Ostatnie cięcie. Tom 24

Camilleri jak nikt inny umie wykreować niespieszny, wręcz wakacyjny klimat, który w żadnym razie nie nudzi. Prawdziwe życie, powolny rytm sycylijskiego dnia, nutka humoru i ironii. A wszystko to trafione w punkt, opisane z wyczuciem, wciąga i nie pozwala odłożyć książki na później.

To coś więcej niż tylko kryminał. To książka, przy której prawdziwie odpoczywa się po ciężkim dniu, przywołuje na myśl spokój i urokliwą Sycylię, porusza przy tym prawdziwe tematy, które zmuszają do refleksji.

Słoneczna Sycylia, dobre jedzenie, gorący temperament wyspiarzy tworzą doskonałe, bardzo wakacyjne tło serii kryminalnej z komisarzem Montalbano, której tomem dwudziestym czwartym jest właśnie “Ostatnie cięcie”. Oczywiście, jak każdy jej tom, tak i ten można czytać od pozostałych niezależnie. Jego początek mocno osadzony jest w aktualnym problemie polityczno-społecznym: lokalni policjanci borykają się z napływem uchodźców, których pełne statki przypływają co noc do portu w Vigacie. Te nagromadzenie ludzkich dramatów, mniejszych czy większych przestępstw, podejrzliwości i biurokracji, która pozwala na to, by właśnie w ten sposób to wszystko wyglądało, są solidną bazą, by na temat spojrzeć nie przez pryzmat światowy, a jednostkowy, bardzo ludzki. Zresztą w całej powieści to właśnie człowiek stoi w centrum, bo kiedy pojawia się wątek kryminalny, śledztwo w sprawie morderstwa, to uwaga kieruje się na postać ofiary, jej życie, jej relacje z otoczeniem i przeszłość, w której pustą zieje kilka luk. Zagadka prowadzona jest tempem spokojnym, w którym jest czas na chwile refleksji, na przystanki w lokalnej restauracji i dialogi ociekające sycylijskim sarkazmem, a jej finał mocno kieruje się w stronę dramatu jednostki. Same kreacje postaci zachwycają, wraz ze sposobem wypowiedzi każdej z nich są prawdziwymi perełkami tej powieści. Komisarza Montalbana, mimo jego niewielkich dziwactw i uszczypliwości nie da się nie polubić, a Sycylia w tle, szum i bliskość morza dają wytchnienie nawet przy tak niełatwych tematach. Polecam wszystkim fanom spokojnych, małomiasteczkowych powieści kryminalnych!

Stało się to już u mnie małą, lipcową tradycją. Dokładnie rok temu o tej samej porze zaczytywałam się w „Karuzeli pomyłek” oraz „Miesiącu z komisarzem Montalbano”. Nic więc dziwnego, że na wieść o kolejnym spotkaniu z piórem Andrei Camilleriego moje serce zabiło mocniej. Z każdą kolejną książką moja sympatia do sycylijskiego komisarza rośnie w tempie lawinowym i niebezpiecznie zbliżam się do statusu jego prawdziwej psychofanki! Jeśli jednak włoska uczta literacka ma smakować tak jak „Ostatnie cięcie”, to absolutnie nie mam zamiaru się z tego leczyć.

Tym razem w Vigacie Salvo Montalbano musi zmierzyć się z całą serią życiowych i zawodowych huraganów. Czas nieubłaganie ucieka, jego wieloletnia partnerka Livia coraz głośniej tupie nogą, a lokalny komisariat ledwo dyszy pod naporem kryzysu migracyjnego. W tym całym chaosie dochodzi do makabrycznej zbrodni- w swoim atelier zostaje brutalnie zadźgana nożycami piękna krawcowa, Elena Biasini. Choć wszystko na pierwszy rzut oka wygląda na klasyczną zbrodnię w afekcie, Montalbano nie daje się zwieść pozorom. Trzymając się z dala od oczywistych tropów, komisarz rozpoczyna śledztwo, które rzuca go w przeszłość ofiary, aż na północ Włoch, gdzie przed laty doszło do tajemniczego samobójstwa.

