W okolicy Bruntala, na polsko-czeskim pograniczu, został zamordowany były inspektor Gestapo. Jego śmierć rozdrapuje stare rany i odsłania dawne tajemnice. Wybierzcie się do Czechosłowacji po upadku komunizmu, gdzie nie wszystko jest tak, jak to pamiętacie z historii. Czy podobne wydarzenia mogłyby mieć miejsce na terenach przyznanych Polsce po 1945 roku?
Zbliżają się pierwsze wolne wybory w Czechosłowacji po upadku komunizmu. W regionie przy granicy z Polską robi się gorąco. Ponad milion Niemców, którzy zostali tu po wstrzymaniu wysiedleń, domaga się swoich praw. Podczas gdy w Pradze szerzy się strach przed powrotem komunistów do władzy, a w Bratysławie coraz głośniej mówi się o większej autonomii, Niemcy na pograniczu stawiają czoła wyzwaniom, które przynosi nowo zdobyta wolność.
Jak mogła wyglądać sytuacja Czechosłowacji po aksamitnej rewolucji, gdyby nie wysiedlono wszystkich Niemców Sudeckich? Historia inspirowana prawdziwymi zdarzeniami i miejscami.
Autorem powieści kryminalnej z alternatywnej rzeczywistości jest Leoš Kyša, znany również pod pseudonimem František Kotleta.
Leoš Kyša (1979)
Urodzony w Bruntalu, dorastał w sercu Sudetów, na skraju Niskiego Jeseniku. Na Uniwersytecie Śląskim w Opawie studiował tak długo, że uważa go za swój drugi dom. Dlatego też rozumie język polski, śląski i jego hulczyński dialekt. Długie lata pracował jako dziennikarz, przygotowując głównie reportaże z półswiatka. Obecnie oprócz twórczości literackiej para się także popularyzacją nauki – aktywnie działa w Czeskim Klubie Sceptyków Sisyfos oraz prowadzi program Jadrna věda na Talk TV. Jest autorem scenariusza długometrażowego filmu dokumentalnego o sławnym śląskim astrofizyku, Jiřím Grygarze.
W Polsce pod pseudonimem František Kotleta wydał książki „Underground”, „Underground. Rebelia” i „Opad”. W Republice Czeskiej ukazało się już ponad trzydzieści jego książek, których sprzedaż przekroczyłą pół miliona egzemplarzy.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii kryminał
Czy Sudetenland to klasyczny kryminał, czy powieść z gatunku historii alternatywnej?
"Sudetenland" jest unikalnym połączeniem mrocznego kryminału z fascynującą wizją historii alternatywnej. Autor kreuje świat, w którym po 1945 roku nie doszło do pełnego wysiedlenia Niemców sudeckich, co radykalnie zmienia sytuację polityczną Czechosłowacji. Fabuła skupia się na śledztwie w sprawie morderstwa byłego inspektora Gestapo, odsłaniając przy tym skomplikowane relacje etniczne. To doskonała propozycja dla czytelników szukających w literaturze gatunkowej głębszego kontekstu społecznego i politycznego. Całość dopełnia gęsta atmosfera niepewności towarzysząca pierwszym wolnym wyborom po upadku komunizmu.
Jak styl Leoša Kyšy w tej książce różni się od jego poprzednich powieści?
W tej powieści autor odchodzi od krwawej fantastyki na rzecz dojrzałego reportażu literackiego ubranego w ramy kryminału. Chociaż Leoš Kyša znany jest polskim czytelnikom z dynamicznych książek wydawanych jako František Kotleta, tutaj stawia na realizm i gęstą atmosferę pogranicza. Narracja jest bardziej stonowana i skupiona na detalach historycznych oraz psychologii postaci zamieszkujących Bruntal. Książka zachowuje jednak charakterystyczną dla autora sprawność w budowaniu napięcia i prowadzeniu intrygi. To pozycja obowiązkowa dla tych, którzy chcą poznać bardziej refleksyjne oblicze czeskiego pisarza.
W jakim okresie osadzona jest akcja powieści i jaki klimat dominuje w tekście?
Akcja toczy się w Czechosłowacji na przełomie lat 80. i 90. XX wieku, tuż po upadku komunizmu. Czytelnik trafia w sam środek transformacji ustrojowej, gdzie euforia wolności miesza się z lękiem przed dawnymi upiorami wojennymi. Atmosfera jest duszna, pełna niedomówień i lokalnych animozji charakterystycznych dla regionów przygranicznych. To opowieść o miejscu, gdzie przeszłość nigdy nie została w pełni rozliczona, co determinuje każde działanie bohaterów. Powieść świetnie oddaje niepokój panujący na prowincji w obliczu nadchodzących zmian politycznych.
Czy język powieści oddaje specyfikę kulturową polsko-czeskiego pogranicza?
Autor wykorzystuje swoją znajomość dialektów śląskich i specyfiki Sudetów, by nadać opowieści autentyczny, lokalny koloryt. Dzięki temu, że Leoš Kyša dorastał w tym regionie, opisy relacji między Czechami, Niemcami i Polakami są wyjątkowo wiarygodne. Czytelnik może liczyć na precyzyjne oddanie niuansów kulturowych, które są kluczowe dla zrozumienia motywacji postaci. Taka dbałość o detale sprawia, że świat przedstawiony staje się namacalny i niezwykle sugestywny dla odbiorcy. Jest to doskonały przykład literatury, która czerpie soki z konkretnego, dobrze rozpoznanego przez twórcę miejsca.
Dla kogo książka Sudetenland może okazać się zbyt wymagająca lub nieodpowiednia?
Powieść ta nie jest polecana czytelnikom szukającym lekkiej rozrywki lub prostego, liniowego kryminału bez tła historycznego. Ze względu na gęstą sieć powiązań politycznych oraz ciężką atmosferę powojennych traum, lektura wymaga od odbiorcy dużego skupienia. Osoby nieprzepadające za motywami historii alternatywnej mogą poczuć się zagubione w zmienionej rzeczywistości politycznej Czechosłowacji. Jest to pozycja skierowana raczej do wymagających fanów gatunku, którzy doceniają merytoryczną głębię i trudne tematy społeczne. Książka "Sudetenland" unika uproszczeń, co może być wyzwaniem dla osób oczekujących szybkiej i mało angażującej akcji.
