Najnowsza pozycja w serii “Sulina”. Opowieść o kraju owładniętym obsesją minionej wielkości.
Reportaż z wędrówki po Europie Środkowo-Wschodniej: “Via Carpatia. Podróże po Węgrzech i Basenie Karpackim” Ziemowita Szczerka.
Ziemowit Szczerek w swojej najnowszej książce “Via Carpatia. Podróże po Węgrzech i Basenie Karpackim” prowadzi czytelnika głównie przez Węgry, ale i inne rejony Basenu Karpackiego. Najwięcej miejsca poświęca oczywiście krajowi naszych “bratanków”, ukazując sposób myślenia zarówno zwykłych Węgrów, jak i tamtejszych elit politycznych. Reportaż może skłonić czytelnika do refleksji nad tym, czy Węgry to najbardziej wysunięty na wschód kraj Zachodu, czy może najbardziej wysunięty na zachód kraj Wschodu. Ukazuje węgierskiego ducha (i węgierskiego niepochowanego wampira), opowiada o Cyganach, stepowych kucaczach i zwykłych obywatelach.
Ziemowit Szczerek zajrzy przez płot na podwórko pewnego domu w Felcsút, przespaceruje się po zaułkach Budapesztu i napije się z chłopakami pod Klużem. Spenetruje słowacko-węgierską granicę, poruszając się wzdłuż niej niekoniecznie po prostej linii, pozna dogłębnie dziurawe drogi Zakarpacia i spróbuje odnaleźć ślady dawnego imperium w okolicach Miercurea-Ciuc. Przy okazji wysłucha tego, co ludzie mają mu do powiedzenia, a także podsłucha ich, gdy nie będą sobie z tego zdawali sprawy. A wszystko, co usłyszy, również zapisze na kartach swej książki.
“Via Carpatia” to kolejna książka z serii “Sulina” prezentującej książki poświęcone historii różnych miast naszego kontynentu. Ma służyć przybliżeniu czytelnikom opisywanych krajów i rejonów, w tym przypadku odnosząc się nie tylko do dawnej świetności kraju, która bezpowrotnie przeminęła, ale też sięgając do sytuacji politycznej i społecznej panującej w Basenie Karpackim. Nie mogło więc zabraknąć w niej wzmianki o Orbanie czy Jobbiku oraz o gangach motocyklowych.
O autorze
Ziemowit Szczerek to urodzony w 1978 roku polski dziennikarz, pisarz i tłumacz, współpracujący z czasopismami “Polityka” i “Nowa Europa Wschodnia”. Jest autorem takich książek, jak “Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian”, będącej fabularyzowanym reportażem na temat Ukrainy, czy “Rzeczpospolita zwycięska”, stanowiącej alternatywną historię Polski utrzymaną w formie eseju.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii reportaż lub z serii Sulina
Jaki styl reportażu prezentuje Ziemowit Szczerek w książce "Via Carpatia"?
"Via Carpatia" to reportaż literacki łączący osobiste doświadczenia podróżnicze z głęboką analizą socjopolityczną regionu. Autor stosuje charakterystyczny dla siebie, dynamiczny i często dosadny język, aby oddać ducha odwiedzanych miejsc. Narracja prowadzi czytelnika przez zapomniane zaułki i prowincjonalne drogi, oddając głos napotkanym mieszkańcom. To pozycja obowiązkowa dla osób szukających w literaturze faktu czegoś więcej niż suchych danych statystycznych. Całość wpisuje się w prestiżową serię Sulina, znaną z wysokiej jakości esejów o Europie Środkowej.
Czy książka skupia się wyłącznie na współczesnej polityce Węgier?
Publikacja wykracza daleko poza bieżące wydarzenia polityczne, osadzając współczesność w kontekście historycznym, zwłaszcza skutków traktatu w Trianon. Ziemowit Szczerek bada narodowe mity, obsesję na punkcie dawnej wielkości oraz wpływ przeszłości na tożsamość dzisiejszych Węgrów. Czytelnik poznaje kulturę, architekturę i codzienne życie w miejscach, które kiedyś stanowiły integralną część imperium. Taka perspektywa pozwala zrozumieć źródła obecnych nastrojów społecznych w tej części Europy. Autor nie ogranicza się do teorii, lecz ilustruje te zjawiska konkretnymi spotkaniami i rozmowami z lokalną ludnością.
Jakie konkretne regiony odwiedza autor podczas swojej podróży po Basenie Karpackim?
Trasa podróży obejmuje nie tylko Budapeszt, ale również pogranicze słowacko-węgierskie, rumuński Siedmiogród oraz ukraińskie Zakarpacie. Szczerek dociera do takich miejscowości jak Kluż czy Miercurea Ciuc, szukając śladów dawnej dominacji węgierskiej w dzisiejszych strukturach państwowych sąsiadów. Podróż odbywa się zygzakiem, co pozwala na uchwycenie kontrastów między centrum a zaniedbanymi peryferiami regionu. Dzięki temu książka stanowi kompleksowy przewodnik po mentalnej i fizycznej mapie Europy Środkowo-Wschodniej. Lektura pozwala odkryć miejsca rzadko odwiedzane przez masową turystykę, a mające kluczowe znaczenie dla zrozumienia regionu.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt subiektywna lub trudna w odbiorze?
Książka nie jest odpowiednia dla czytelników poszukujących obiektywnego, neutralnego przewodnika turystycznego pozbawionego autorskiego komentarza. Ziemowit Szczerek prezentuje bardzo wyrazisty, subiektywny punkt widzenia, który może budzić opór u osób o odmiennych przekonaniach ideowych. Tekst wymaga również od odbiorcy podstawowej orientacji w historii regionu, by w pełni zrozumieć liczne nawiązania kulturowe. Osoby unikające w literaturze faktu wulgaryzmów lub potocznego języka mogą poczuć się przytłoczone stylem narracji autora. Specyficzna konstrukcja reportażu sprawia, że nie jest to lektura lekka, lecz wymagająca pełnego skupienia nad tekstem.
W jaki sposób autor odnosi sytuację na Węgrzech do realiów panujących w Polsce?
Ziemowit Szczerek regularnie zestawia węgierskie dążenia i lęki z polską rzeczywistością, wykazując liczne podobieństwa w mentalności obu narodów. Autor analizuje wspólne kody kulturowe oraz mechanizmy polityczne, które sprawiają, że oba kraje często podążają podobnymi ścieżkami rozwoju. Podczas wędrówki wielokrotnie spotyka rodaków, co staje się pretekstem do refleksji nad kondycją Europy Środkowej jako całości. Ta komparatystyczna metoda pomaga polskiemu czytelnikowi lepiej zrozumieć własne podwórko poprzez pryzmat węgierskich doświadczeń. Wątek ten nadaje reportażowi dodatkowy, bardzo bliski nam wymiar, wykraczający poza opis jedynie obcej kultury.
