Sztuka w afekcie. Romantyczne i burzliwe historie najsłynniejszych artystycznych par

„Sztuka w afekcie“ autorstwa Kate Bryan to zbiór esejów opowiadających o parach artystów, tworzących w XXw. Nie są to typowe biografie, a historie życia uczuciowego wybranych twórców.

Artyści cechują się zwykle tym, że albo mają o sobie dość wysokie mniemanie, bywają apodyktyczni, nie przebierają w słowach, albo są też zamknięci w sobie i swoim świecie. Na kartach tej pozycji znajdziemy każdego z nich.

Autorka ukazuje przede wszystkim, jak silny wpływ miała sztuka na życie osobiste opisywanych postaci, ale też i na odwrót – jak mocne piętno na powstawanie nowych dzieł odcisnęła miłość.

Dzięki tej lekturze poznałam wiele nowych nazwisk. Zaintrygowana przedstawionymi „smaczkami” z ich życia prywatnego z przyjemnością bliżej przyjrzałam się ich twórczości. Niesamowite jest to, jaką różnorodność ludzkich charakterów możemy tu ujrzeć. Były pary, które wspólnie tworzyły, dając sobie wzajemne wsparcie i inspirację. Pojawiły się też związki pełne przeciwieństw, a także i takie, dla których rywalizacja stała się nieodzowną częścią ich egzystencji. Jednych łączyło płomienne uczucie, inni nie potrzebowali bliskości, żyli nawet na odległość. A byli też i tacy, gdzie wolny związek stanowił podstawę bycia razem. Wśród opisanych par znalazły się też te tej samej płci, dla których ujawnienie swoich preferencji w ówczesnych czasach nie należało do łatwych.

W tej książce ukazana jest niezwykła siła miłości, która potrafi być niezwykle twórcza, ale też i niszczycielska. Chociaż tytuł wskazuje na burzliwe życie artystów, odnajdziemy tu wiele przykładów na to, że wspólna pasja może łączyć i przyczyniać się do harmonijnego życia.

Lekki i przystępny język, jakim posługuje się Autorka, sprawia, że czas spędzony na lekturze upływa niezwykle szybko i przyjemnie. Podział na krótkie rozdziały, traktujące o innej historii, daje możliwość czytania ich w dowolnej kolejności, zaczynając np. od najbardziej znanych nazwisk.

Na szczególną uwagę zasługuje piękne wydanie – twarda oprawa, wzbudzające zachwyt ilustracje i większy format. Największą ciekawostką dla mnie było dowiedzenie się, że Raoul Hausmann i Hannah Höch wynaleźli i opracowali technikę fotomontażu – i to na początku dwudziestego wieku.

Zdecydowanie polecam ten tytuł, nie tylko miłośnikom sztuki, ale też i tym, którzy interesują się historią, biografiami, a nawet psychologią, bo mamy tu pełen wachlarz przeróżnych osobowości.

Na koniec zacytuję Autorkę – „sztuka powinna bronić się sama niezależnie od jej twórców, ich historii, związków, błędów i porywów serca.”

Równie mocno jak sama sztuka ludzi interesują stojący za nią artyści. Kim są, skąd pochodzą, co ich motywuje i inspiruje. Jeszcze ciekawiej robi się wtedy, gdy owi artyści stanowią pary. Wzajemnie napędzają się w swojej pasji, co nieraz odbija się jednak na ich związkach. O najciekawszych przykładach takich par opowiada w książce zatytułowanej Sztuka w afekcie Kate Bryan.

Jako odbiorcy sztuki zawsze bliżej było mi do kinematografii czy literatury niż do malarstwa, rzeźbiarstwa, czy tworzenia innego rodzaju instalacji artystycznych. Nie oznacza to jednak, że te dziedziny sztuki mnie nie zachwycają. Mam po prostu na ich temat nieco ograniczoną wiedzę. Powiększyła się ona niewątpliwie za sprawą lektury książki wydawnictwa Arkady. Autorka przybliża w niej bowiem, aż 34 artystyczne związki!

Znane i nieznane związki artystów

Wśród opisywanych przez autorkę związków Sztuka w afekcie przedstawia zarówno sylwetki postaci szeroko znanych, również poza światem sztuki, jak i tych najpopularniejszych. I tak znalazło się tu miejsce choćby dla Georgii O’Keeffe, Fridy Kahlo, czy Jacksona Pollocka i ich partnerów/partnerki. Z pewnością poznacie tu jednak mniej kojarzących wam się malarzy, fotografów, artystów, np. Gilberta i George’a, Josepha Cornella i Yayoi Kusamę, czy Elaine i Willema de Kooning.

