Gdyby Nina wiedziała

Szorstka, poszarpana, chłodna… Ciężko mówić w takich słowach o matczynej miłości. W kulturze masowej utarło się, że jest przedstawiana jako coś wyidealizowanego. W prozie Grosmana jest zupełnie inaczej. Pomiędzy babką, Niną, a wnuczką jest jakaś forma miłości, chociaż kuleje i utyka. Bez nie byłoby przecież tylu emocji, którymi aż kipią wypowiedziane w wielkim gniewie słowa. Nie znajdziecie tu pędzącej akcji, fabularnie nie dzieje się dużo. Jej przekaz został oparty na ekspresywnych dialogach toczących się między kobietami, w których próbują zrozumieć jaki wpływ na ich relacje miała historia, a ile zawiniły one same. To powieść oparta na rozmowach, wykrzyczanych pretensjach i pełnym porozumienia milczeniu, które przychodzi po wybuchu i oczyszczeniu atmosfery. Czy inna wersja przeszłości mogłaby zmienić teraźniejszość czy jednak wszystko jest nam z góry zapisane i tylko do tego zmierzamy? Podczas czytania wiele razy się nad tym zastanawiałam i nie mam pojęcia.

Proza Grosmana nie jest być można wybitnie piękna, nie można odnaleźć w niej górnolotnych słów, a jednak jest utkana z emocji. Pomiędzy bohaterami, którzy postanawiają udać się w sentymentalną i realną podróż do przeszłości, niczym wyładowania elektryczne przetaczają się różnorodne uczucia. Autor ma dar do opisywania tego co niedostrzegalne dla oczu. W życiu codziennym wiele spraw odbieramy bez głębszej analizy, nie zwracamy uwagi na tembr głosu, ledwo dostrzegalne ruchy, a jednak wszystko to składa się na nasz odbiór poszczególnych osób. Grosmana właśnie to zawarł w swojej książce, każdą drobnostkę i niuans składające się na relacje panujące między postaciami.

Lata temu, babka Wera pokochała kogoś tak mocno, że wszystko postawiła na szali miłości. Została zesłana do jugosłowiańskiego obozu, a jej córka wyładowała na ulicy. Chociaż obie wróciły do normalnego życia, to jednak Nina nigdy nie otrząsnęła się z doznanych krzywd. Czy tej tragedii można było uniknąć? Ile z traum przekazujemy swoim najbliższym?

„Katastrofa zwyczajnego życia”

„Gdyby Nina wiedziała” to bolesna historia trzech pokoleń kobiet, matek i córek, na których życiu nierozliczona przeszłość kładzie się głębokim cieniem, a zatajane prawdy i powielane błędy są w ich wzajemnych nasączonych narastającym żalem relacjach niczym mur nie do przebycia. Pokoleń kobiet, które wchodzą z traumą w dorosłość, skrywając w sobie dziecko łaknące miłości i czułości, matczynego ciepła.

Czy w obliczu choroby jednej z nich odkrycie przeszłości, swoista spowiedź, okaże się dla nich oczyszczająca, czy pociągnie je na dno?

Z opowieści wynurza się nie tylko obraz okrucieństw jugosłowiańskiego obozu, ale przede wszystkim ran jątrzących się przez całe życie, blizn, które zawsze będą przypominać doznane krzywdy. Bo czy jakakolwiek miłość i lojalność może być tak bezgraniczna, że dopuszcza zdradę i porzucenie przez matkę własnego dziecka?

Forma podróży zarówno faktycznej jak i mentalnej, do miejsca z przeszłości, w którym wszystko się zaczęło, bardzo do mnie przemówiła. Podobnie jak kręcony w trakcie podróży film, na który składają się urywki nagrań i wspomnień. Podjęta w ten sposób próba rozliczenia się z własnymi demonami, zabarwiona miłością, nienawiścią i tęsknotą budzi silne, czasem sprzeczne emocje i zapada głęboko w serce. Nie daje jednoznacznych odpowiedzi, nie pozwala łatwo ocenić, pokazuje jednak jak wielki wpływ dokonane przez nas wybory mogą mieć nie tylko na nas, ale i kolejne pokolenia, jakim echem mogą nieść się nasze decyzje i jakich spustoszeń dokonać w życiu wielu osób.

