Kiedy zakwitną brzoskwinie

Melissa Fu powraca do najpiękniejszej tradycji opowieści – „opowiedzenie historii to zasianie ziarna i oczekiwanie, aż wyrośnie”. Otwiera swoją magiczną opowieść lirycznymi gawędami, w których kryje się wielka tajemnica, prawda ogromna moc słów.

„Poznanie historii oznacza dotykanie jedwabistej powierzchni straty, poczucie ciężaru piękna w rękach.

Poznanie historii oznacza przyjęcie jej na wieki, historii wyrytej w jego kościach, nawet jeśli przez dekady trwała w uśpieniu”.

W taki oto, metaforyczny, emocjonalny i zmysłowy sposób rozpoczyna się ta piękna powieść.

Schyłek lat 40. XX w., wybucha wojna Chin z Japonią. Meilin, żona Dao Xiaowena, po jego śmierci, ucieka z synem, by zapewnić jedynemu męskiemu potomkowi rodu bezpieczeństwo. Mąż powierzył kobiecie także inny skarb – misternie zdobiony zwój z „poetyckimi” ilustracjami. Czyżby były na nim zapisane już dawno temu losy Meilin i Renshu?

Kraj coraz mocniej dotyka piekło wojenne. Nie ma już miejsca, które gwarantowałoby przeżycie. A i po formalnym zakończeniu działań zbrojnych wcale nie jest lepiej. Rozpoczyna się swoista odyseja bohaterów. Najpierw Szanghaj, potem Tajwan. Miejsca, w których trzeba zaczynać na nowo, opłakując wszystkie straty.

A jednak Meilin i jej syn radzą sobie całkiem dobrze. Nawet otwiera się przed Renshu świetlana przyszłość – studia w USA. Trzeba tylko załatwić pewne sprawy, no i zebrać ogrom pieniędzy, jakie są poza zasięgiem bohaterów. W zasadzie całe życie rodziny Dao to nieustana walka o coś. I zazwyczaj udaje się osiągnąć cel (choćby połowicznie), ale często bardzo wysokim kosztem.

Lata 60. XX w. Renshu spędza w upragnionej Ameryce. Jednak trudno mu się tu zadomowić, nawet po symbolicznej zmianie imienia. Renshu/Henry jest oszołomiony nowym światem, wręcz zachłystuje się nim. Mijają lata, a on coraz bardziej czuje się jak u siebie. Chociaż co krok coś mu przypomina o domu. A i często zdarza się, że to ludzie nie dają mu (a przede wszystkim jego córce) zapomnieć, skąd pochodzi.

Docieramy aż do lat 90., gdzie CBS News przekazuje przerażające wieści z Chin. Henry/Renshu jest jak sparaliżowany… Lily zaś nie poddaje się w zgłębianiu swojej chińskiej części tożsamości. Nie może też zrozumieć, dlaczego ojciec tak mocno odcina się od swoich korzeni.

W „Kiedy zakwitną brzoskwinie” teraźniejszość przetykana jest nićmi przeszłości. Autorka odtwarza (we wspomnieniach) losy Meilin od początku. Podkreśla jej liberalne wychowanie, głębokie uczucie małżeńskie i ogromną odwagę w podejmowaniu trudnych decyzji. Po dramatycznych wieściach Meilin jest zdana wyłącznie na siebie. Bez męża jej pozycja jest żadna. To syn, jedyny dziedzic rodu, jest tym, który ustala jej miejsce w hierarchii. I ona zrobi wszystko, by Renshu dostał to, czego zapragnie.

Powieść Fu pełna jest emocji. Znajdziemy tu i miłość w jej wielu wymiarach, zazdrość, rozpacz, gniew, wstyd, radość itd. Tu odbija się bowiem życie ze wszystkimi blaskami i cieniami! Najwięcej ich bohaterowie otrzymują w konsekwencji wydarzeń ([Adres usunięty]. wojna, wyjazdy itp.) oraz poprzez sztukę! Bo to właśnie piękno jest cichym bohaterem tła w książce Melissy Fu. Duże uczucia towarzyszą najpierw opowieściom na rodzinnym zwoju, sztuce kaligrafii, potem choćby w odkrywaniu przez Renshu świata muzyki klasycznej.

