Zbiór opowiadań Sylvii Plath, a wśród nich odnalezione niedawno – i nietłumaczone dotąd na polski – Mary Ventura i dziewiąte królestwo. Wszystkie w doskonałym przekładzie Agi Zano. Od czasów, gdy była nastolatką, Sylvia Plath pisała opowiadania. Początkowo przychodziło jej to łatwo, ale w miarę jak szlifował się jej warsztat, pojawiało się coraz więcej trudności. Jej ambicje rosły, stawała się dla siebie coraz bardziej wymagająca.
Trzydzieści dwa teksty składające się na ten tom to wszystkie znane dotąd opowiadania poetki. Stanowią doskonałe uzupełnienie wizerunku Plath, proza bowiem zakotwiczona w konkretnych kontekstach pozwala lepiej zrozumieć przeplatające się w twórczości fascynacje i demony. Podkreślają nie tylko żywotność jej inteligencji i tęsknotę za wyobraźnią, lecz także dzięki nim można w pełni dostrzec talent i geniusz Sylvii Plath.
Opinie o książce
W trakcie lektury ciągle myślałam o autorce, o jej drodze życiowej, o samobójczej śmierci. Wiele tu elementów zaczerpniętych z jej życia – opowieści o dzieciństwie w powojennej Ameryce, o małżeństwie z dominującym mężczyzną, o doświadczeniu szpitala psychiatrycznego, o pragnieniu bycia pisarką i poetką. Sylvia Plath jest uważną obserwatorką bólu własnego i cudzego. Ludzie chcą być szczęśliwi, ale nie zawsze mogą. Plath daje język tym, których życie doświadczyło zbyt mocno. W opowiadaniach jest poetką, często surrealistką. Na zawsze pozostanie ze mną opowiadanie o żonie, która zazdrościła mężowi niezwykłych snów, bo jej przygasły, i o jej drodze do odzyskania snu – ucieczki od rzeczywistości.
Paulina Reiter
Sylvia Plath to łapaczka snów. Jej nieznane teksty w tym zbiorze robią wielkie wrażenie – tak jak Języki z kamienia, opowiadanie szpitalne, w którym zaglądamy za zasłonę, w niedostępne przestrzenie wrażliwości i bólu. Znajdziemy tu też opowiadania jasne, wzruszające i zabawne. Aż do wspaniałego, metaforycznego tekstu Mary Ventura i dziewiąte królestwo, który można czytać jako opowieść o ucieczce i wyborze. Ocalenia czy śmierci? To opowiadanie oświetla na nowo postać Plath. To wszystko sprawia, że znowu o niej myślimy. Otwierają się nieznane rejony wyobraźni, zwłaszcza że przekład Agi Zano pięknie działa.
Justyna Sobolewska
Oto szkice i opowiadania Plath, zdumiewające eklektycznością tonów i zróżnicowaniem bohaterów, przedstawiające zarówno jej literackie wyżyny, jak i interesujące potknięcia, jej fascynacje i obsesje. Surrealistyczna, pełna przemocy opowieść o snach i porażająca narracja o agonii starszego mężczyzny sąsiadują ze zgrabną historyjką małżeńską, zwieńczoną landrynkowym happy endem. . A więc taka też była Plath. Ale widzę w tym zbiorze przede wszystkim Plath pisarkę, która nie przestaje być poetką i odczuwa świat straceńczo wyostrzonymi zmysłami: dostrzega każdą roślinę, zmiany natężenia światła, ruch wiatru, bąbelki piany na powierzchni wody i tymi obrazami szkicuje świat z fascynującą dokładnością. Jest sejsmografem, radarem i lornetką. Jest lustrem, krzywym zwierciadłem, mozaiką. Żywiołem. Jest sentymentalna i bezwzględna w pokazywaniu ludzkich słabości. Złakniona szczęśliwego zakończenia i szydercza. Precyzyjna i nieokiełznana. Bezkompromisowa.
Małgorzata Rejmer
O autorce
Sylvia Plath (1932–1963) – amerykańska poetka, pisarka i eseistka. Zaliczana do grona poetów wyklętych, jedna z czołowych postaci konfesjonalizmu, kierunku w literaturze lat 50. i 60. XX wieku. W 1955 roku jako stypendystka Fulbrighta wyjechała na studia do Anglii, gdzie poznała swojego przyszłego męża, poetę Teda Hughesa. W 1960 roku wydała swój pierwszy tom wierszy, Kolos, a tuż przed samobójczą śmiercią napisała tom Ariel. To właśnie dzieła stworzone w ciągu ostatnich siedmiu miesięcy życia zapewniły jej miano jednej z największych poetek XX wieku. Na miesiąc przed śmiercią ukazał się jej autobiograficzny Szklany klosz. Plath chorowała na chorobę afektywną dwubiegunową (depresję i stany maniakalne) i kilkakrotnie przebywała w szpitalach psychiatrycznych, najczęściej w związku z próbami samobójczymi.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
Jakie rodzaje utworów znajdę w zbiorze "Johnny Panika i Biblia Snów oraz inne opowiadania"?
