Ostatnia wizyta

"Ostatnia wizyta" Jacek Ostrowski.

„Ostatnia wizyta”, to pierwsza i jak na razie jedyna książka z dorobku literackiego Jacka Ostrowskiego, którą przeczytałam.

„Ostatnia wizyta” jest powieścią historyczną opartą na wydarzeniach autentycznych, które miały miejsce w Polsce w roku 1970. Cały kraj żył wówczas doniesieniami o uprowadzeniu znanej płockiej lekarki Stefanii Kamińskiej. Autor nie wykorzystał jednak w powieści prawdziwych danych głównych postaci uwikłanych w te wydarzenia, albowiem nie jest to reportaż i mimo autentyczności opisywanych sytuacji oraz wielu potwierdzonych w sądowych oraz policyjnych archiwach faktów, sporo z opisanych w powieści zdarzeń jest wytworem wyobraźni autora, jego spekulacji i domysłów.

I tak Stefania Kamińska w powieści staje się Stanisławą Krzemińską, a jej oprawca Zygmunt Bielaj vel Iwan Ślepko, tutaj jest Zbigniewem Pielachem.

Rok 1970, to okres rozkwitu peerelowskiej ideologii, rok, w którym bardziej postępowy i elastyczny Edward Gierek zastąpił skostniałego Władysława Gomułkę, rok, w którym wojska rosyjskie nadal stacjonowały na terenie Polski, a KGB, następca NKWD, nadal próbowało zaprowadzić u nas swoje porządki, chociaż mieli tu pewne ograniczenia.

Zbigniew Pielach nie miał polskich korzeni, był Rosjaninem z pochodzenia, ale starał się ten fakt ukryć. Ten człowiek wyszkolony przez NKWD, maszynka do zabijania, założył w Polsce rodzinę, miał tu swój dom w Koninie, żonę, dwoje już dorosłych dzieci. Wydawałoby się, że powinien być ostrożny i dbać o bezpieczeństwo swoich bliskich, bo przecież miał mnóstwo do stracenia. Ale KGB nie miało sentymentów i Zbigniew Pielach został zmuszony do porwania wskazanej przez KGB kobiety – Stanisławy Krzemińskiej. KGB miało wobec kobiety swoje plany, chcieli z niej wyciągnąć potrzebne im informacje, ale Zbigniew Pielach też chciał coś na tym porwaniu zyskać i wprowadził w życie swój własny plan.

Postać Zbigniewa Pielacha przerażała nawet jego najbliższych oraz sąsiadów. Ludzie, którzy żyli blisko niego świetnie go znali, nieraz byli ofiarami jego bezwzględnych czynów. Działał bez skrupułów, zabicie człowieka lub zwierzęcia nie sprawiało mu żadnego problemu. Autor bardzo obrazowo przedstawił nam tego potwora w ludzkiej skórze, bezdusznego mordercę. Niektóre sceny opisane w książce są bardzo drastyczne. Bez odrobiny empatii, w zimny, wyrachowany sposób Zbigniew Pielach funkcjonował w swoim środowisku, gdzie, o ironio, postrzegany był całkowicie odmiennie przez ludzi, których przychylność była mu potrzebna, czyli jako sympatyczny, uczynny człowiek. Był również przystojny, podobał się kobietom. Reprezentował sobą cechy typowego socjopaty.

Autor w realistyczny sposób przedstawia tło działań Zbigniewa Pielacha, szaroburą peerelowską atmosferę pełną brzydoty i biedy tamtego okresu. Fałszywe rekordy wydajności pracy głoszone przez peerelowską propagandę, puste półki sklepowe, towary „spod lady”, „załatwianie” i wzajemna wymiana towarów po znajomości, to ówczesna codzienność. Nie ma się co dziwić, że wiele spraw było tuszowanych, po przyjacielsku ukrywanych, ludzie starali się wzajemnie wspierać. Ale musieli też często być bardzo ostrożni, bo tajni konfidenci wszystkim patrzyli na ręce i łatwo można było trafić do więzienia, zwłaszcza, gdy nie miało się pleców w „jedynej słusznej partii”, czyli PZPR. A Zbigniew Pielach takie układy posiadał, był członkiem ORMO i PZPR, znał i przyjaźnił się z największymi lokalnymi „szychami”.

