The Gray Man

Na twórczość Marka Greaneya natknąłem się szukając materiałów do recenzji netfliksowego Gray Mana. Film spodobał mi się na tyle, że postanowiłem wciągnąć książkę na swoją listę pozycji do przeczytania. Dziś mogę powiedzieć, iż z całą pewnością nie będzie to ostatnia książka tego autora, po jaką sięgnąłem.

Jeśli z jakiegoś powodu umknął wam film, to nic straconego. Nadal znajduje się w ofercie Netflixa i jest to kawał dobrego, sensacyjnego kina w doborowej obsadzie. Wracając do książki, to jeśli Robert Ludlum miałby dziś stworzyć postać Jasona Bourne’a, to wyglądałby właśnie mniej więcej tak. Tytułowy Gray Man jest zabójcą, specem od mokrej roboty, jakiego świat dawno nie widział. Przy tym krwawi, męczy się i potrzebuje pomocy jak każdy inny bohater z krwi i kości. Zapomnijcie o szaleńczej pogoni wśród świstu kul i nonszalanckim poprawianiu muszki w stylu Bonda. Stare powiedzenie nawet jeśli nie prawda, to ładnie opowiedziane pasuje tu jak ulał.

Akcja osadzona jest w czasach zupełnie współczesnych, pełnych telefonów komórkowych, komputerów, wolnych granic we wspólnocie europejskiej i nowoczesnego sprzętu. W tym właśnie świecie autor buduje środowisko, gdzie funkcjonują agencje wywiadowcze różnych państw jak również ogromne korporacje ze swoimi interesami i celami, które nie zawsze osiągają w pełni legalnie. Jako czytelnik, co w zasadzie wiemy o byłych specach CIA? Czy wszystkie interesy mega korporacji załatwiane są w białych rękawiczkach? Na pewno dużo mniej niż sam autor, który niezwykle sprawnie przeplata fikcję z rzeczywistością.

Mark Greaney okazuje się być równie ciekawą postacią co wykreowany przez niego Court Gentry (tytułowy Gray Man). Współpracował razem z Tomem Clancym przy jego ostatnich książkach za życia i stał się niejako spadkobiercą jego dorobku. Po śmierci autora w 2013 roku to właśnie on odpowiada za kontynuację historii Jacka Ryana. Wpływy Clancy’ego są bardzo widoczne w twórczości Greaneya. Gray Man niby jest zabójcą, ale trochę takim o gołębim sercu. Robi bardzo złe rzeczy, ale tylko bardzo złym ludziom. Nadal jest przede wszystkim Amerykaninem, patriotą, a moralnością bardzo przypomina inną postać z książkowego uniwersum Toma Clancy’ego – Johna Clarka. Przy czym z całą pewnością swoista lekkość prowadzenia opowieści jest jego zdecydowanym wyróżnikiem w stosunku do narracji prowadzonej przez zmarłego mentora. Wystarczy porównać z objętością dowolnego tomiszcza Clancy’ego. Tu raczej mamy nieco lżejszy kaliber, coś bardziej grubości Ludluma czy Lee Childa, co przekłada się na blisko 500 stron ociekających czystą adrenaliną.

Swój egzemplarz nabyłem w oryginale w sklepie Amazona. Początkowo miał to być sposób na utrzymanie kontaktu z językiem, czyli czytanie amerykańskich pisarzy, pomiędzy kolejnymi pozycjami z kupki wstydu. Tymczasem okazuje się, że kupka wstydu będzie musiała jeszcze chwilę poczekać, bo na moim czytniku czeka już kolejna część przygód z cyklu Gray Mana.

Bez obaw, od 2021 roku dostępna jest również polska wersja, wydana przez wydawnictwo Poradnia K. Serdecznie Polecam!

Nie ukrywam, po książkę sięgnąłem na fali popularności filmu, chcąc poznać tę historię nieco dokładniej. Powieść jest dosyć ciekawa i z pewnością daje szersze spojrzenie na wydarzenia z filmu, jednak tytuł “najbardziej oczekiwanego kryminału 2021” jest sporo na wyrost. Najbardziej przypadnie do gustu fanom twórczości Toma Clancy’ego, a przynajmniej takie było moje główne skojarzenie po przeczytaniu. Niemniej czyta się szybko i momentami potrafi naprawdę wciągnąć, więc z pewnością znajdą się osoby, którym można ją polecić.

