Książka, która ukazała się nakładem wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, jest przeznaczona dla ludzi, którzy zajmują się psychoterapią, a więc terapeutów, psychiatrów, psychologów, superwizorów, adeptów kursów psychoterapii i studentów.
Tytuł na pierwszy rzut oka wydaje się być niespójny. Psychoterapeutę musi przecież cechować wiedza - o funkcjonowaniu ludzkiej psychiki, o emocjach, o mechanizmach obronnych... Po co terapeucie niewiedza? A jednak...
Wiedza to pewność. Czy można być całkowicie pewnym, co czuje drugi człowiek, co nim kieruje? Czy wówczas wiedza nie zmienia się w przekonanie o własnej nieomylności, w butę i brak pokory? Stąd już tylko krok do schematyzacji pacjentów i prób ich zaszufladkowania... Autorzy książki, Wojciech Drath i Bogdan de Barbaro, ostrzegają właśnie przed taką postawą. Postawę psychoterapeuty musi cechować wrażliwość i otwartość, a te często opierają się właśnie na niewiedzy, na wątpliwościach.
Autorzy książki są wybitnymi polskimi terapeutami, mający olbrzymie doświadczenie w pracy z pacjentami. W swej pozycji przeprowadzają analizę pojęć "wiedzenie" i "niewiedzenie", zwracając uwagę na fakt, kiedy mają one działanie dobroczynne, a kiedy szkodliwe. Odnoszą się przy tym do różnych form psychoterapii: poznawczo- behawioralnej, gestalt, egzystencjalnej, a także do terapii rodzin. Przedstawiają swoje refleksje dotyczące zjawisk wiedzenia i niewiedzenia w trakcie sesji terapeutycznej z pacjentem.
To wartościowa pozycja nie tylko dla młodych terapeutów, lecz także dla wszystkich osób zajmujących się psychoterapią.
Tom zawiera:
I. Niewiedzenie z różnych perspektyw
- Niewiedzenie. Próba analizy filozoficznej
- O wiedzeniu i niewiedzeniu dobroczynnym i szkodliwym. Perspektywa grupowo-analityczna
- Terapia poznawczo-behawioralna. Między wiedzą a niewiedzą
- NIE WIEM w psychoterapii Gestalt
- Niewiedzenie w psychoterapii egzystencjalnej
- Wiedzieć, troszcząc się o pacjenta. O zagadnieniu niewiedzenia w perspektywie narracyjnej terapii więzi
- Terapia rodzin. Od systemowego wiedzenia do ponowoczesnego niewiedzenia
II. Badanie niewiedzenia
- Badanie jakościowe zjawiska niewiedzenia
- Wnioski z badań jakościowych
III. Analiza sesji terapeutycznej
- Wiedzenie i niewiedzenie terapeuty w czasie sesji terapeutycznej
- Refleksje płynące z analizy procesu terapeutycznego
Fragment wprowadzenia
Wiedza o psychice pacjenta, procesach intrapsychicznych, psychopatologii oraz różnych metodach postępowania terapeutycznego stanowi fundament zawodowej kompetencji. Przyglądając się jednak z bliska, w jaki sposób owa wiedza i płynące z niej umiejętności praktyczne są obecne w gabinecie psychoterapeutycznym, odkrywamy, że niekiedy mądrość i skuteczność terapeuty polegają na czymś odwrotnym: na niewiedzeniu, wahaniu się, wręcz lekceważeniu własnych myśli. Wtedy pojawia się pytanie: Kiedy WIEM jest niezbędne, a kiedy potrzebne jest właśnie NIE WIEM?
O książce
Mam głębokie przekonanie, że ta oryginalna, znakomicie napisana, erudycyjna, udokumentowana empirycznie, dotykająca istoty procesu terapeutycznego monografia powinna być podstawową lekturą zarówno dla młodych, rozpoczynających swoją drogę zawodową psychoterapeutów, jak i dla doświadczonych praktyków, nauczycieli psychoterapii i superwizorów. [...] Dostarcza ona bowiem teoretycznego i empirycznego materiału, który zmusza do przemyślenia, czym w istocie jest koncept diagnozy psychoterapeutycznej [...], jakie jest miejsce teorii w procesie poznawania pacjenta/klienta oraz na czym ma polegać rozwój psychoterapeuty, jak uczyć umiejętności korzystania z niewiedzenia, jak uczyć pozostawania w dialogu, a nie w jego pozorności, jak uczyć sztuki dialogu.
