Madame Margot

Lata osiemdziesiąte, duszne Karaiby, tajemniczy hotel California. Malcolm Lowry, specjalista językowy piszący swój doktorat, pierwszej nocy pobytu, jest świadkiem torturowania pewnej kobiety. Jednak większe wrażenie sprawia na nim inna kobieta - obserwująca całe zdarzenie popijając wino, jakby przedstawienie było tylko i wyłącznie dla niej.

Jan Jamiński w swojej powieści "Madame Margot" zabiera nas w oryginalną podróż do świata zabawy językiem. Tajemniczy, duszny i osaczający hotel, w którym każdy z bohaterów kwestionuje swoje zachowania, nie wie czy wolna wola to coś co rzeczywiście na terenie tego budynku obowiązuje. Bo hotel California uzależnia, zatraca ludzi, sprawia, że zachowują się pierwotnie, prymitywnie - ale nigdy nie niezgodnie z ich charakterem. Poznajemy historię stopniowo z wielu perspektyw, rozdziały oznaczone imionami bohaterów i liczbą dni pobytu wyznaczają ścieżkę jaką Czytelnik zapoznaje się z fabułą. Odkrywamy powoli kolejne tajemnice i prawa rządzące hotelem. Odkrywamy coraz to nowe zaskakujące i niekiedy przerażające, niesmaczne wydarzenia z przeszłości i teraźniejszości bohaterów.

Rozdziały są krótkie, dość pomieszane chronologicznie, ale nie wprowadzające chaosu, do i tak już dość niepoukładanej historii. Dzięki temu Autor skonfundował Czytelnika jeszcze sprawniej.

Początkowo ilość erotyzmu w tej książce mnie zraziła, ale to dlatego, że ja osobiście w takiej literaturze się nie zaczytuję. Jednak z biegiem historii w zupełności mi nie przeszkadzała i poza lekkim uniesieniem brwi w paru momentach, nawet pasowała mi do klimatu historii. Jest to książka przełamująca schematy, przekraczająca granice. Mocna, na pewno dała do myślenia i na pewno zostanie w mojej pamięci - a to już coś!

Nie oczekujcie tutaj logicznego ciągu zdarzeń, klasycznie budowanej fabuły, czy zakończenia które rozjaśni Wam wszystko. Idźcie do hotelu California bez oczekiwań i dajcie się ponieść.

Każdy z biegiem czasu potrzebuje wytchnienia lub spokoju, by pewne sprawy przemyśleć, dokończyć. Jedni chcą odpocząć od natłoku zajęć dnia codziennego, od rutyny, od pracy zawodowej. Inni, jak Malcolm, bohater powieści Jana Jamińskiego potrzebują spokoju i wyciszenia, by ukończyć ważny projekt np. pracę doktorską. Jednak mężczyźnie pewne zdarzenia stanęły na przeszkodzie, a wizje upragnionej ciszy i świętego spokoju odeszły w niebyt...

Amerykanin Malcolm uznał, że słońce, woda i drinki to będzie najlepszy sposób, by odpocząć po rozwodzie i znaleźć wenę do ukończenia doktoratu z zakresu idiolektu. Udał się więc do hotelu usytuowanego na wyspie Barbados. Już pierwszego dnia spotkało go niemiłe zaskoczenie. Nie tylko niemiłosiernym upałem. Okna jego pokoju wychodziły na patio i gdy w nocy wybudził się ze snu, był świadkiem torturowania kobiety przez jednego z mieszkańców hotelu. Ku zdziwieniu zauważył na ostatnim piętrze panią w czerwieni, która popijając wino, wszystkiemu się przyglądała. Rano podczas próby powiadomienia policji dano mu dyskretnie do zrozumienia, że nie jest to najlepszy pomysł. Został za to zaproszony na kolację przez samego oprawcę. Okazało się, że oprócz niego przy stole znalazł się jeszcze jeden stały mieszkaniec hotelu i owa tajemnicza dama w czerwieni zwana Madame Margot. Jakie decyzje podejmie Malcolm? Czy ukończy doktorat? Czy da się wciągnąć w tajemniczą grę mieszkańców i pracowników hotelu?

Muszę przyznać, że mimo iż Autor zaczął z grubej rury, to początkowo ciężko było mi się wciągnąć w fabułę. Nie wiem, z jakiej przyczyny odczuwałam lekki dyskomfort aż do momentu, w którym uświadomiłam sobie, że tak samo musiał czuć się Malcolm. Jan Jamiński stworzył powieść bardzo nieszablonową i wymagającą od czytelnika nie tylko całkowitego oddania się lekturze, maksymalnego nad nią skupienia, ale także otworzenia się na nowe doznania, puszczenie wodzy fantazji, pływania w morzu domysłów.