Jest też tu zestawienie dwóch jakże odmiennych kultur. Chiny i szereg ich dziwacznych (z punktu widzenia europejskiego czytelnika) tradycji (np. palenie pieniędzy ofiarnych za zmarłego), wierzeń (np. w głodne duchy), świąt (np. święto Podwójnej Dziewiątki) oraz tradycyjnych, symbolicznych opowieści (np. historia o Źródle Brzoskwiniowego Kwiecia”). A na drugim biegunie Stany Zjednoczone ze wszelkimi swobodami, wolnością i nieograniczonymi (jak się wydaje) możliwościami.

Ta powieść właściwie nie ma słabych stron. A jedną z mocniejszych, poza pięknym językiem, są bohaterowie i warstwa psychologiczna. Autorka pokazuje różne postawy wobec tych samych sytuacji, toteż czytelnik może zaobserwować jak bardzo ludzie się między sobą różnią. Wspólnym mianownikiem są tylko uczucia, jakie ich wiodą przez życie – jak np. marzenia. Z tym, że jeden pragnie luksusu i pozycji, a drugi – bliskości. Inny jeszcze chce spokoju i bezpiecznego schronienia, a jeszcze ktoś zrobi wszystko, by dotrzeć do upragnionej wiedzy. Bardzo mi się podoba, że Fu portretuje tak wielu ludzi, ale te minibiografie nie są przegadane. Dostajemy tyle informacji, ile akurat potrzeba, by zorientować się w ich osobistych ambicjach oraz relacjach z otoczeniem.

„Kiedy zakwitną brzoskwinie” to książka-drzewo. Nie dość, że osadzona na licznych korzeniach, to i pnie się wysoko w górę, rozgałęziając we wszystkie strony. Melissa Fu napisała Wielką Opowieść. Właściwie to nie sposób w krótkim szkicu przywołać wszystkich tematów, jakie tu podejmuje, zaznacza czy choćby tylko sugeruje.

Warto jednak przyjrzeć się przynajmniej kilku. To oczywiście przede wszystkim rola kobiety w chińskiej tradycji, w życiu społecznym. Fu świetnie pokazuje ile znaczą panie poprzez drobne uwagi odnarratorskie („Dao Hongze miał trzy żony. Ich imiona nie są ważne”), opisywane sytuacje (wykorzystywanie seksualne), dialogi i kreacje.

W tych portretach najbardziej uderza ignorowanie tożsamości kobiet. Nikt nie pyta o ich plany, marzenia, uczucia. One w Chinach mają swoje zadania i tylko z tego je się rozlicza. „Hongze jej [drugiej żony – K.M.] nie kocha, ale jest mu potrzebna”. Gdzieś zupełnie między słowami autorka podrzuca te symboliczne elementy kultury wschodniej, które budzą liczne kontrowersje (np. „z sercem spętanym żalem i stopami skrępowanymi tradycją”).

Jednak i w tak konserwatywnych Chinach pojawia się [Adres usunięty]. „Ruch 4 Maja”, postulujący o szereg reform, [Adres usunięty]. nadanie kobietom więcej praw i swobody. Chociaż mówi się o takich zrywach raczej szeptem i po kryjomu.

Rzecz jasna, nie trzeba chyba nikomu mówić, jaki status ma dziewczynka w rodzinie. W Chinach to męski potomek jest tym, którego się wyczekuje. „Renshu to jedyny wnuk po synu (…). Należy go chronić, nade wszystko”. I w zasadzie Meilin całe życie podporządkowała swojej macierzyńskiej powinności. Można nawet powiedzieć, że żyła wyłącznie dla syna.

Jest też dominujący motyw wojny (Chin z Japonią, potem konflikt domowy). I tu znów świat dzieli się na męski (a więc bohaterski) i żeński. Kobiety dopiero w tak ekstremalnych sytuacjach zyskują na znaczeniu. Przejmują prowadzenie rodzinnych interesów, troszczą się o najbliższych, organizują tę niełatwą codzienność. Ale nie wszystkie, a tylko te, które mają przed sobą przyszłość, a więc posiadają synów…

Wojenna zawierucha zawsze jest obrazem tragicznym i przejmującym do szpiku kości. Tułaczki, niepewność, strach, ból, śmierć. Taka codzienność jest koszmarem naznaczającym już na zawsze. Fu świetnie obrazuje, jak zmienia się postrzeganie pewnych spraw w czasach trudnych. Jak zanikają wartości, moralność, godność. A zyskują układy, podejrzanie relacje i tajemnicze współprace. To zresztą także znak nowych czasów. Bo nawet zmieniając kontynent Renshu nie będzie wolny od macek pozostawionych w Tajpej.

