Historia syna

Rodzinne tajemnice

"Każda rodzina jest jak drzewo

Łamie się, chwieje, czas je zmienia(...)" śpiewał Ryszard Rynkowski w swoim przeboju. I to właśnie o rodzinie i jej sekretach traktuje powieść Lafon "Historia syna".

Ta niewielkich rozmiarów książeczka przedstawia losy André, nieślubnego syna Gabrielle, matki, której częściej w jego życiu nie było, niż była i nieznanego ojca, o którym André dopiero w dniu ślubu dowie się kilku skąpych informacji. Mimo szczęśliwego dzieciństwa w przybranej rodzinie, André zawsze będzie czuł ciężar tajemnicy swojego pochodzenia, będzie chciał odnaleźć, poznać ojca, zrozumieć swoją prawdziwą matkę. Jednak wszystkie sekrety rodziny André odkryje dopiero jego syn po wielu latach, on sam się na to ostatecznie nie zdobędzie.

"Historia syna" to napisana w dość specyficzny sposób, tekst płynie jednym ciągiem, nie ma tu dialogów, opowieść o sekretach rodziny. Opowieść o poszukiwaniu siebie, swoich korzeni, tożsamości, o odnajdywaniu fragmentów opowieści, biografii i układaniu z nich jak z kawałków puzzli obrazu rodzinnej historii, obrazu rodzinnego drzewa genealogicznego. To opowieść także o tym, że czasem potrzeba kilku pokoleń by poskładać w całość ten obraz i by móc pogodzić się z przeszłością, którą wreszcie poznało się w całości i żyć dalej w spokoju.

To piękna i wyjątkowa książka, napisana pięknym językiem i niech was nie przeraża forma zapisu, bowiem książkę wręcz się pochłania. Ciekawa, skłaniająca do refleksji lektura, polecam !

Za egzemplarz do recenzji dziękuję wydawnictwu Literackiemu.

„Kiedy jej nie ma, mówi się o niej Gaby, otwiera się okiennice i okno w jej pokoju, żeby przewietrzyć, i myśli się o niej, bo w tym domu ludzie mają miejsce i czas, żeby myśleć o tych, którzy są daleko.”

Historia syna Marie-Hélène Lafon

To mogłaby być książka, która mnie zachwyci. Taka z rodzaju tych niezapomnianych, a przez napisane z poetyckim kunsztem słowa ta, do których wraca się raz po raz. Mogłaby. Gdybym rozebrała ją na części pierwsze i analizowała pojedyncze zdania tak jak w przypadku pięknego cytatu, który przepisałam wyżej. Jednak liczy się całość, a w całości ta książka mnie zmęczyła i sprawiła, że w kilku fragmentach nie wiedziałam już o którym z bohaterów czytam.

Na tych 180 stronach upchnięto całkiem pokaźną galerię różnorodnych postaci. O ile spora ilość autorów sag rodzinnych stawia na rozmach, Marie-Hélène Lafon stosuje szeroko pojęty minimalizm. Kilka stron dla dziadka, wuja, wnuka, liczne przeskoki czasowe i to zupełnie niespodziewane. Najpierw czytamy o wydarzeniach z niedawnej teraźniejszości, później skaczemy kilkadziesiąt lat wstecz, by zaraz później przenieść się parę do przodu. Dla mnie to trochę zbyt wiele i przy mnogości sylwetek postaci naprawdę ciężko było mi przez nią przebrnąć. Niejednokrotnie wracałam do przeczytanych już fragmentów i okazywało się, że jeśli wcześniej nie byłam w pełni skupiona to jakbym czytała je po raz pierwszy. Nie mogłam złapać dobrego rytmu do czytania, wracałam, kluczyłam i w rezultacie nie było z tego zbyt wielkiej przyjemności z lektury.

Nie wątpię jednak, że znajdzie się całe grono osób, zwłaszcza tych, które cenią sobie książkowy minimalizm, którym bardzo się spodoba. Dla mnie pierwsze spotkanie z twórczością tej autorki było zbyt ciężkie.

Marie-Hélène Lafon (ur. 1962) to nauczycielka języka francuskiego, łaciny i greki, pochodząca z Aurillac w regionie Cantal. Jest autorką kilkunastu nagradzanych powieści, [Adres usunięty]. „Historii syna”, której akcja rozgrywa się w jej rodzinnych stronach. Bogate słownictwo oraz oryginalny styl Marie-Hélène Lafon sprawia, że jej książki cieszą się popularnością i uznaniem krytyków.

„Historia syna” to powieść wielu tematów - przemijania, straty, życia, które bohaterowie mogliby wieść i życia, które wiodą. Pojedyncze opowieści przedstawione z różnych punktów widzenia w końcu dają czytelnikowi jeden obraz: rodziny, która przygarnęła i pokochała nieswoje dziecko, nieobecnej matki oraz nieznanego ojca, ale przede wszystkich syna, który - chociaż doznał w życiu miłości i troski - nie mógł zapełnić pustki w sercu. Pustki pogłębianej przez liczne tajemnice, przemilczenia i chęć zapomnienia przeszłości; takiej, którą dopiero kilka pokoleń później uda się nasycić.

Wielopokoleniowość, mimo że jest największą trudnością „Historii syna”, jest również jej największą zaletą. Czas wydarzeń i perspektywa zmieniają się co rozdział: w jednym momencie czytelnik poznaje Paula Lachalme’a w roku 1919, zaledwie parę stron dalej jest już rok 1950, a historię opowiada młody André Léoty. Sama akcja również nie rozpoczyna się dynamicznie, na połączenie, pozornie niemożliwych do połączenia, elementów trzeba chwilę poczekać, dlatego zdecydowanie nie poleciłabym tej powieści niecierpliwym odbiorcom. Jeżeli jednak gustujesz w książkach pełnych tajemnic, spokojnych, ale jednocześnie intrygujących, to myślę, że „Historia syna” jest właśnie dla Ciebie.

A.H.

Szkolny Klub Recenzenta