Mały Oświęcim. Dziecięcy obóz w Łodzi

Bardzo interesuję się historią, więc gdy tylko zobaczyłem tę książkę, bez zastanowienia ją zamówiłem. Gdy przyszła, jak najszybciej zacząłem czytać. Przyznam, że skończyłem ją tego samego dnia, gdyż jej treść zapierała dech w piersiach. Lektura wywołała u mnie tyle emocji, że w niektórych momentach po prostu płakałem. Ciężko było mi pojąć, jak ludzie mogli doprowadzić do tak strasznych tragedii... Po przeczytaniu w sercu pozostaje smutek, jednak człowiek zaczyna doceniać czasy, w których żyje. Polecam tę książkę każdemu, ponieważ ludzka świadomość jest najważniejsza. Brawa dla autorów za wybitne dzieło!

Na ten sam temat bardzo polecam "Kata polskich dzieci" Błażeja Torańskiego. Do lektury namówiła mnie żona, historyczka po uniwersytecie. Przeczytałem w pół nocy. Ciarki przechodziły mi po plecach. Błażej Torański stworzył dzieło nie tylko historyczne, ale i psychologiczne. Przez dokładną analizę dokumentów i świadectw, autor przedstawia czytelnikowi złożony obraz człowieka, który staje się oprawcą. Fascynujące jest, jak Autor nie ogranicza się do opisu zbrodni, ale bada także powojenne życie Pol i jej ostateczny upadek. Szczególnie wstrząsający jest rozdział zawierający wywiad z Pol po odbyciu kary, oferujący głęboki wgląd w jej psychikę. Jednak podczas lektury zastanawiamy się również, czy kobieta, która stała się potworem, sama również nie padła ofiarą wojny? Co ciekawe książka, o tak trudnej i brutalnej tematyce napisana została przystępnym językiem i jest bardzo lekka w odbiorze. Taki kontrast naprawdę przeraża, ale i sprawia, że treść wciąga, jakby nie była reportażem, a thrillerem wojennym.

Błażej Torański z niezwykłą dbałością o detale i szacunkiem dla historycznej prawdy odtwarza losy Eugenii Pol, oferując czytelnikom rzetelny i wnikliwy obraz jej życia. „Kat polskich dzieci” to bez wątpienia ważne dzieło, które zasługuje na uwagę zarówno ze względu na swoją tematykę, jak i warsztat literacki. Jest nie tylko świadectwem brutalności jednostki, ale również przestrogą przed zakłamaniem historii i zapomnieniem. Zmusza do refleksji nad naturą zła i konsekwencjami wojny. „Kat polskich dzieci” to również przypomnienie, że historia nie jest tylko zbiorem suchych faktów, ale żywą, często bolesną cząstką pamięci. Podsumowując, „Kat polskich dzieci” jest nie tylko doskonale napisanym reportażem historycznym, ale i ważną lekcją o ludzkiej naturze i konsekwencjach wojny.

Nie czytałem jeszcze "Małego Oświęcimia", ale jestem pod ogromnym wrażeniem „Kata polskich dzieci” Błażeja Torańskiego. Autor oferuje czytelnikowi dobrze skonstruowaną książkę na pograniczu thrillera sądowego i reportażu biograficznego. Dużą zaletą omawianej publikacji jest mocne oparcie jej na materiale źródłowym. Książka jest pozycją godną polecenia, ukazującą upadek człowieka w trudnych, wojennych realiach, a także skomplikowaną, powojenną rzeczywistość PRL, w której niewydolny aparat państwa nie potrafił skutecznie rozliczyć zbrodni z okresu okupacji.

W tej książce czeka Was zderzenie z najgorszym piekłem, jakie może dziecku zgotować dorosły. Zderzenie z bólem, łzami, przerażeniem, samotnością i głodem. Zderzenie z mrokiem, z którego nie widać nawet żadnego światełka nadziei.

To, o czym tutaj przeczytacie w relacjach świadków, listach do rodzin sprawi, że będziecie mieli łzy w oczach razem z pytaniem- dlaczego???

Po tej książce nic już nie będzie takie samo.

Dla mnie to była najbardziej wstrząsająca opowieść o wojnie, najbardziej odarta ze złudzeń i dobra, jaką kiedykolwiek przeczytałam. Tutaj krzywda dzieci wylewa się jak gnijący ropień z każdej kartki i naprawdę ciężko jest żyć ze świadomością, że to wszystko wydarzyło się naprawdę.

Chociaż ,,Mały Oświęcim" jest pięknie wydany, w twardej oprawie i ma mnóstwo fotografii , nie będzie tylko ,,ozdobą" naszej półki, bo jego treść przeraża mocniej niż najkrwawszy horror.