Autorka książki podjęła się nie lada wyzwania, o czym zresztą sama wspomina. Choć nie jest to opracowanie wyczerpujące i jest jeszcze wiele innych par, które można by opisać, to udało jej się bardzo dobrze zobrazować różnorodność związków między artystami, pewne ich cechy wspólne oraz konsekwencje decydowania się na takie relacje. Kate Bryan robi to w sposób zwięzły i bardzo przystępny dla czytelnika. Nawet jeśli nie mieliście pojęcia o większości z opisywanych tu osób i nie jesteście za pan brat ze sztuką.

Nie tylko o relacjach

Oprócz cechy informacyjnej, tytuł ten stanowi też inspirację dla każdego czytelnika, który po niego sięgnie. Inspirację do przyjrzenia się własnemu życiu, bliskim relacjom i artystycznej pracy, lecz również inspiracji do zgłębienia sylwetek i prac poszczególnych bohaterów opisanych na kartach tego opracowania. Nie będę ukrywał, że o wielu z historii i związków artystów dowiedziałem się właśnie za sprawą niezwykle interesującego tytułu jakim jest Sztuka w afekcie.

Tym czego zabrakło mi w książce są zdjęcia prac niektórych artystów. Niewątpliwie wzbogaciłoby to i ułatwiło lekturę osobom spoza szeroko rozumianego kręgu sztuki. Oczywiście, w dzisiejszych czasach łatwo jest sięgnąć do Internetu i błyskawicznie znaleźć odpowiednie informacje i zdjęcia, ale podkreślam, że stanowiłyby idealne uzupełnienie tego tytułu. W ich miejsce znalazły się tu jednakże ilustracje autorstwa Asli Yazan, które w pewien sposób rekompensują czytelnikowi brak zdjęć dzieł sztuki.

Wynik końcowy

Podsumowując, Sztuka w afekcie nie jest pozycją, z której przyjemność będą czerpać wszyscy czytelnicy. To przede wszystkich tytuł poświęcony osobom, które mają przysłowiowego hopla na punkcie sztuki. Wzbogaca naszą wiedzę nie tylko na temat samych artystów, ale także relacji romantycznych, które mogą przybierać różny obrót. Całymi garściami czerpiemy z doświadczeń opisywanych przez autorkę bohaterów, a przy okazji dowiadujemy się czegoś na temat ich twórczości.

Sztuka w afekcie to książka, którą czytałam z ogromną przyjemnością. Chcąc pokazać, jak miłosne związki między artystami wpływały na ich sztukę (i odwrotnie), autorka wybrała trzydzieści cztery pary artystów, którzy osiągnęli sukces w XX wieku. 34 pary i tyle rozdziałów, z których każdy jest osobną opowieścią. Cały przekrój osobowości oraz przeróżne oblicza miłości, która łączyła lub łączy poszczególne pary do dziś. A wszystko dotyczy postaci będących w świecie sztuki symbolami minionego stulecia.

Zanim wzięłam do ręki tę publikację, przypuszczałam, że pojawi się w niej uznawany za jednego z najwybitniejszych malarzy XX wieku Pablo Picasso. W związku z tym, że słynął on również ze swojego bujnego życia towarzyskiego i wielu romansów, byłam ciekawa, którą z jego licznych kobiet wybierze autorka. Bardzo się ucieszyłam, że obok Picassa umieściła ona jego kochankę – malarkę Francoise Gilot. A może to obok niej umieściła Picassa? Gilot jest absolutnie wyjątkową kobietą, w młodości wykazała się niezwykłą inteligencją i sprytem, a w tym roku skończy 102 lata! Jak wyglądał ich związek i dlaczego uważam Gilot za niezwykłą postać? Zapraszam do przeczytania książki.

Kolejna para, której losy bardzo mnie poruszyły to małżeństwo Einara i Gerdy Wegener. Einar specjalizował się w malarstwie pejzażowym, a jego żona Gerda malowała portrety i ilustracje. Ich związek zostaje poddany próbie, kiedy Einar orientuje się, że jego kobiece alter ego – Lili, jest prawdziwą i właściwą stroną jego osobowości. Prywatnie losy małżonków ewoluują, ale zawsze, bez względu na wszystkie przeciwności, Gerda wspiera Lili w jej meandrycznej podróży w poszukiwaniu siebie. Miłość Gerdy do Einara była tak silna, że jego szczęście stało się dla niej ważniejsze niż ich małżeństwo. Jak to się stało, że w życiu kochającego się małżeństwa pojawiła się Lili? Tego nie zdradzę, ale historia jest tak ciekawa, że powstał oscarowy film inspirowany życiem Wegenerów pt. ”Dziewczyna z portretu”, który obejrzałam zaraz po przeczytaniu „Sztuki w afekcie”.