Brutalny i agresywny Zbigniew Pielach był więc bardzo odpowiednią osobą do wykonania zadania zleconego przez KGB.

Rekonstrukcja wydarzeń związanych z uprowadzeniem lekarki Stefanii Kamińskiej (tu Stanisławy Krzemińskiej) w wykonaniu Jacka Ostrowskiego jest bardzo przekonująca i prawdopodobna. Tym bardziej, że wiele zdarzeń opisanych w książce jest opartych na dokumentach źródłowych. Mieszanie się sowieckich służb specjalnych w życie społeczno-polityczne PRLu były bezdyskusyjnym faktem. A Stefania Kamińska miała bogaty życiorys opozycyjny. Była żołnierką AK oraz uczestniczką Powstania Warszawskiego. Miała powiązania z ruchem opozycyjnym w powojennej Polsce. Mogła być łakomym kąskiem dla KGB, które na wszelkie możliwe sposoby zwalczało najdrobniejsze przejawy buntu we wszystkich państwach bloku wschodniego.

Bohaterowie powieści są bardzo wyraziście zaprezentowani przez autora. Wraz z nimi przeżywamy trudny okres życia w depresyjnym PRLu, ich przerażenie, zastraszenie oraz dramat współżycia z socjopatycznym Zbigniewem Pielachem, ich dylematy związane z faktem uprowadzenia lekarki. I sam Zbigniew Pielach, którego postać nie pozostawia złudzeń co do jego motywów działania, jego kontrowersyjnych czynów oraz jego bezwzględnego charakteru. Mroczna atmosfera okresu peerelowskiej rzeczywistości przedstawiona przez autora również świetnie oddaje klimat tamtych czasów i jest opisana przejrzystym językiem.

Powieść „Ostatnia wizyta” Jacka Ostrowskiego wywarła na mnie wstrząsające wrażenie, które na pewno nie opuści mnie zbyt szybko, włącznie z własnymi wnioskami, które z lektury tej powieści wyciągnęłam. Polecam i ostrzegam.

Książkę otrzymałam z serwisu Sztukater

Mam przed sobą niepozornie wyglądającą książę, która swoją treścią, ciężarem, emocjonalnością i wszechogarniającym mrokiem i szarością po prostu wbija w fotel!

Nie miałem wcześniej przyjemności zapoznać się z piórem Pana Ostrowskiego. Teraz mam pewność, że pozostałe książki muszę koniecznie nadrobić! Wybierzmy się do samego początku lat 70'. Zawitamy do mrocznego PRL'u, w którym zbrodniarze robili co chcieli, nie mieli skrupułów nad żadną ze swych ofiar, a ich bezwzględność sięgała zenitu. Witajcie w "Ostatniej wizycie".

Rok 1970, Konin. Zbigniew Pielach, a w zasadzie Iwan Śnieżko jest tajnym agentem działającym dla KGB. Pewnego dnia mężczyzna dostaje nowe zadanie. Ma uprowadzić znaną w okolicy lekarkę, Stefanię Kamińską. Okazuje się, że zbrodniarz bardzo dobrze zna kobietę, którą ma porwać. Kamińska w przeszłości była żołnierką Armii Krajowej i uczestniczką Powstania Warszawskiego. Niebawem Kamińska znika. Lecz tak naprawdę to dopiero początek całej historii. Kamińska trafia wprost do piekła na ziemi.

Ciała Kamińskiej nigdy nie odnaleziono. Do dzisiaj nie są do końca jasne motywy jej porwania, ani to, co spotkało ją później. Autor skupiając się na aktach sądowych i rozmowach z prokuratorem nakreśla najbardziej prawdopodobną wersję zdarzeń.