To opowieść o jedynym niemieckim obozie koncentracyjnym dla dzieci w Polsce. Zlokalizowany w Łodzi, na terenach getta, do którego trafiały dzieci id 2 do 16 roku życia. Wojenne sieroty i synowie oraz córki działaczy podziemia.

Ich codziennością były mordercze apele, praca ponad siły, głód, brud i robactwo.

A kiedy słyszały nazwisko Pohl..robiło im się słabo. Niestety, nie była ona jedyną okrutną strażniczką, która katowała dzieci na śmierć. Tych bestii było więcej.

Dlatego nie możemy o nich zapomnieć.

O małych bohaterach, którzy to piekło na ziemi przeżyli, również.

Wiele powiedziano i napisano o planowej eksterminacji Żydów, Naziści nie oszczędzali nikogo, starców, kobiet i dzieci. O tym, że ich los miały podzielić też polskie dzieci, nie mówi się zbyt wiele. A o tym, że w Łodzi (wtedy Litzmannstadt), w środku żydowskiego getta zbudowano obóz dla polskiej młodzieży, przyznam, że nie wiedziałam. „Zarząd Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy zdecydował: „W dniu 1 grudnia 1942 roku zostanie otwarty Polen-Jugendverwahrlager – Litzmannstadt, utworzony w celu policyjnego umieszczania dzieci i młodzieży.”” . Na ulicy Przemysłowej powstał obóz, w którym wg. założeń miały być osadzane dzieci zdemoralizowane lub sieroty będące zagrożeniem dla porządku publicznego w wieku od 12 do 16 lat, ale szybko przesunięto tę granicę na 8 do 16. Wachmanka Sydonia Bayer (skazana po wojnie na karę śmierci, za swoje czyny w obozie) zeznała, że do obozu przywożono też małe dzieci do 2 roku życia. Świadkowie twierdzą, że w obozie przebywały dzieci w wieku od 2 do 16 lat, ze Śląska, Wielkopolski, Mazowsza, z Łodzi i okolic, ale były też dzieci z Czech, Francji, Belgii i Stanów Zjednoczonych. Tych dzieci mogło być około 10000 (choć dokładna liczba nie jest znana, znaczna część dokumentacji została zniszczona). 10000 dzieci, często odebranych rodzicom, przerażonych, często nieznających niemieckiego, bitych i głodzonych, bo nie chciały oddawać czci Hitlerowi (jak w przypadku Świadków Jehowy z Wisły [Adres usunięty]. Zuzanny Polok), bo rodzice działali w konspiracji [Adres usunięty]. w grupie doktora Witaszka, bo żebrały na ulicy, bo starały się zapewnić przetrwanie młodszemu rodzeństwu. Takich „bo”, za które można było trafić do obozu były dziesiątki, albo i setki. Wraz z przekroczeniem bramy obozu, dzieci traciły swoją tożsamość, od tej chwili były numerem, co bardziej przerażające, te numery „rotowały”, tzn. jeśli posiadacz numeru nie przeżył traktowania w obozie, numer „wracał do puli” i kolejne dziecko go otrzymywało. A o tym, że dzieci nie miały przeżyć, może świadczyć ciągłe niedożywienie, praca ponad siły, czy bestialskie traktowanie ich przez nadzorców. W reportażu Jolanty Sowińskiej-Gogacz i Błażeja Torańskiego mamy możliwość zapoznania się z zeznaniami i wspomnieniami osadzonych w tym obozie dzieci, teraz dorosłych, często schorowanych ludzi. Są to wstrząsające opisy, które czyta się ze ściśniętym sercem i gardłem. Krystyna Wieczorkowska-Lewandowska tak podsumowała obóz w Łodzi „Mam wrażenie, że obóz na Przemysłowej był eksperymentem i miał pokazać Niemcom, co mogą uzyskać z polskich dzieci metodami głodu, bicia i demoralizacji.”, po lekturze tego reportażu, trudno mi się z panią Krystyną nie zgodzić.

„Mały Oświęcim. Dziecięcy obóz w Łodzi” to zapis zeznań i wspomnień z 25 miesięcy, w czasie których funkcjonował ten Polen-Jugendverwahrlager der Sicherheitspolizei in Litzmannstadt – w dosłownym tłumaczeniu obóz przechowawczy dla polskiej młodzieży pod kierownictwem Policji Bezpieczeństwa w Łodzi. W powszechnej świadomości ten obóz na Przemysłowej właściwie nie istnieje, może tylko Łodzianie coś na jego temat wiedzą, [Adres usunięty]. dzięki muralowi przedstawiającemu chłopca z obozu.