Świat sztuki pełen jest burzliwych związków i romansów, które inspirują artystów do tworzenia. Co ciekawe, wiele sławnych par miało wspólną wizję artystyczną, której poświęcili sporą część życia. Miłosne performensy Mariny Abramović i Ulaya zawsze wspaniale komentowały ich związek. Wspólnie tworzyli prace wymagające całkowitego oddania się sobie nawzajem.

Jednak nie zawsze pary umiały ze sobą współpracować. Niektórzy artyści z czasem zaczynali ze sobą rywalizować, a ich kochanek stawał się ich największym artystycznym rywalem. W obliczu wielkiej zazdrości dochodziło do dramatycznych rozstań.

Nie chcę zdradzać wszystkich nazwisk artystów, którzy stali się bohaterami tej książki – niech to będzie dla Was niespodzianką, ale wspomnę, że są tu takie wybitne pary jak: Frida Kahlo i Diego Rivera, Lee Krasner i Jackson Pollock, Max Ernst i Dorothea Tanning.

Warto też wspomnieć, że książka jest pięknie wydana, przez co może być doskonałym pomysłem na prezent – twarde oprawy, większy format i ciekawe ilustracje Asli Yazan sprawiają, że miło się ją nie tylko czyta, ale i ogląda. Ja jednak przede wszystkim zachęcam do zrobienia prezentu sobie i osobistego zagłębienia się w miłosne historie artystycznych par.

[Adres usunięty]

Miłość uskrzydla i dodaje energii. Może mieć zbawienny wpływ na nasze życie, ale może też być źródłem nieszczęścia, jeżeli jest niespełniona. Dzięki niej w przeszłości powstało wiele wspaniałych i cieszących oko dzieł sztuki. Czy już jesteście ciekawi?

Dzięki Kate Bryan mieliśmy okazję poznać miłosne wzloty i upadki znanych twórców, burzliwe i namiętne historie ich związków. Zajrzeliśmy do alkowy niejednej znanej pary artystów, zaglądaliśmy do ich intymnych pracowni artystycznych i oglądaliśmy znamienne wytwory ich płodnej twórczości. Odkrywaliśmy ich pasje i namiętności, towarzyszyliśmy im w codziennej pracy – byliśmy niemym świadkiem rodzenia się intrygujących pomysłów w ich ogarniętych żądzą sławy głowach.

Kogo nam autorka zaprezentowała? Ponad trzydzieści par ze świata artystycznego, osobistości zarówno znane bardziej, jak i mniej, takie, o których może słyszeliśmy po raz pierwszy. Ale ich życie było również zaskakujące i pełne niespodzianek, odbiło swoje piętno na światowej sztuce, czy to w dziedzinie malarstwa, rzeźby czy architektury.

Pablo Picasso i Francois Gilot, Jackson Pollock i Lee Krasner, Frida Kahlo i Diego Riviera czy Gilbert & George to tylko niektórzy z bohaterów „Sztuki w afekcie”. Z impetem wkraczamy w ich życie osobiste, jesteśmy świadkami zarówno rozwoju, jak i upadku, obserwujemy, jak radzą sobie ze sławą. Czy są szczęśliwi? Czy pasja tworzenia daje im całkowite spełnienie? Dlaczego ich związki były tak burzliwe i krótkie? A może chęć bycia tą ważniejszą osobą w związku była asumptem do licznych rozstań? Ta lektura stawia wiele pytań, ale też daje wiele odpowiedzi na pytania, których dotychczas nie mieliśmy odwagi zadać. Dzięki zagłębieniu się w życie bohaterów mamy możliwość zrozumieć i lepiej poznać ich twórczość, przekaz ich dzieł sztuki, interpretować widziane oczyma wyobraźni obrazy. Tak naprawdę te krótkie opowieści o życiu artystów pozwoliły mi bardziej ich poznać niż oficjalne biografie, pełne dat i skrupulatnie wyliczonych wydarzeń z ich życia. Okraszenie wydania bardzo prostymi i dosadnymi ilustracjami doskonale dopełniło całość. Barwne i szczere opisy na długo pozostają w nas. Nie jest to jednorazowe spotkanie ze słynnymi artystami, to dłuższa przygoda na wiele wspólnych chwil.