Przez wszystkie rozdziały przeplata się motyw pracy doktorskiej głównego bohatera. Może to się wydawać nużące, ale od razu zaznaczę, że nie jest to przypadek i chęć wydłużenia książki do parunastu stron. Jest to zabieg celowy. Tematem pracy jest bowiem lingwistyka kryminalistyczna, a wydarzenia mające miejsce w hotelu w magiczny sposób się do tego odnoszą i zazębiają.

Dawno już nie czytałam książki tak dziwnej i jednocześnie tak fascynującej, jak Madame Margot. Lektura była niesamowitym połączeniem wątku kryminalnego, obyczajowego z zagadnieniem naukowym i wysublimowaną erotyką. Zakończenie wbiło mnie w fotel i zostawiło na jakiś czas z zaskoczeniem i osłupieniem malującym się na twarzy. Nie tego się spodziewałam, oj nie!

Autor zaprasza czytelnika do gry. Weźmiecie w niej udział? Wolna wola... ale czy takowa rzeczywiście istnieje? A sumienie? Czy słowa mogą mieć siłę sprawczą? Czy życzenia mają moc?

Madame Margot zapala papierosa. Zawsze Chesterfielda. Czy robi to, bo tak zażyczył sobie autor? Madame Margot ma gdzieś życzenia autora. Spełnianie cudzych zachcianek nie leży w jej charakterze. Musi jednak uważać, bo autor może zastosować wobec niej karę o najwyższym wymiarze. Może o niej zapomnieć.

Czytelnik jednak nie powinien tego próbować, bo wachlarz kar, którymi dysponuje Madame może go przerazić.

Zresztą raczej mu to nie grozi. Porywająca językowo, zachwycająca stylem, ta książka to gratka - prezent od wymagającego autora dla wymagającego czytelnika. Nieczęsto natykamy się na powieść, gdzie pisarz traktuje czytelnika jak co najmniej równego sobie, metodycznie odsłaniając przed nim nietuzinkową fabułę, karmiąc go wyszukanymi zabiegami lirycznymi, zmuszając do wysiłku, za który nagrodą jest przygoda intelektualna.

Kim jest tytułowa Madame? Czy to małostkowa kotka teatralnie znęcająca się nad rywalką sprzed lat, która już w otwierającej scenie daje czytelnikowi próbkę ukłucia swoich pazurów? Czy to raczej bogini, sterująca światem z małej tropikalnej wyspy o zasięgu rażenia wykraczającym poza karty tej książki? Choć minęła już jej młodość górna i durna, nie przestaje pociągać, jakby była wobec tego bezradna - w swej dojrzałości świadoma własnej mocy, precyzyjna, cyniczna, okrutna. Cóż zrobi z biednym Malcolmem, który przyjeżdża na wyspę, by uciec od zgliszcz nieudanego małżeństwa i zamknąć się w klasztornej ciszy swojego doktoratu? Zauroczy go, da szansę na nowy start, czy zniszczy? A może wszystko naraz?

Od pierwszych stron powieści wciągani jesteśmy siłą przyciągania Madame i niemal niezauważenie dołączamy do grona innych, tańczących dookoła niej planet: Pułkownika, Garniaca, Tipsy i samego Malcolma. Jak pierwsi astronomowie próbujemy się w tym połapać, ciesząc się z każdego wyrwanego autorowi kawałka układanki. A jest tych kawałków sporo.

No cóż, wzdycha Malcolm - Madame Margot jest trudna, wymagająca, ale warta wysiłku, by posiąść jej sekrety. Czy mówi o bohaterce, czy książce? Wsiadając na ten okręt zagubiony gdzieś na Atlantyku, narkotycznie dryfujący po wodach lat osiemdziesiątych, nie wiadomo, czego się spodziewać. Bo czym jest ta książka? Kryminałem, powieścią psychologiczną, intrygą czy romansem? Jest każdą z nich po trochu. To nietuzinkowa opowieść o indywidualizmie, o wrażliwości czasem zamkniętej w pancerz nienawiści. O oceanie własnej psychiki i rafach rozsianych po nim niby przypadkowo, na których utknąć można choćby na zawsze. Szczególnie jeśli Madame zażyczy sobie odegrać rolę syreny Odyseusza.