Zbiór zawiera trzydzieści dwa teksty, które obejmują całą drogę twórczą autorki, od wczesnej młodości po dojrzałe utwory. Znajdziesz tu zarówno surrealistyczne wizje, jak i realistyczne portrety powojennej Ameryki czy relacje z pobytów w szpitalach psychiatrycznych. Każde opowiadanie ukazuje niezwykłą wrażliwość Plath na detale otaczającego świata i ludzkie emocje. To kompletne kompendium jej krótkiej prozy, pozwalające prześledzić ewolucję jej unikalnego warsztatu literackiego. Całość stanowi doskonałe uzupełnienie wizerunku tej wybitnej amerykańskiej literatki.
Czy ta książka zawiera teksty, które nie były wcześniej publikowane w Polsce?
Tak, w tym wydaniu po raz pierwszy po polsku pojawia się ważne opowiadanie "Mary Ventura i dziewiąte królestwo". Jest to niedawno odnaleziony, silnie metaforyczny tekst, który rzuca zupełnie nowe światło na całą twórczość i wyobraźnię pisarki. Całość tomu została przygotowana w nowym przekładzie Agi Zano, co zapewnia świeżość oraz spójność językową wszystkich zgromadzonych utworów. Dzięki temu polski czytelnik ma dostęp do najpełniejszego spektrum prozatorskich dokonań autorki. Jest to kluczowy element dla osób chcących poznać nieznane dotąd oblicze jej talentu.
Czy atmosfera opowiadań Sylvii Plath jest tak mroczna jak w jej poezji?
Proza zawarta w tym tomie jest niezwykle różnorodna i wykracza poza mroczną, konfesyjną estetykę znaną z najsłynniejszych wierszy autorki. Obok wstrząsających narracji o agonii czy bólu psychicznym, znajdują się tu także teksty jasne, wzruszające, a nawet zaskakująco zabawne. Autorka z równą precyzją opisuje codzienne życie małżeńskie, jak i surrealistyczne sny pełne gęstej symboliki. Wyostrzona zmysłowość opisów sprawia, że lektura jest intensywna, ale nieustannie zaskakuje czytelnika zmianami nastroju i tematyki. To książka ukazująca pełnię ludzkiego doświadczenia, od euforii po rozpacz.
Dla kogo lektura tej książki może okazać się zbyt wymagająca lub nieodpowiednia?
Książka ta nie jest polecana czytelnikom szukającym lekkiej, czysto rozrywkowej literatury o dynamicznej akcji. Ze względu na poruszaną tematykę chorób psychicznych, cierpienia i trudnych relacji międzyludzkich, lektura wymaga od odbiorcy dużego skupienia oraz gotowości na konfrontację z trudnymi emocjami. Osoby preferujące proste narracje mogą poczuć się przytłoczone gęstością metafor oraz analitycznym podejściem autorki do najdrobniejszych stanów psychicznych. Jest to pozycja skierowana przede wszystkim do wielbicieli literatury pięknej, ceniących głębię psychologiczną i kunsztowny język. Wymaga ona cierpliwości, by w pełni docenić zawarty w niej literacki geniusz.
Czy przed lekturą tego zbioru konieczna jest znajomość powieści "Szklany klosz"?
Znajomość powieści nie jest wymagana, jednak opowiadania stanowią doskonałe uzupełnienie wątków autobiograficznych znanych z najsłynniejszych dzieł autorki. Wiele tekstów w zbiorze "Johnny Panika i Biblia Snów oraz inne opowiadania" dotyka podobnych tematów, takich jak pragnienie bycia pisarką czy doświadczenie wyobcowania w społeczeństwie. Opowiadania pozwalają lepiej zrozumieć konkretne konteksty życiowe, które zainspirowały Plath do stworzenia jej późniejszych tomów poetyckich. Każdy utwór w tym tomie funkcjonuje jako samodzielna całość, którą można czytać niezależnie od innych publikacji. Lektura ta pogłębia jednak satysfakcję z odkrywania całej literackiej drogi autorki.
