie 30 lat. Bardzo podobało mi się przedstawienie głównego bohatera jako artystę, a nie inżyniera, z rozterkami i ideami, wgląd w proces twórczy gry, przygotowanie scenerii i realiów historycznych gry, analiza psychologii postaci oraz tego jak gra wpłynie na graczy o różnych oczekiwaniach. Autor podszedł do tematu gry z głębią, wkładając wiele pracy w rozwój tego pomysłu.

Mamy tu też wątki miłosne, polityczne i religijne, pragnienia i przeżycia nietypowej jednostki, a także ponoszenie konsekwencji oraz oszustwa. Trudno jest skrócić treść tej powieści do kilku zdań, gdyż sporo się tu wydarzyło, a wydarzenia te mogą zostawić w czytelniku niejeden ślad oraz sporo przemyśleń czy refleksji.

Jest to książka o nieidealnej jednostce, główny bohater popełnia błędy i ma wiele wad, jednak jego talenty kreatora gry budzą podziw. Jest też to książka o starciu różnych idei, o tym jak historia i jej znajomość lub brak wpływa na ludzi, jakie tendencje mamy jako ludzkość. Autor podnosi tu wiele tematów, których ogrom opada na czytelnika praktycznie dopiero po skończeniu książki, nie sposób mi teraz je wszystkie wymienić.

Nie łatwo jest mi podsumować wrażenia z tej lektury, gdyż duża ilość informacji, długie opisy, sporo nużących fragmentów, mnogość poruszanych tematów - to wszystko może czytelnika przytłoczyć i zniechęcić. Jednak finał zostawił mnie z wieloma wrażeniami, o których wciąż rozmyślam. Muszę przyznać, że choć początek i środek książki tego nie zapowiadały, to końcówka mocno mnie zaangażowała.

Autor miał bardzo ciekawy pomysł, powieść niesie z sobą dobre i intrygujące przesłanie, jednak forma trochę mniej przypadła mi do gustu. Myślę, że lepiej i szybciej bym się wciągnęła w tę historię, gdyby była lepiej uporządkowana, a częściowo okrojona, by główne przesłanie było wyraźniej ukazane. Chaos w rozdziałach, dwie perspektywy, podział na świat wirtualny i rzeczywisty, zbyt dużo zbędnych opisów - gdyby nie to, to dzięki filozoficznej otoczce i intrygującymi koncepcjom, pewnie bym w tym tytule przepadła.

Uwielbiam mylić się co do książki. Obstawiałam coś zupełnie innego, a otrzymałam dzieło, które okazało się znakomite i zaskakujące w każdym calu. „Walc stulecia” Rafała Ziemkiewicza to jedna z tych książek, które nie próbują się podobać na siłę, ale i tak wciągają. Według mnie nie jest to typowa młodzieżówka ani lekka powieść przygodowa, ale właśnie dlatego warto po nią sięgnąć. To książka, która zmusiła mnie do myślenia i sprawiła, że po kilku rozdziałach zaczęłam się zastanawiać, czy to, co czytam, jest jeszcze fikcją, czy już bardzo realnym ostrzeżeniem. Jednym z największych atutów tej powieści jest pomysł. Autor zręcznie łączy świat nowoczesnych technologii i gier komputerowych z historią I wojny światowej. To zaskakujące, ale jednocześnie fascynujące połączenie. Gra, która miała być tylko realistyczną symulacją przeszłości, zaczyna mieć wpływ na prawdziwy świat i prawdziwych ludzi. Czytając, cały czas miałam wrażenie, że to historia nie tylko o bohaterach książki, ale też trochę o nas samych, o tym, jak bardzo ufamy technologii i jak łatwo oddajemy jej kontrolę.

Główny bohater, Orin Bethlen, według mnie jest postacią niejednoznaczną, ale właśnie dlatego ciekawą. Z jednej strony jest genialnym twórcą, człowiekiem z wizją, który pragnie stworzyć coś wyjątkowego. Z drugiej strony jest też chyba egoistą, który momentami bardziej kocha swój projekt niż ludzi wokół siebie, ale to moje zdanie. Wiele młodych czytelników może się z nim utożsamić, zwłaszcza gdy mają pasję, która pochłania ich bez reszty. Orin pokazuje, że granica między zaangażowaniem a obsesją bywa bardzo cienka.

Interesujące jest również to, jak autor przedstawia relacje międzyludzkie. Nie są one idealne ani cukierkowe, co stanowi duży atut. Bohaterowie zachowują się jak prawdziwi ludzie – popełniają błędy, nie zawsze mówią to, co powinni, a czasem ranią innych nawet nieświadomie. Postać Radu Michnei szczególnie zapadła mi w pamięć. To bohater, który wprowadza do historii napięcie i niepokój. Czytelnik nigdy nie ma pewności co do jego prawdziwych intencji, co sprawia, że historia staje się coraz bardziej wciągająca.

Muszę przyznać się, że styl pisania autora nie był najłatwiejszy, ale też nie jest przesadnie trudny. Musiałam się skupić, czasem wrócić do wcześniejszego fragmentu, ale to działa na korzyść książki. Autor nie traktuje czytelnika jak kogoś, komu wszystko trzeba wyjaśnić wprost. Było to odświeżające, bo „Walc stulecia” nie jest książką, którą czyta się bezmyślnie. Zmusza do refleksji nad historią, odpowiedzialnością i wpływem twórców na świat.

To książka, która może zainteresować różne pokolenia. Nastolatkowie znajdą w niej temat gier, wirtualnej rzeczywistości i pasji, która wciąga bez reszty. Dorośli natomiast dostrzegą w niej ostrzeżenie przed manipulacją historią i bezrefleksyjnym zachwytem nad technologią. To jedna z tych powieści, które najlepiej czytać, a potem dyskutować o nich z rówieśnikami, rodzicami czy nauczycielami. Połączenie fantastyki, realizmu i historii zasługuje na szczególną uwagę.

Wydawnictwo Fabryka Słów wznowiło po niemal trzydziestu latach powieść Rafała A. Ziemkiewicza „Walc stulecia”. To cyberpunkowe science fiction, które bardziej skłania do refleksji niż zapewnia szybką akcję.

Autor kreśli wizję przyszłości zdominowaną przez korporacje, konsumpcjonizm i wszechobecną sieć przypominającą dzisiejszy internet. Główny bohater, Orin Bethlen, twórca tytułowej gry, zmaga się z twórczą niemocą i poczuciem zagubienia. Jego życie odmienia spotkanie z tajemniczą kobietą, ukrywającą się za postacią z gry.

Ziemkiewicz skupia się na psychologii postaci i ideowym tle świata, unikając tanich efektów. Momentami język może być wymagający, jednak styl autora pozostaje przystępny i przemyślany. W tle wyraźnie pobrzmiewają konserwatywne poglądy autora – podane z wyczuciem, bez nachalności.

„Walc stulecia” to intelektualna, refleksyjna powieść SF, która zainteresuje czytelników poszukujących w gatunku czegoś więcej niż tylko rozrywki.

Kasia

szkolny Klub Recenzenta