Krwi nie odmówi nikt

Dzisiejsza recenzja dotyczy „Krwi nie odmówi nikt” autorstwa Ryszarda Ćwirleja. Według mnie to mocny wciągający kryminał historyczny, który przeniesie nas, czytelników, do jednego z najtrudniejszych momentów polskiej historii – pierwszych miesięcy niemieckiej okupacji. Autor po raz kolejny udowadnia, że doskonale łączy sensacyjną fabułę z tłem historycznym, a jednocześnie potrafi opowiadać o wojnie w sposób ludzki, poruszający i pełen napięcia. Akcja rozgrywa się w Poznaniu, który po 1939 roku staje się miastem strachu, donosów i brutalnych rządów Gestapo. W tej rzeczywistości nic nie jest jednoznaczne, a granica między bohaterstwem a zdradą bywa niezwykle cienka. Autor ukazuje okupację nie przez pryzmat wielkich bitew, lecz poprzez codzienne wybory zwykłych ludzi, którzy muszą zdecydować, jak daleko są w stanie się posunąć, by przeżyć.

Jednym z głównych bohaterów książki jest Antoni Fischer – były polski policjant, który oficjalnie pracuje dla niemieckich władz. Dla wielu Polaków jest zdrajcą, kimś, komu nie można ufać. Jednak pod tą maską kryje się człowiek uwikłany w niebezpieczną grę, działający na rzecz polskiego podziemia. Fischer porusza się po świecie pełnym podejrzeń, gdzie jeden fałszywy ruch może kosztować życie. Jego losy stanowią jeden z najmocniejszych punktów powieści, ponieważ autor pozwala czytelnikowi zajrzeć w jego myśli i wątpliwości, ukazując, jak wielką cenę płaci się za życie „między dwoma światami”.

Równolegle rozwija się wątek zwykłych ludzi, którzy przez przypadek zostają wciągnięci w sprawy znacznie większe od nich samych. Odnalezione dokumenty, tajemnicze spotkania i narastające zagrożenie sprawiają, że drobne decyzje zaczynają mieć ogromne konsekwencje. Te poboczne historie świetnie uzupełniają główną fabułę i pokazują, że w czasach wojny nikt nie pozostaje naprawdę z boku.

Pomimo trudnego tematu, nie jest to lektura przytłaczająca – pojawiają się momenty refleksji, ale także fragmenty, które trzymają w napięciu i zachęcają do dalszego czytania. Nie znam pierwszego tomu, więc dla mnie wszystko było zrozumiałe. Oczywiście teraz mam ogromną chęć nadrobienia i poznania kontekstu tych sytuacji, dlatego zamierzam sięgnąć po wcześniejsze części, a Was zachęcam do odkrycia tej serii.

Według mnie autor doskonale balansuje między akcją a tłem obyczajowym, dzięki czemu okupacyjny Poznań staje się niemal namacalny. „Krwi nie odmówi nikt” to nie tylko kryminał czy powieść sensacyjna. To również opowieść o lojalności, strachu, odwadze i granicach, jakie człowiek jest w stanie przekroczyć w imię przetrwania lub wyższych wartości. Autor stawia pytania, na które nie ma prostych odpowiedzi i zmusza nas, czytelników, do zastanowienia się, jak sam zachowałby się w podobnej sytuacji.

Bardzo lubię i cenię książki Ryszarda Ćwirleja. Nie tylko dlatego, że ich bohaterem jest Poznań, a ja jestem lokalną patriotką, ale przede wszystkim dlatego, że każda jest inna, wciągająca. Autorowi nie brak kreatywności. Nie zastanawiam się, że przecież ja już to czytałam w którejś poprzedniej książce. Każda kolejną odkrywam i nie żałuję poświęconego czasu. Uwielbiam też kryminały retro. Mają w sobie to coś!

Druga część cyklu Ryszarda Ćwirleja o Antonim Fischerze to prawdziwa jazda bez trzymanki. To, co dostajemy, trudno nazwać wyłącznie kryminałem czy sensacją – to literacki koktajl, który miesza szpiegostwo, akcję i historyczny thriller z domieszką humoru, a momentami nawet nutką romantyzmu. Ćwirlej po raz kolejny udowadnia, że potrafi pisać o wojnie bez zbędnego zadęcia, ale za to z olbrzymią dawką autentyzmu i emocji.

Poznań w 1939 roku staje się tu miastem-pułapką, idealną scenerią dla mrocznej i dusznej intrygi. Autor doskonale oddaje ten stan zawieszenia i strachu, gdzie okupacyjny terror jest tłem dla nieustannej gry o przetrwanie i lojalność. To opowieść o moralnych kompromisach, o tym, jak łatwo w wojennej zawierusze stać się bohaterem – lub zdrajcą.