Tocząca się po kilku torach czasowych opowiada o tym, jak trudno uwolnić się od demonów przeszłości, wydarzeń, które powinniśmy byli z siebie strząsnąć, a którym zbyt często pozwalamy siebie ukształtować.

Zaganiani w codziennym życiu, nie mamy czasu, by bez końca rozpamiętywać niezabliźnione rany, ale gdyby tak ktoś dał nam samotną wyspę, perfidnie pozbawioną teraźniejszości i dwanaście lat wolnego czasu? Któż z nas przetrwałby taka próbę?

Każdy z bohaterów próbuje na swój sposób uwolnić się z tego obłędu. W tym sensie książkę można porównać z "Solaris" Lema, gdzie stację zamieniono na hotel, załogę na jego mieszkańców, a w rolę Chrisa wcielił się Malcolm. Tu jednak nie ma planety, bo jak autor nam pokazuje, niepotrzebne są obce byty, by obudzić to, co w nas drzemie. Tak jak tam, tak i tu nie ma prostych rozwiązań, a wartością staje się sama walka, zmierzenie się z tym, kim jesteśmy i próba zmiany kursu, choćbyśmy mieli do dyspozycji tylko pióro i kartkę. Czy ma ona szansę się powieść? A co jeśli wymagałoby to spełnienia się życzenia, które nie leży w naszym charakterze? Czy to właśnie ów charakter jest tą fundamentalną przeszkodą niczym więzienne kraty, których złamanie jest ceną za prawdziwą wolność wyboru? Z takimi to pytaniami mierzy się ta książka. Autor nie tyle szuka na nie odpowiedzi, o ile stawia przed czytelnikiem nie lada wyzwanie. Musi się on zaprzyjaźnić z bohaterami, których poznaje przez pryzmat ich wad a nie zalet, przez cień grzechu a nie światło dobra, jakie w nich niewątpliwie drzemie. Nawet seks, którego w książce niemało, jest tu brudny, mechaniczny, pozbawiony zmysłowości i zgoła nie wulgarny bo i wulgarność naładowana bywa ekscytacją, której tu brak. Jest za to człowieczeństwo, ale nie to przez wielkie C. Raczej to zdefiniowane przez słabości, niedoskonałość i potknięcia. Niełatwe jest przyjęcie tej garstki synów marnotrawnych pod dach czytelniczego serca, ale wysiłek potrzebny na dokonanie tego przynosi pewne katharsis. Zamiast marzyć o wcieleniu się w rolę bohaterów, ma się ciepłe uczucie, że jest się od nich trochę lepszym, trochę szczęśliwszym i z tym kłamstwem w sercu można z zadowoleniem zasnąć.

Bo późno już. Madame Margot gasi papierosa w popielniczce. W odpowiedzi słońce posłusznie chowa się za horyzont. Jest dzień 4438. Ktoś puka do drzwi. Malcolm?

Książka ta posiada wartką akcję, która wciąga czytelnika już od pierwszej strony powieści. Nie można się oderwać od lektury, ciekawość kolejnych wydarzeń jest silniejsza. Czy główny bohater da się wciągnąć w grę mieszkańców hotelu? Kim jest torturowana kobieta i jej oprawca? Na wszystkie te pytania znajdziemy odpowiedź podczas lektury tej powieści, a finał zaskoczy czytelnika. Po przeczytaniu tej książki czułam niedosyt i żal, że tajemnica została rozwiązana i trzeba wrócić do rzeczywistości....Gorąco polecam, zwłaszcza na długie jesienne wieczory.

"Madame Margot" to kolaż powieści. Znajdziemy w niej kryminał w stylu retro, ale także elementy powieści erotycznych. Ze względu na ten drugi rodzaj polecam tę książkę nieco straszym czytelnikom. Oprócz tego znajdziemy w niej elementy doktoratu,który stara się napisać Malcolm. Skupia się w nim na idiolekcie w kryminalistyce i to w jaki sposób za pomocą idilektu można wykryć sprawcę przestępstwa.

Jan Jamiński w książce "Madame Margot" zaskakuje i szokuje czytelnika na każdej stronie powieści. Powieść nie jest prowadzona jednostajnie. Rozdziały są podzielone na postaci i toczą się w różnym czasie co wymaga skupienia jednak nie wpływa to na przyjemność czytania. Czytając "Madame Margot" można połączyć przyjemne z pożytecznym i również dowiedzieć sie nie mało na temat samego idiolektu.