Muszę przyznać, że podczas lektury bawiłam się wyśmienicie! Niezastąpiony Catarella w tej części przechodził samego siebie, a cięty, sarkastyczny humor Salvo nie raz wywołał u mnie szczery uśmiech. Bez tych komediowych wstawek ta historia byłaby momentami naprawdę mroczna i ponura. Camilleri doskonale zbalansował tu światło i cień- brutalne morderstwo, ludzkie dramaty uchodźców u brzegów Sycylii oraz melancholijny nastrój samego komisarza sprawiają, że czytelnik co chwilę zawiesza oko i popada w głębszą zadumę.

Sama Vigata jawi się tutaj jako niemy świadek ludzkich losów- zarówno tych tragicznych, jak i małych, codziennych radości. A skoro o radościach mowa… uwielbiam to, jak potężną rolę w życiu Salvo odgrywa jedzenie! Camilleri pisze o kulinariach z takim kunsztem i pasją, że podczas czytania autentycznie burczało mi w brzuchu, a komisarzowi zazdrościłam każdego kęsa.

Ogromną zaletą powieści jest konstrukcja samej intrygi. Autor nie goni na złamanie karku i rezygnuje z sensacji na rzecz powolnego tkania sieci. Informacje i dowody dawkuje nam po trochu, układając drobne puzzle w logiczną całość. Taki rytm sprawia, że od książki trudno się oderwać, a samo rozwiązanie zagadki przyniesie ogromną frajdę zarówno poszukiwaczom klasycznych kryminałów, jak i czytelnikom szukającym w literaturze drugiego, obyczajowo-społecznego dna.

„Ostatnie cięcie” nabiera jednak szczególnego smaku, gdy dotrzemy do posłowia. Andrea Camilleri, który odszedł od nas w 2019 roku, tworzył niemal do samego końca. Gdy pisze o swoich problemach ze wzrokiem i o tym, że przy tej książce musiał korzystać z pomocy, w gardle staje klucha. Mój podziw dla jego determinacji i talentu urósł do niebotycznych rozmiarów. Dzięki temu każdą kolejną stronę tej serii doceniam jeszcze mocniej. Jeżeli szukacie idealnego, klimatycznego kryminału na lato- Salvo Montalbano melduje się do usług!

(...) Śmierć Eleny Biasini, właścicielki atelier krawieckiego, wydaje się prostą sprawą. Jednak Montalbano jest zbyt inteligentny, żeby nie zaufać intuicji i konsekwentnie podąża śladami, które prowadzą do wydarzeń sprzed lat. Śledztwo rozwija się stopniowo i pokazuje, że prawda bywa znacznie bardziej skomplikowana, niż mogłoby się wydawać.

„Ostatnie cięcie” to kolejna część przygód komisarza Salvo Montalbano. Nawet po tak wielu tomach Andrea Camilleri wciąż potrafi zaskoczyć czytelnika. To kryminał, w którym liczy się nie tylko zagadka morderstwa, ale również człowiek – jego słabości, wspomnienia i tajemnice rzucające cień na całe życie. Głównym atutem książki, i wogóle całej serii, jest komisarz – refleksyjny, ironiczny i wierny swoim przyzwyczajeniom, zwłaszcza miłości do sycylijskiej kuchni. Jednocześnie mierzy się z upływem czasu, problemami w życiu osobistym oraz trudną rzeczywistością współczesnej Sycylii. Dzięki temu opowieść wychodzi poza ramy klasycznego kryminału. Autor potrafi świetnie łączyć napięcie ze specyficznym humorem i trafnymi obserwacjami społecznymi. W tle przewijają się aktualne problemy, które dodają fabule autentyczności i skłaniają do refleksji.

Uwielbiam ten jedyny w swoim rodzaju włoski klimat jaki znajdziemy w serii o komisarzu, spokojniejsze tempo, dobrze skonstruowaną intrygę oraz bohaterów z krwi i kości. Camilleri stawia, bardziej niż na efektowne zwroty akcji, na atmosferę, psychologię postaci i stopniowe odkrywanie prawdy. Fani tej serii z pewnością nie będą zawiedzeni, a osoby dopiero rozpoczynające z nią przygodę otrzymają inteligentny kryminał z niepowtarzalnym sycylijskim charakterem.

Polecam!!