Nigdy nie odmawiam kryminałom, szczególnie tak dobrze rokującym. "Gray Man" nie bez powodu doczekał się ekranizacji na Netflixie, ponieważ Mark Greaney w swojej powieści postawił na dynamizm, mnóstwo zaskoczeń i jedną z najciekawszych kreacji głównego bohatera jaką przyszło mi poznać w tym gatunku. Zasiadając do lektury nie spodziewałam się, że aż tak bardzo przypadnie mi do gustu a jednak wystarczył pierwszy rozdział, żebym dała się porwać w wir niebanalnie poprowadzonej akcji.

W tej książce nieustannie coś się dzieje. Nawet jeśli autor odpuszcza na moment intensywne wrażenia to i tak w między czasie zasypuje nas konkretnymi informacjami, bo rozeznać się w tym wszystkim potrzeba czasu i odpowiednich detali. Na szczęście Greaney posługuje się plastycznym i lekkim stylem co jest zbawienne dla tak dynamicznej historii, ponieważ nie pozwala nam odczuć ciężaru wrażeń, nie męczy nas natłokiem wiadomości a sprawia, że czujemy się jak uczestniczy tej szaleńczej gry, w pełni świadomi i rozeznani w tym co dzieje się dookoła.

Gray Man pracuje w cieniu i nigdy nie zawodzi. Jest legendą choć ktoś zaczyna podważać jego cel działania. Wszystko przez typowe wartości aktualnego świata, którymi kierują się ludzie na najwyższych szczeblach. Króluje bezwzględność, polityka, rządza pieniądza oraz poczucie bycia najlepszym, więc dla niektórych Court Gentry może być zagrożeniem. Rozpoczyna się więc wyścig z czasem i walka na udowodnienie kto jest lepszy. A przeciwnicy Gray Mana zdecydowanie nie doceniają jego możliwości. To jedna z najciekawszych postaci w tym gatunku, nakreślona z pomysłem i pozwalająca rozłożyć go na czynniki pierwsze a jednak Court wciąż w pewnym stopniu pozostaje dla nas tajemnicą możliwą do odkrywania w kolejnych tomach. Czytelnik czuje, że autor nie odkrył wszystkich kart i w rękawie skrywa kilka solidnych asów, ale to tylko podnosi stawkę i sprawia, że od lektury nie można się oderwać.

Sensacja, kryminał, powieść szpiegowska, dreszczowiec, nawet swojego rodzaju dramat - Mark Greaney żongluje gatunkami, wprowadza liczne motywy, stawia wiele pytań i nie zawsze klaruje odpowiedzi. A jednak lektura wydaje się w pełni przemyślana, nie ma chaosu, nie ma niedopracowanych momentów: wszystko jest na swoim miejscu od kreacji pierwszo- i drugoplanowych, charyzmatycznych bohaterów, przez dynamiczne, miejscami zabawne dialogi stawiające na sarkazm i ironię po emocje, które nieustannie towarzyszyły mi przy czytaniu. To jedna z tych powieści, która znajdzie wielu zwolenników, ponieważ nie jest typowa w żadnym aspekcie a jej wielowymiarowość pozwoli skupić uwagę tych, którzy nawet nie wiedzieli, że podobna treść mogłaby przypaść im do gustu.

"Gray Man" bardzo pozytywnie mnie zaskoczył. Postawiłam standardowo najpierw na powieść, później na ekranizację i uważam, że właśnie tak powinniście rozpocząć przygodę z twórczością Marka Greaney'a. Osobiście już nie mogę doczekać się lektury drugiej części z aż dziesięciotomowego cyklu, który - jak podejrzewam - będzie co raz smaczniejszy. Nie zastanawiajcie się czy to gatunek dla Was, nie analizujcie, nie zakładajcie niczego z góry, po prostu czytajcie! To historia, która zaskakuje na każdym kroku, wciąga bez reszty i w pełni przywiązuje do głównego bohatera. Innymi słowy totalna petarda!