Z recenzji prof. dr hab. Barbary Józefik
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii psychologia lub z serii Psychiatria I Psychoterapia
Czy książka "Psychoterapia między wiedzeniem a niewiedzeniem" omawia podejścia z różnych nurtów terapeutycznych?
Tak, ta monografia szczegółowo analizuje koncepcję niewiedzenia w ramach terapii poznawczo-behawioralnej, Gestalt, egzystencjalnej, narracyjnej oraz systemowej. Każdy rozdział poświęcony jest innej perspektywie, co pozwala na wszechstronne zrozumienie roli intuicji i wiedzy teoretycznej w pracy z pacjentem. Czytelnik zyskuje unikalny wgląd w to, jak różne szkoły terapeutyczne definiują granice kompetencji poznawczych. Taka struktura ułatwia porównanie metodologii i wybór narzędzi najlepiej dopasowanych do własnej praktyki zawodowej.
Czy publikacja zawiera praktyczne przykłady lub analizy rzeczywistych sesji terapeutycznych?
Tak, trzecia część książki koncentruje się wyłącznie na analizie procesu terapeutycznego oraz przebiegu konkretnej sesji. Autorzy badają momenty wahania oraz refleksje terapeuty, które pojawiają się w trakcie bezpośredniego kontaktu z pacjentem w gabinecie. Dzięki temu teoretyczne rozważania o niewiedzeniu zostają osadzone w realiach klinicznych, co ułatwia ich zrozumienie. Jest to niezwykle pomocne dla osób chcących zobaczyć, jak w praktyce wygląda balansowanie między wiedzą a otwartością na nieznane.
Czy treść opiera się na badaniach naukowych, czy stanowi jedynie teoretyczne rozważania?
Publikacja ta łączy głęboką analizę filozoficzną z rzetelnymi badaniami empirycznymi o charakterze jakościowym. W drugiej sekcji tomu zaprezentowano wyniki badań nad zjawiskiem niewiedzenia, co nadaje książce charakter naukowy i dowodowy. Nie jest to wyłącznie zbiór subiektywnych opinii, lecz udokumentowana próba zrozumienia istoty diagnozy i poznania drugiego człowieka. Takie podejście gwarantuje wysoką wartość merytoryczną zarówno dla badaczy akademickich, jak i aktywnych zawodowo praktyków.
Czy ta pozycja jest odpowiednia dla osób niezwiązanych zawodowo z psychoterapią?
Nie, ta specjalistyczna monografia jest przeznaczona głównie dla psychoterapeutów, superwizorów oraz studentów kierunków psychologicznych. Język publikacji jest wysoce specjalistyczny i zakłada znajomość podstawowych pojęć z zakresu psychopatologii oraz teorii psychoterapeutycznych. Dla czytelnika poszukującego poradnika samopomocowego treść ta może okazać się zbyt hermetyczna i trudna w odbiorze. Skupienie na procesach intrapsychicznych i metodologii pracy zawodowej czyni ją lekturą ściśle profesjonalną.
Jakie konkretne korzyści z lektury odniesie początkujący psychoterapeuta?
Lektura pomaga oswoić lęk przed brakiem gotowych odpowiedzi i uczy konstruktywnego wykorzystania niewiedzy w procesie diagnozy. Młodzi adepci dowiedzą się z niej, jak zachować autentyczny dialog z pacjentem bez nadmiernego polegania na sztywnych schematach teoretycznych. Książka promuje rozwój postawy pokory i uważności, które są kluczowe w budowaniu trwałej relacji terapeutycznej. Dzięki niej początkujący praktycy zyskują większą pewność w poruszaniu się po trudnych obszarach niepewności klinicznej.