Bardzo mi się podoba styl Melissy Fu! Każdy rozdział składa się z minicząstek, a one mają charakter przypowieści, gawędy, metafory. W zasadzie pisarka umieszcza w krótkich opowiastkach samą esencję. Bardzo szybko czytelnik jest w stanie wniknąć w tę historię. Fu opowiada dynamicznymi obrazami – czasem są to pojedyncze migawki, a niekiedy poetycki pejzaż.

„Kiedy zakwitną brzoskwinie” to urzekający poetycki język, który kontrastuje z bezbrzeżnie bolesnymi historiami. To hołd złożony wielkiej opowieści – bohaterowie w gorszych chwilach pocieszają się snuciem gawęd, tworzeniem legend czy mitów, historiami „z czasów Trzech Królestw”, pisaniem listów. Fu znakomicie operuje piórem (kłaniam się też p. K. Sarek za cudowny przekład). To książka, która ma w sobie przyciągający, magiczny pierwiastek tajemnicy. To też historia ludzi, którzy chcą poczuć się na swoim miejscu, zaznać odrobiny spokoju i szczęścia. Bez nieustannego oglądania się za siebie.

Serdecznie polecam, abyście przejrzeli wczesnowiosenne nowości na stronie TaniaK[Adres usunięty], na pewno znajdziecie tam tę przepiękną opowieść!

Nigdy nie trać wiary w lepsze jutro, zamknięcie jednego rozdziału otwiera drzwi do czegoś nowego i niezwykłego.

Nitka orientu, zapach brzoskwiń , dotyk jedwabiu pod palcami, a przede wszystkim rodzinne tradycje utrzymywane przez kolejne pokolenia.

Najnowsza powieść Melissy Fu to napisana z ogromną wrażliwością i miłością historia rozgrywająca się na przestrzeni kilku pokoleń. Zmieniły się czasy, zmieniały się poglądy, lecz nadzieja wypełniająca kolejne kartki, mimo wielu dramatycznych wydarzeń pozostała czymś niezmiennym.

Losy poszczególnych osób splatają się ze sobą niczym nitki misternie tkanego gobelinu tworząc wyjątkową wielowarstwową mieszankę.

Główną narratorką powieści początkowo jest młoda szczęśliwa żona i mama - Meilin.

To z nią czytelnik dzieli emocje i rozterki. To jej duszą odbiera uczucia- stratę ukochanej osoby , miłość oraz determinacja w walce o dobro syna - Renshu.

Chłopakowi udało się dostać do USA , kraju odległego od jego rodzinnych stron o zdawałoby się lata świetlne.

Snuta przez mężczyznę opowieść otwiera oczy na wiele aspektów i trudności z jakimi zmagają się imigranci , po czym oddaje głos kolejnemu pokoleniu.

Książkę czyta się w spokojnym, miarowym tempie, a w miarę upływu czasu coraz mocniej zanurza się w świat wykreowany przez autorkę.

Piękna i nostalgiczna. Magiczna. 🌸

Melissa Fu zabrała mnie w fascynującą literacką podróż przez czas, miejsca, kultury i skomplikowane ludzkie losy. "Kiedy zakwitną brzoskwinie" to rodzinna saga rozpisana na kilkadziesiąt lat i rozpięta między Chinami, Tajwanem i USA – opowieść o wojennej i międzypokoleniowej traumie, nowych początkach, znaczeniu rodziny i pochodzenia. To starożytne legendy, wykaligrafowane zwoje i tradycyjne stroje qipao. To miasto w ogniu, roztrzaskane rodzinne groby i strach przed bombardowaniem. Proza Melissy Fu budzi emocje i ożywia miejsca, wydarzenia i postaci. Rozbrzmiewa echem żalu i tęsknoty, ale ma też zapach kwiatów, który przynosi nadzieję.

Interesująca azjatycka perspektywa, bolesna historia, zawiłe ludzkie losy i urzekająca, wielopokoleniowa podróż. Opowieść o ciężarze przeszłości, nadziei na lepszą przyszłość oraz długiej drodze do szczęścia. Czułam smutek, radość, wzruszenie – i znacznie więcej. Takie wartościowe historical fiction czytam i polecam z przyjemnością.