Jedyna taka dokumentacja inwazji Rosji na Ukrainę – żywy komentarz przeplatany wspomnieniami o miejscach, ludziach i książkach na Wschodzie i Zachodzie. Najbardziej aktualne informacje z rosyjskich i ukraińskich mediów zostały dopełnione refleksją wytrawnego filologa i historyka idei, znawcy dziejów i kultury Rosji oraz jej związków z Ukrainą i Polską. Przeczuwając nadciągającą katastrofę, Grzegorz Przebinda zaczął spisywać antywojenny dziennik kilkanaście dni przed rozpoczęciem „specjalnej operacji wojskowej”. Autor dekonstruuje Putinowski świat na opak, dokumentuje zbrodnie Rosji w Ukrainie i pokazuje dylematy ludzi związanych z rosyjską kulturą. Z kart książki wyłania się obraz trzech Rosji: pierwszej – akceptującej inwazję, drugiej – otwarcie występującej przeciw Putinowi, oraz najbardziej licznego „nieskażonego narodu”, poddanego skutecznym manipulacjom władzy. Prof. Grzegorz Przebinda (ur. 1959) – filolog rusycysta, historyk idei, tłumacz, maratończyk amator. Profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Krośnie na Podkarpaciu. W Znaku wydał dotąd: Kto jest kim w Rosji po 1917 roku (2000, wspólnie z Józefem Smagą), Większa Europa. Papież wobec Rosji i Ukrainy (2002), Piekło z widokiem na niebo. Spotkania z Rosją 1999–2004 (2004). Ostatnia książka – From Chaadayev to Solovyov: Russian Modern Thinkers Between East and West (Berlin, Peter Lang, 2022). Współautor – wraz z żoną Leokadią Anną i synem Igorem – rodzinnego przekładu Mistrza i Małgorzaty (2016 i 2022).
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii reportaż
Jaką perspektywę przyjmuje autor w analizie konfliktu na Ukrainie?
Grzegorz Przebinda analizuje rosyjską inwazję z punktu widzenia filologa oraz historyka idei, łącząc bieżące doniesienia medialne z głębokim kontekstem kulturowym. Autor dekonstruuje mechanizmy manipulacji stosowane przez Kreml i zestawia je z tradycją myśli rosyjskiej oraz relacjami Wschodu z Zachodem. Publikacja ma formę antywojennego dziennika, który zaczyna się jeszcze przed oficjalnym rozpoczęciem pełnoskalowych działań zbrojnych. Dzięki takiemu ujęciu czytelnik otrzymuje unikalne spojrzenie na intelektualne i społeczne źródła współczesnej polityki Rosji.
Jakie grupy społeczne w Rosji opisuje książka "Ostatnia wojna Putina. Rozprawa filologa z Rosją"?
Autor wyróżnia trzy główne postawy Rosjan wobec wojny: aktywnych zwolenników inwazji, opozycję otwarcie sprzeciwiającą się Putinowi oraz milczącą większość poddaną manipulacji. Analiza skupia się na tym, jak państwowa propaganda skutecznie formuje światopogląd tak zwanego nieskażonego narodu i jakie dylematy przeżywają ludzie kultury związani z rosyjskim dziedzictwem. Grzegorz Przebinda dokumentuje zbrodnie wojenne, jednocześnie szukając odpowiedzi na pytanie o odpowiedzialność moralną poszczególnych warstw społeczeństwa. To studium pozwala zrozumieć wewnętrzne podziały i mechanizmy kontroli społecznej w dzisiejszej Rosji.
Dlaczego kompetencje naukowe profesora Przebindy są kluczowe dla tej publikacji?
Jako profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i wybitny rusycysta, Grzegorz Przebinda posiada wieloletnie doświadczenie w badaniu rosyjskiej kultury oraz historii idei. Jego wiedza pozwala na precyzyjne odczytanie symboliki i retoryki używanej przez rosyjskie władze, co jest unikalną wartością dodaną względem reportaży czysto frontowych. Wcześniejszy dorobek naukowy autora, w tym przekłady klasyki literatury, gwarantuje rzetelność i głębię prowadzonych rozważań nad kondycją intelektualną Rosji. Czytelnik otrzymuje zatem ekspercki komentarz, który osadza tragiczne wydarzenia w szerokim nurcie dziejowym.
Dla kogo ta książka nie będzie odpowiednim wyborem?
Publikacja ta nie jest typowym reportażem wojennym z frontu ani analizą czysto militarną, więc może nie spełnić oczekiwań osób szukających wyłącznie opisów strategii bitewnych. Skupienie na filologii, historii idei i osobistych wspomnieniach sprawia, że jest to lektura wymagająca skupienia na złożonych kontekstach kulturowych. Osoby oczekujące szybkiej akcji lub wyłącznie statystyk sprzętowych mogą uznać eseistyczny styl dziennika za zbyt refleksyjny. Jest to pozycja skierowana do odbiorców pragnących zrozumieć głębsze, intelektualne przyczyny konfliktu, a nie tylko jego przebieg techniczny.
Z jakich źródeł korzystał autor podczas spisywania swojego dziennika?
Grzegorz Przebinda opiera swoje spostrzeżenia na bieżącym monitoringu rosyjskich i ukraińskich mediów, co nadaje książce charakter żywego dokumentu czasu. Informacje te są konfrontowane z bogatą literaturą przedmiotu oraz osobistymi wspomnieniami autora z podróży i spotkań z ludźmi Wschodu. Dzięki rozpoczęciu zapisków na kilkanaście dni przed inwazją, czytelnik śledzi proces narastania napięcia i ewolucję antywojennego sprzeciwu. Wykorzystanie źródeł pierwotnych w języku oryginału zapewnia autentyczność prezentowanych cytatów i analizowanych komunikatów propagandowych.
