Mężczyzna na dnie

Kryminał i policyjne śledztwo zgrabnie połączone z wątkiem obyczajowym i dodatkowo astrologią. Pokazuje jak sekrety potrafią nie tylko ranić, oddalać od siebie ludzi, ale również zabijać. Książka ciekawa pod kątem kulturowym- opisuje naszych sąsiadów Czechów. Pełna zwrotów akcji, z niespodziewanym zakończeniem. Jak dla mnie za dużo astrologii.

„Mężczyzna na dnie” Ivy Procházkowej to pierwszy tom serii kryminalnej o podinspektorze Mariánie Holinie, a zarazem tytuł, który otwierał serię Czeskie Krymi Wydawnictwa Afera. I jest to kryminał dokładnie taki jak lubię – tu nie liczy się szaleńczo pędząca akcja, a dobre, rzetelne, spokojnie prowadzone śledztwo, ludzie i ich motywy. Historia przedstawiona jest z punktu widzenia podinspektora oraz kilku rodzin, które w jakiś sposób powiązane są z ofiarą, miejscowym policjantem, któremu ktoś pomógł zjechać pewnej nocy do jeziora w kamieniołomie. I tak przyglądamy się ich życiu, problemom i dręczącym ich wydarzeniom z dalszej lub bliższej przeszłości. To, co najmocniej mnie w tej książce ujęło, to jak bliski zwyczajnego człowiekowi jest ten kryminał, jak bardzo ludzkie są problemy w nim przedstawione. To historia o przekraczaniu granic, które pewne wydarzenia powodują, o poczuciu winy, sprawiedliwości i karze. Przez to historia finalnie jest mocno wstrząsająca, przejmująco smutna. Do tego dochodzi też sympatyczny, mądry śledczy i oryginalny temat, jakim jest astrologia. Nie bójcie się jednak, wątek jest naprawdę zaskakująco jasny i ciekawy! Ja jestem książką naprawdę pozytywnie zaskoczona. Gorąco polecam!

Iva Procházková to kawał zjawiska czeskiej kultury pisanej, zarówno historycznie jak i współcześnie. Ojciec Jan Procházka, uznany pisarz, scenarzysta, a potem już tylko dysydent i wróg państwowy. Ile takich historii już znamy. Najpierw po linii KSČ, a nagle anonimy, głuche telefony i cała ta gra po której tylu już umarło, ze strachu, postrzępionych nerwów, bez znaczenia. Ale kto w końcu ze znawców czeskiego kina przegapi czarno-białe Ucho według jego scenariusza z nieżyjącym już Radoslavem Brzobohatým i Jiřinou Bohdalovou. To w ogóle nie pierwszy przypadek ”ofiary”. Może dzięki niej trafiające dopiero po 89 do dystrybucji Ucho czegoś kogoś zdołało nauczyć.

Potem reperkusje za tatusiowy opozycjonizm zapukały i do drzwi Ivy Procházkovej, studia poza zasięgiem, przymusowa emigracja, kawał życia do lamusa. Potem powraca i od 98 roku zatrudnia ją Česká televize, a emigracji zawdzięcza chyba tylko i aż to, że pisze także w języku zachodniego sąsida.

Iva Procházková od wielu lat pisze książki dla dzieci, ”detektivky”, scenariusze. Mężczyzna na dnie to jeden z nich, bo mowa oczywiście o Zabójstwach w kręgu(Vraždy v kruhu). Jest to ostatecznie też w końcu bite 410 stron niezłej beletrystyki, poprzedzającej –i w sumie też przecinającej- sam serial.

Kto widział wpierw serial już do końca książki prawdopodobnie będzie widział ksicht Ivana Trojana, zasłużonej czeskiej współczesnej gwiazdy teatru i filmu, tu konkretnie odtwórcy roli Mariána Holiny. Książkowa chrypka pięknej astrolożki również zapikuje prosto w objęcia Hany Vagnerovej. Takie już losy ufających telewizyjnej wizji -mimo sporadycznych sprzeciwów- wpadamy w nią po uszy. Ważne żeby nie pozostał w naszej głowie Richard Krajčo popełniający w telewizyjnym dwunastoodcinkowcu jedną z ról, bo ten fryz na klacie….sami rozumiecie…..kozetka, psycholog i możemy się z tego już nie podnieść. W telewizyjnej wersji zastanawia jeszcze retro-rodzynek z podwórzem pośród modernistycznych plomb, gdzie Marián Holina kima. Książka .................[Adres usunięty]

"Nie można dać się szantażować przeszłości. Wspomnienia prawie zawsze są troską. Retuszują rzeczywistość, zalewają duszę sentymentami. Osłabiają wolę."

Bardzo się cieszę, że trafiłam na tę powieść kryminalną, sympatycznie spędziłam z nią czas. Teraz mam inspirację do poszukiwania kolejnych książek autorki. Odpowiadał mi ciekawy pomysł na fabułę i atrakcyjnie odmalowany klimat czeskiej zagadki detektywistycznej. Podobał mi się styl angażowania czytelnika w fabułę, rozpoczęcie od mrocznego mocnego uderzenia, które z powodzeniem mogłoby otwierać także thriller, a później zmiana zestawu postaci, koncentrowanie uwagi na innych intrygujących wydarzeniach, a jedynie gdzieś w tle nawiązywanie do epizodu inicjującego przygodę czytelniczą. Z zapałem zastanawiamy się, jak powiązać wszystkie aspekty sprawy, w którym kierunku udać się z przypuszczeniami i domysłami, dokąd zaprowadzi nas śledztwo.