Mam nadzieję, że reportaż Jolanty Sowińskiej-Gogacz i Błażeja Torańskiego przywróci pamięć o tych wydarzeniach, da twarz anonimowym ofiarom bezlitosnych katów i sprawi, że nazwiska katów takich jak [Adres usunięty]. wahmanki Eugenia Pohl i Sydonia Bayer, czy wahman Edward August będą funkcjonować w świadomości. Tak samo jak nazwiska kierującego obozem Lagerfuehrera SS-Sturmbannfuehrer Karl Ehrilich, lagerleiterzów Hans Fuge, Arno Wruck.

„Mały Oświęcim. Dziecięcy obóz w Łodzi” nie jest łatwą lekturą. Jest to raczej pozycja, którą czyta się „na raty”, z którą się trzeba powoli oswajać, która gryzie i uwiera. Każe zadawać pytania, jak do tego mogło dojść. To także jedna z tych lektur, w czasie których traci się wiarę w ludzkość i wypłakuje oczy nad losem, zarówno tych, którzy nie przeżyli, jak i tych, którzy okaleczeni na całe życie, zarówno psychicznie, jak i fizycznie opuścili obóz. Jest to też kawałek historii, o której nie uczy się w szkole (przynajmniej mnie nie uczyli), a który warto znać.

Dla osób zainteresowanych historią, dla tych którzy chcą wiedzieć więcej i dla tych, którzy myślą, że II Wojna Światowa to tylko walka mężczyzn czy eksterminacja Żydów „Mały Oświęcim. Dziecięcy obóz w Łodzi” powinien znaleźć się na liście lektur.

Getto ukryte w getcie? To właśnie obóz dziecięcy w Łodzi. Wiek był tu tylko formalnością na papierku a żeby dostać się do tego piekła nie potrzeba było wiele...

Zadziwiające jest to jak niektórym oprawcom czy oprawczyniom łatwo przychodzi kłamstwo. Wyznania świadków, nie jednego czy pięciu ale kilkunastu mają się nijak do zeznań Genowefy Pohl volsdeutschki z Ozorkowa, nadzorczyni w dziecięcym obozie. Jednej z najgorszych, najokrutniejszych, pozbawionych skrupułów... relacje są wstrząsające do szpiku kości, niejednokrotnie musiałam robić przerwy w czytaniu. Pohl pracowała także w filii obozu łódzkiego, która mieściła się w Dzierżąznej, nie daleko Zgierza. Kolejny dziecięcy obóz mieścił się w Konstantynowie dla dzieci z Białorusi i Ukrainy. Trochę wstyd, bo to moje okolice, a ja nie miałam pojęcia, że obozy były tak blisko. Proces Pohl był jednym z najgłośniejszych że względu na nieścisłości w zeznaniach. Lektura jest naprawdę ciężka, bez porównania jeśli chodzi o książki inspirowane faktami, także polecam tylko osobom z mocnymi nerwami. Tutaj nie ma przygładzania rzeczywistości, nie ma na drugim planie miłości, radości czy walki choćby o jutro. Te dzieci zostały obdarte z resztek godności, bite, głodzone, muszane do pracy tylko dlatego, że były Polakami a ich rodzice nie podpisali volkslisty, walczyli w podziemiu... powody dla których dzieci trafiały do tego miejsca były często prozaiczne. Ciężko mi skomentować tę książkę, bo tego nie da się zrobić. To wspomnienia ludzi, którzy przeżyli to piekło w dziecięcym obozie. Nie sposób nie podejść do tego emocjonalnie. Znajdziecie zarówno bezpośrednie rozmowy autorów z więźniami tego obozu, wypowiedzi z akt procesowych, wspomnienia z zapisków i pamiętników. Książka jest napisana rzetelnie, zawiera wiele źródeł i odnośników. Wiele wspomnień się pokrywa z innymi.

Nie czytałem jeszcze „Małego Oświęcimia”, ale jestem pod ogromnym wrażeniem „Kata polskich dzieci”. Błażej Torański oferuje czytelnikowi dobrze skonstruowaną książkę na pograniczu thrillera sądowego i reportażu biograficznego. Dużą zaletą omawianej publikacji jest mocne oparcie jej na materiale źródłowym. Książka jest pozycją godną polecenia, ukazującą upadek człowieka w trudnych, wojennych realiach, a także skomplikowaną, powojenną rzeczywistość PRL, w której niewydolny aparat państwa nie potrafił skutecznie rozliczyć zbrodni z okresu okupacji.