Antoni Fischer, dla jednych zdrajca w niemieckim mundurze, dla czytelników – agent polskiego podziemia – jest w tej części w jeszcze trudniejszym położeniu. Z jednej strony musi lawirować w bezlitosnym Gestapo, którym kieruje bezwzględny Klaus Lidtke. Z drugiej, jest non stop zagrożony przez swoich, gotowych wydać na niego wyrok. Ta część serii jest znacznie mroczniejsza i pełniejsza szpiegowskich rozgrywek niż poprzednia. Fischer z "twardego gliny" przekształca się w rasowego agenta pod przykrywką, działającego w samym epicentrum wroga, co winduje napięcie do maksimum.

Równolegle rozwijają się losy Anatola Grubińskiego, poznańskiego kasiarza z żyłką do interesów, który wraz ze znajomym Józefem Zielonką wplątuje się w działania wywiadu. Grubiński kradnie teczkę, nieświadom, jak wielkie znaczenie mają dokumenty w niej schowane dla losów wojny. To właśnie połączenie świata konspiracji z perspektywą "zwykłych ludzi" jest siłą tej książki. Ćwirlej świetnie pokazuje, że nie każdy bohater nosi mundur, a strach i aresztowania są codziennością, w której trzeba podjąć dramatyczne wybory.

To, co wyróżnia Ćwirleja, to mistrzostwo w prowadzeniu narracji. Autor ma rzadki talent do pochylania się nawet nad trzecio- i czwartoplanowymi postaciami, dając im krótkie, ale pełne życia historie, dzięki czemu miasto Posen wydaje się autentyczne i wielowymiarowe. Atmosfera książki jest znakomicie skonstruowana – łączy fakty historyczne (np. śmierć Greisera) z fikcją, wciągając czytelnika od pierwszej strony.

Cała intryga, a zwłaszcza misternie poprowadzona zagadka wokół katastrofy pociągu, jest pełna wymuszeń, nagłych zwrotów i trzyma w napięciu. Tempo akcji jest znakomite, a brak politykowania sprawia, że powieść jest niezwykle smakowita i wciągająca.

To dojrzała odsłona serii, która zmusza do myślenia o lojalności i zdradzie, a przede wszystkim rewelacyjnie oddaje realia 1939 roku. Już nie mogę się doczekać kolejnego tomu.

Wojna już trwa. Polska pogrąża się w chaosie, a Antoni Fischer – jeszcze niedawno nadkomisarz poznańskiej policji, teraz musi zrobić coś, co spędza mu sen z powiek bardziej niż niejeden pościg: przetrwać.

A żeby to zrobić, paradoksalnie, musi zaszyć się w miejscu, gdzie każdy jego krok jest obserwowany pod lupą: w poznańskim Kripo, działającym już pod niemieckim zarządem. To doskonały punkt wyjścia dla historii pełnej napięcia, podwójnej gry i moralnych pułapek.

Autor ponownie serwuje czytelnikowi mroczną sensację historyczną, mocno osadzoną w realiach okupowanego Poznania. Miasto jest tu jak żywy organizm – zastraszony, przytłoczony, ale wciąż pełen szeptanych opowieści, podziemnych ruchów i nieustającej walki o godność. To idealna sceneria dla kolejnej wielowątkowej intrygi.

Centralnym punktem fabuły staje się katastrofa kolejowa, w której ginie trzech Niemców. Choć okoliczności zdają się wskazywać na zwykły tragiczny wypadek, Gestapo nie zamierza iść na łatwiznę. Dla nich honor – a może raczej ambicja i polityczna presja – wymaga znalezienia winnych. Najlepiej takich, którzy nie mogą się obronić.

Fischer musi balansować na ostrzu noża: z jednej strony udawać lojalnego funkcjonariusza, z drugiej – ocalić niewinnych ludzi przed niesprawiedliwym oskarżeniem i brutalnymi przesłuchaniami. To właśnie tu autor błyszczy najbardziej, tworząc dramatyczną opowieść o człowieku, który próbuje zachować człowieczeństwo w czasie, gdy człowieczeństwo jest luksusem.

Ta część jest bardziej mroczna, bardziej duszna i zdecydowanie pełniejsza szpiegowskich rozgrywek niż poprzednia. Fischer nie jest już tylko „twardym gliną” – staje się kimś na wzór agenta pod przykrywką, działającego w samym sercu wroga.

A misternie poprowadzona zagadka wokół katastrofy pociągu – pełna niedomówień, wymuszeń i nagłych zwrotów – trzyma w napięciu do ostatniej strony.

Świetna, dojrzała odsłona serii.