Iva Procházková postawiła na prowadzenie ambitnej i wielowątkowej gry z odbiorcą, tylko pozornie otrzymujemy zestaw potwierdzonych informacji. Wydają się one już ustawiać śledztwo na odpowiedniej ścieżce, jednak to jedynie wybrane odgórne założenia, szersza perspektywa, dość łatwa do identyfikacji i rozszyfrowania. W miarę zagłębiania się w powieść okazuje się, że faktycznie przysłowiowo diabeł tkwi w szczegółach, trudno wyłapać istotne dla rozszyfrowania zagadki detale, odpowiednio połączyć w logiczną całość, aby ostatecznie odgadnąć tożsamość mordercy. Przyznam, że bardzo długo dałam się zwodzić i mamić mylnymi wskazówkami, podążałam oszukańczymi tropami, a kryminalny rebus rozwikłałam tuż przed jego potwierdzeniem przez autorkę. Takie lektury cieszą, bo wciągają, nakłaniają do świetnej zabawy i pokazują, że pomimo wielu przeczytanych kryminałów wciąż można czytelników czymś zaskoczyć.

Z zadowoleniem przyjęłam, że głównego bohatera, niemal pięćdziesięcioletniego Mariána Holinę, sportretowano jako zwykłego policjanta, bez nadzwyczajnych umiejętności, choć obdarzonego sporym doświadczeniem i wyjątkową intuicją. Bez pogrążania go w alkoholizmie, ponurej i bolesnej przeszłości, która wpływałaby w znaczący sposób na jego zachowanie i postawę, lub prowadziła do wypalenia zawodowego. Choć pewien dramatyczny akcent pojawił się, jednakże podano go z odpowiednim umiarkowaniem. A mimo wszystko, kluczowa postać przekonuje, akceptujemy z uśmiechem jej drobne wady, choćby słabość do knedli i rogalików, udziela się nam jej poczucie humoru w relacjach z przełożonym, wyrozumiałość wobec przydzielonego jej niedoświadczonego współpracownika i zdrowy dystans do zachowania proporcji między życiem zawodowym a prywatnym, wprawdzie to ostatnie zaczyna się już nieco komplikować.

Podinspektor Holina, wraz ze swoim zespołem z wydziału zabójstw, mierzy się z wyjaśnieniem zbrodni dokonanej na policjancie, którego ciało odnaleziono we wraku auta zatopionego w jeziorze. W miarę postępowania prac związanych ze śledztwem, pojawia się niemała pula podejrzanych, zadziwiających zależności, zaskakujących okoliczności. Nawet sposób zabójstwa kryje nader osobliwe tajemnice. I jeszcze eksperyment Holiny, pomysł wykorzystania astrologii w śledztwie, mogący pomóc w wyjaśnieniu problemu psychologicznego poprzedzającego zbrodnię. Bo w końcu czyż cechy charakteru nie warunkują niejednokrotnie nie tylko motywy, lecz także sposoby dokonania przestępstwa? Chętnie zapoznam się z kolejną odsłoną cyklu, licząc na równie satysfakcjonującą przygodę czytelniczą, intrygujący trzon kryminalny, wzbogacony wyrazistymi postaciami oraz refleksyjnymi odniesieniami do istoty kary i winy.

[Adres usunięty]

Mężczyzna na dnie - Iva Prochazkova - recenzja

Iva Procházková - autorka wielu nagradzanych książek dla dzieci i dorosłych, scenariuszy i sztuk teatralnych. Pisze po czesku i po niemiecku. Na podstawie jej scenariusza powstał popularny w Czechach serial kryminalny "Zabójstwa w kręgu”, który doczekał się kontynuacji książkowej, którą rozpoczyna „Mężczyzna na dnie”.

„Mężczyzna na dnie” to wciągający czeski kryminał, ma interesującą fabułę, ciekawych bohaterów. Jest dobrze napisany i okraszony świetnym humorem (uwaga na czytanie w publicznych miejscach - osoby postronne mogą się dziwnie patrzeć na nasze wybuchy śmiechu). Jedynie irytowały mnie wstawki astronomiczno-horoskopowe i nie dałam się do nich przekonać, jak główny bohater - podinspektor Marián Holina, że odgrywają ważny elementy przy tworzeniu profilu psychologicznego ofiary i jego mordercy.

No właśnie ofiara, od początku nie wzbudzała w mnie pozytywnych uczuć, ba czytając książkę i zagłębiając się w historię policjanta Osvalda Zapletala nie dziwię się, że skończył „na dnie” dosłownie na dnie jeziora. Świetnie ukazano tutaj jak tragedia rodzinna z przed lat wpływa na najbliższą rodzinę, jak sprawy i emocje „zamiatane pod dywan” dopadają nas w końcu.

Książkę jak najbardziej polecam. Czyta się ją szybko i przyjemnie. I czekam z niecierpliwością na kolejne tomy i kolejną sprawę Mariána Holiny i jego zespołu, a także jak potoczą się osobiste sprawy pana podinspektora.

M.J.

źródło:[Adres usunięty]