Już po wzięciu tej książki do ręki w oczy rzuciły mi się hasła typu: mroczne czasy PRL, wydarzenia, które wstrząsnęły całą Polską. Zadziałały one na mnie jak magnes! Potem okazało się, że o całej historii słyszałem już dawno temu, kiedy oglądałem jeden z odcinków legendarnego programu "Magazyn kryminalny 997". Opowieść o lekarce podstępem wywabionej z domu, która następnie znika jak kamień w wodę był bardzo szeroko omówiony przez twórców programu. Jacek Ostrowski funduje nam totalną jazdę bez trzymanki! Od czego tak naprawdę mam zacząć? Przede wszystkim klimat i narracja, jaką posłużył się autor! Mamy tutaj historię opowiedzianą totalnie chłodnym, wręcz zimnym językiem w sposób, w jaki przedstawia się suche fakty. Autor zabiera nas do szarego PRLu. Panuje tutaj wszechogarniająca szarość, chłód, a my podczas lektury odczuwamy pewien podskórny strach. Jacek Ostrowski nie ubarwia zupełnie niczego. Autor wali prosto z mostu i w ogóle nie stara się owijać w bawełnę, a my czasami jesteśmy znokautowani jego bezpośredniością i faktami, jakie przedstawia.

Mamy tutaj zaledwie kilku bohaterów, na których skupia się cała historia. Zbigniew Pielach to bestia! Potwór w ludzkiej skórze nie waha się ani trochę kiedy musi sięgnąć po pistolet lub po siekierę. Mężczyzna ma na swoim sumieniu już cały szereg ofiar. Jego żona, Hanka to zdominowany przez męża sadystę, roztrzęsiony kłębek nerwów. Z kolei Stefania Kamińska to lekarka, która zdobyła szacunek wśród miejscowych swoją wojenną przeszłością oraz rzetelnym wykonywaniem obowiązków lekarza. Pewnego dnia kobieta trafia do miejsca, przy którym piekło wydaje się być cudownym pobytem w kurorcie.

Jacek Ostrowski przedstawia nam historię, która wydarzyła się naprawdę wiele lat temu. Kulisy uprowadzenia i dalszego postępowania z Kamińską nie są do końca znane. Autor przedstawia nam jej historię w sposób jaki znamy z programu 997. Bez emocji, bez oceniania nikogo przedstawia nam historię porwania, tortur i porzucenia zwłok lekarki. Autor skupia się na relacjach rodzinnych, na małżeństwie Zbigniewa i Hanki i przedstawia nam każdą z postaci bardzo szczegółowo.

"Ostatnią wizytę" z powodzeniem mogę porównać do tragicznej historii Sylvii Likens, na której podstawie powstała książką Ketchuma i kilka filmów. Tutaj nie mamy młodej dziewczyny, a starszą kobietę. Jednak całość sprowadza się do takiego samego finału, który poprzedza uwięzienie i brutalne znęcanie się nad ofiarą.

Brutalność opisywana w tej książce, poczucie zagrożenia, niemocy, ta wszechogarniająca beznadzieja i szarość nie pozwolą Wam spokojnie w nocy spać. Sam kilka razy przy lekturze tej książki nie mogłem zasnąć, bo myśli kotłowały mi się gdzieś w głowie nie pozwalając spokojnie spać. "Ostatnia wizyta" z pewnością zostanie z Wami na długo. Historia opisana w tej książce na długo zostaje w głowie.

Książka Jacka Ostrowskiego szturmem wdarła się na sam szczyt mojej listy najlepszych książek tego roku! Pozwólcie autorowi na chwilę zabrać się daleko w przeszłość. Zagośćcie z nim w szarym PRLu i poznajcie krwawą historię zaginięcia doktor Kamińskiej. Ta książka pozostanie w Waszych głowach na długo.