Czy to nadal ja?
Bohaterki czternastu opowiadań Karmele Jaio to kobiety po czterdziestce. Łączy je wiek, bagaż doświadczeń oraz życie w cieniu decyzji, które niegdyś podjęły. Różni status ekonomiczny, pochodzenie i temperamenty. Ze zdziwieniem obserwują swoje zmieniające się ciała, niepokoją oznakami starzenia, tęsknią za wyidealizowaną przeszłością i młodością, mierzą z rutyną małżeńskich relacji. Czują, że nie odnalazły własnego miejsca, i chcą wykorzystać czas, jaki im pozostał.
Opowieści tych kobiet to historie ze zwyczajnego życia. Ona spotyka na ulicy dawną miłość. Dwie przyjaciółki spędzają wieczór w barze. Matka przygotowuje urodzinowe przyjęcie dla swojego synka. Te odpryski codzienności doskonale oddają złożony charakter kobiecego świata. Autorefleksyjność i ironiczny humor bohaterek tworzą z tego wielogłosu słodko-gorzką mozaikę.
Karmele Jaio, jedna z najlepszych współczesnych baskijskich powieściopisarek, w mistrzowski sposób prowadzi narrację, każdą z historii kończąc błyskotliwą puentą. W związanych z przemijaniem i niespełnieniem lękach bohaterek odnajdujemy własne niepokoje i smutki.
Opinie o książce
Karmele Jaio wyłuskuje ze współczesnej rzeczywistości absolutnie zwyczajne sytuacje: opisuje zwyczajne kobiety i równie zwyczajnych mężczyzn, żeby ulepić z tego wszystkiego nadzwyczajne opowiadania. Krótkie, celne, dające do myślenia historie o ludziach takich, jakimi jesteśmy, byliśmy bądź będziemy.
Tomasz Pindel
W opowiadaniach Jaio codzienność nabiera wieloznaczności, powszedniość grozy, a prozaiczność humoru. Autorka precyzyjnie trafia w najczulsze punkty czytelnika: historie bohaterek mogłyby być naszymi historiami. Dobrze się przejrzeć w takim lustrze.
Dominika Słowik
Świat kobiet sportretowanych w intymnym momencie zawieszenia, bycia na granicy, kiedy jeszcze możliwe jest spojrzenie wstecz, ale jest się już po drugiej stronie, wśród innych dekoracji, z innymi ludźmi, w innym życiu. Jaio uchwyciła czternaście nieuchwytnych momentów. Każdy inny.
Barbara Sadurska
Opowiadania Karmele Jaio prowokują pytania o tożsamość i miejsce w świecie, ale zamiast z wyczerpującymi odpowiedziami zostawiają z niepokojem. Jej bohaterki zwracają się ku stłumionym pragnieniom, ku wytracanej w biegu lat, biegu dni dzikości. Z rozbudzonego tymi opowiadaniami niepokoju czerpać można paliwo pomocne w poszukiwaniach i przemianach poza zasadą odpowiedzialności.
Anna Marchewka
O autorce
Karmele Jaio to baskijska pisarka urodzona w Vitorii, stolicy Kraju Basków. Pisze po baskijsku i kastylijsku. Jest autorką trzech zbiorów opowiadań, trzech powieści oraz jednego tomu poetyckiego. Jej twórczość została wielokrotnie doceniona, doczekała się też adaptacji filmowych i teatralnych. Książki Jaio z sukcesem tłumaczone są na inne języki: angielski przekład powieści Amaren Eskuak (Her Mother?s Hands) został wyróżniony English PEN Translation Award.
Czy książka "To nie ja" jest klasyczną powieścią czy zbiorem krótkich form?
Publikacja "To nie ja" to zbiór czternastu niezależnych opowiadań skupionych wokół losów różnych kobiet. Każda historia stanowi odrębną całość, którą łączy postać dojrzałej bohaterki mierzącej się z wyzwaniami codzienności. Krótka forma literacka pozwala na szybką lekturę poszczególnych tekstów w dowolnej kolejności. Autorka precyzyjnie domyka każdy wątek błyskotliwą i często zaskakującą puentą.
Jakie główne problemy poruszają bohaterki opowiadań Karmele Jaio?
Historie koncentrują się na kryzysie tożsamości, przemijaniu oraz analizie rutyny w relacjach małżeńskich. Kobiety po czterdziestce konfrontują swoje obecne życie z młodzieńczymi marzeniami i dawnymi miłościami. Autorka porusza trudne tematy akceptacji zmieniającego się ciała oraz poszukiwania własnego miejsca w świecie. Refleksyjny ton opowieści jest równoważony przez ironiczny humor i dystans bohaterek.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt trudna lub nieodpowiednia?
Książka nie przypadnie do gustu osobom szukającym dynamicznej akcji, sensacyjnych zwrotów wydarzeń lub literatury czysto rozrywkowej. Ze względu na swój introspektywny charakter, lektura wymaga od odbiorcy skupienia oraz gotowości do autorefleksji nad trudnymi emocjami. Czytelnicy preferujący obszerne sagi rodzinne mogą poczuć niedosyt związany z oszczędną, krótką formą opowiadań. Jest to literatura piękna stawiająca na psychologię postaci, a nie na widowiskową fabułę.
W jakim stylu utrzymana jest narracja w tym zbiorze literatury pięknej?
Narracja cechuje się dużą intymnością, realizmem oraz precyzyjnym punktowaniem najczulszych emocji czytelnika. Karmele Jaio stosuje oszczędny, ale niezwykle trafny język, który pozwala wniknąć głęboko w psychikę postaci. Autorka unika zbędnego patosu, stawiając na autentyczność sytuacji wyjętych prosto z prozy życia. Dzięki temu opowiadania stają się swoistym lustrem, w którym łatwo odnaleźć własne niepokoje.
Czy lektura wymaga od czytelnika wcześniejszej znajomości specyfiki kultury baskijskiej?
Uniwersalny przekład i tematyka sprawiają, że znajomość kontekstu regionalnego nie jest wymagana do pełnego zrozumienia treści. Choć autorka wywodzi się z Kraju Basków, problemy jej bohaterek są wspólne dla kobiet pod każdą szerokością geograficzną. Książka wydana w prestiżowej "Serii z Żurawiem" gwarantuje wysoką jakość literacką oraz staranne opracowanie redakcyjne. To doskonała propozycja dla każdego, kto ceni ambitną literaturę europejską o ludzkich doświadczeniach.