Kryminały Ryszarda Ćwirleja niezależnie od czasów, w których akcję osadza, są dla mnie gwarantem dobrej zabawy ze względu na lekki, niewymuszony styl, w jakim autor zawsze tak doskonale się odnajduje. Szczególnie wyraźnie widać to w powieściach osadzonych w czasach przeszłych, kiedy to nie tylko gwara, ale i nieco inny sposób wypowiedzi sprawiają, że już same dialogi przenoszą czytelnika w czasie. I do tego bawią doskonale, bo niezależnie do powagi akcji, dialogi zawsze podszyte są dobrym humorem. Tak jest też i w powieści “Krwi nie odmówi nikt”, drugim tomie cyklu wojennego z Antonim Fischerem, który również można traktować jako powieść od reszty niezależną. Historia rozgrywa się w przeciągu kilku dni poczynając od 20 grudnia 1939 roku, czyli w momencie, gdy święta Bożego Narodzenia są tuż, tuż. A są to święta smutne, bo przecież obchodzone w czasie wojny, ale nie brakuje w nich nadziei na szybkie zakończenie okupacji. To w czytelniku smutno rezonuje, te obserwowanie postaci, co do których przecież wiemy, że ich nadzieje nie zostaną ziszczone. Historia oparta jest o motyw wypadku kolejowego, w którym zginął syn niemieckiego oficjela, a choć powodem katastrofy był rozkaz zaciemnienia, to jednak niemieccy funkcjonariusze muszą szukać winnych… I tu wkracza główny bohater serii, Antoni Fischer, który teoretycznie służy teraz w niemieckiej policji, a tak prawdę pomaga Polakom. To taki trochę balet na krawędzi, działać tak, by nie skrzywdzić Polaków, ale też tak, by Niemcy się nie zorientowali… Intryga jednak pozostaje tu tłem dla powieści społeczno-awanturniczej, w której poznajemy wojenny, skomplikowany i podzielony Poznań od podszewki. Dla wielbicieli historii, wątków awanturniczych i miłośników zabawy językiem dobra zabawa gwarantowana!

Przy tej książce to się nie dało oddychać. Od samego początku byłam tak spięta, że po kilku stronach miałam zimne nogi i dłonie. Podobno krwawy horror potrafi być straszny, ale spróbujcie przeczytać książkę typowo o wojnie, stoczonych bitwach, walki o samego siebie w obliczu zagrożenia życia, to dopiero jest mocna książka! Tutaj pomimo fikcji i staropolskiego języka miałam wrażenie, że to przedsmak wydarzeń, które nas czekają. Podobno każdy z nas powinien wybierać służbę krajowi, jednak jeśli jak tutaj kraj odwraca się od swoich, to pozostaje tylko liczyć na siebie. W trakcie wojny wszystkie chwyty są dozwolone i naprawdę trzeba mieć nie tylko emocje na wodzy, ale i myślenie na wysokim i szybkim poziomie, by w razie czego rozpoznać żołnierza, który nam zagraża, od przebierańca, który próbuje tylko wykorzystać sytuację. Te wszystkie sceny, które zostały tu ukazane wieją również czymś na co się nie ma wpływu. Wielokrotnie zostało podkreślone, że nie wiemy skąd wróg uderzy, więc trzeba być gotowym na wszystko. Również na wystrzał broni i momencie, kiedy dochodzi do nas, że oto już po nas. Przed wami rok 1939 i strach na każdej uliczce w każdym budynku czy jadącym samochodzie. To czas, kiedy nasze drzwi mogą zostać otwarte i w kilku chwilach staniemy się niczym. Będzie tu opisane wydarzenie, kiedy postać została jakby postawiona pod murem, że albo będzie stała za swoimi, lub za wrogiem, który chce dojść do rzekomego porozumienia. Nowy rozdział, to nowa postać i niekiedy miejsce, a w tym mężczyzna, który zabrał ze sobą bardzo ważne dokumenty. Jest na nie wielu chętnych i stawka zawsze taka sama. ŻYCIE ALBO ŚMIERĆ.

Oj w ogóle nie spodziewałam się, że tyle emocji mnie dosłownie dopadnie. Jeśli chodzi o wykonanie całości, to wyszła bardzo prawdopodobnie. Widać tu nie tylko rozmowy, ale i czas, kiedy przez ułamek czasu nasze myśli podsuwają nie zawsze dobre decyzje. Tutaj zawsze trzeba być krok przed wrogiem, nawet jeśli to oni pierwsi rozpoczęli atak. Bo czy w czasie kryzysu i wojny jest coś takiego jak szczerość? Zapraszam tu wszystkich wielbicieli dobrej historii, bo oto sam autor przeszedł siebie w tych poczynaniach!