Znakomita przygoda, pełna niesamowitych emocji i wrażeń. Nie sposób się jej oprzeć, okładka kusi od pierwszego wejrzenia. Chłonęłam te historie z wypiekami na twarzy. Ale wiele też zyskałam. Musiałam, ciekawość i chęć spojrzenia na wielką twórczość były ode mnie silniejsze, po bliższym zapoznaniu się z każdą parą, zrobić rozeznanie ich dorobku artystycznego, ocenić styl i charakter prac. W ten sposób łatwiej było mi zrozumieć ich wewnętrzne artystyczne powołanie.

Sztuka w afekcie powinna gościć w każdej domowej biblioteczce. Nie opieraj się dłużej, im większy stawiasz opór, tym chęć jej posiadania jest większa. Polecam gorąco!

„Sztuka jest emanacją naszego wewnętrznego życia i ona jest decydującą wartością tworzenia”

Zofia Kucówna

Wszyscy dobrze wiemy, że wielu artystów tworząc swoje dzieła, pozostawało pod wielkim czarem drugiej osoby. W wyniku, wielu najczęściej burzliwych związków artystów, powstawało najwięcej bezsprzecznie najlepszych i słynnych do dziś prac począwszy od świata malarstwa, poprzez architekturę oraz literaturę. Z reguły nikt, patrząc na obraz lub budynek, czy rzeźbę nie widzi w nich odzwierciedlenia burzliwego życia ich twórcy. Bardzo dużo mówi się, o skandalach w życiu literackim dziś przyszedł czas na burzliwe dzieje par artystycznych.

Najnowsza pozycja Pani Kate Bryan Sztuka w afekcie zabiera nas w świat zdrad, awantur, trójkątów, alkoholu, przemocy, ale także wielkiej miłości, niezwykłego talentu, i najlepszych dzieł sztuki znajdujących się na dzisiejszym rynku.

Jej matka mówiła o ich relacji, że to związek słonia z gołębicą. Artystka natomiast uważała, że to najlepszy przyjaciel, a najgorszy mąż. Frida Kahlo, przyciąga wzrok z nadruków koszulek, kubków i wielkich kolekcji. Jej obrazy na aukcjach kosztują miliony, ciągle przyciągając największych koneserów. Po swoim wypadku poznała malarza, który stał się jej obsesją i zgubą. Diego Riviera, bo tak się nazywał był, osobą, z którą nie wiązało ją nic, a dzieliło wszystko, począwszy od pozycji w świecie, a skończywszy na aparycji. Komunista kochany przez władze, żarłok i pijak, ciągle nosił rewolwer przy pasie. Ich burzliwy związek został zalegalizowany, ona miała 22 lata on 43. Diego nigdy nie przysięgał kobiecie wierności, tym razem również tak było.

„Diego bardzo cię kocha, a ty kochasz jego – napisze do niej wieloletni przyjaciel. – I wiesz to dużo lepiej ode mnie, że poza tobą, ma on jeszcze dwie wielkie miłości: malowanie i kobiety. Nigdy nie był i nie będzie typem monogamisty”. Sam Diego był mniej wylewny. „Seks jest jak sikanie – uważał – ludzie go biorą stanowczo zbyt serio”.

To tylko jedna z par, ukazanych w pozycji Pani Bryan. Poznamy także burzliwe dzieje Josepha Cornella i Yayoi Kusamy, czy Josefa i Anni Alberts. Bez wątpienia jest to książka napisana z dużym zamiłowaniem do skandali w sztuce.

Przyzna, że publikacja ta bardzo mi się podoba. Jako fanka dzieł sztuki lubię dowiadywać się czegoś o artystach. Napisana z dużym dystansem i poczuciem humoru, książka przybliża nam życie i twórczość ikon malarstwa, mody, rzeźby. Nie są to suche fakty jak w biografii, raczej zbiór burzliwych ciekawostek z życia uczuciowego i seksualnego wybranych postaci. Trochę szkoda, że Sztuka w afekcie nie zawiera zdjęć, które postawiłyby kropkę nad i w tej pozycji, ale merytorycznie to znakomite dzieło.

Myślę, że wszyscy, którzy kochają świat sztuki, skandale, oraz wiele niedostępnych informacji, które ciekawią i przyciągają, powinni zapoznać się z pozycją Pani Bryan.