To książka wymagająca skupienia podczas jej czytania, ale i ogromnie angażująca emocjonalnie. Równie poruszająca i wdzierająca się siłą do głowy jak nagrodzona Międzynarodową Nagrodą Bookera „Wchodzi koń do baru”. Bezsprzecznie warta uwagi.

Trudno ogólnie się czyta książkę, która dotyczy tematyki związanej z przeżyciami z przeszłości z perspektywy wydarzeń opowiedzianych przez główną bohaterkę o imieniu Gili. Jest ona córką Niny, wnuczką Wery.

Do przeczytania książki pt. ''Gdyby Nina wiedziała'' autorstwa Pana Dawida Grosmana przekonało mnie to czy jako odbiorczyni odnajdę się w opisywanym przez niego stylu opierającym się na podstawie prawdziwych przeżyć będące niełatwe dla występujących w niej bohaterów.

Z początku zaprezentowana historia nie odzwierciedlała według mnie tego, czego ja oczekuje po autorze, gdyż zwracam uwagę na przekaz oraz na chronologię zachowanych wydarzeń, a tego w tej powieści zabrakło.

Bohaterowie występujący w tej powieści byli jak dla mnie w całościowym odbiorze zagubieni, co prawda nie wszyscy, ale czy zachowali, oni zimną krew do samego końca tego byłam najciekawsza.

Wera babcia Gili pomimo lekkiej nieśmiałości potrafiła być zawsze troskliwa, tajemnicza, komunikatywna, ciekawa życia, pomocna. Życie jej nie rozpieszczało. Kochała zawsze miłością szczerą i prawdziwą. Podobała mi się w niej prawda i z jaką pasją opowiadała o tym, co przeżyła swojej wnuczce Gili.

Nie polubiłam mamy Gili, gdyż dla niej nie liczyło się to, co jest teraz, lecz chęć zaspakajania czyiś potrzeb i nie podobało mi się jej podejście, sposób, w jaki żyła. Można byłoby wnioskować, że tak na pokaz i tak do końca nie szanowała bliskich osób, z którymi przebywała na co dzień.

Twórczość Pana Dawida Grosmana nie znałam do tej pory, ale jest, w niej coś wzbudza pomimo drobnych negatywnych niuansach głębię przekazu miłości babci Wery i jej drugiego męża. Niby taka niespodziewana, ale efekty jej były widoczne i Wera najpiękniejsze momenty zapamiętała.

Polubiłam Gili za jej odwagę, że zechciała się podzielić swoją cząstką, która łatwa nie była dla niej.

Powieści pt. ''Gdyby Nina wiedziała '' autorstwa Pana Dawida Grosmana nie czyta się szybko, ale gdy się wciągnie, w wir jej czytania to historia trzech kobiet może się spodobać przy bliższym poznaniu. Musi minąć troszkę czasu, gdyż pewne wątki należy czytać trzykrotnie, aby zrozumieć co mieli na myśli bohaterowie.

Polecam przeczytać tę powieść.

Dawid Grosman to izraelski pisarz nagrodzony w 2017r. Brookerem za tytuł "Wchodzi koń do baru". Tworzy ON prozę wysokiego poziomu, szturmem wdzierając się do umysłu czytelnika, nie pozostawiając go obojętnym wobec poruszanych tematów.

W swojej najnowszej książce opisuje pokolenie trzech kobiet niezdolnych do uczuć macierzyńskich, pałających niechęcią do swoich córek. Te bohaterki noszą w sobie ziarno męskiej szorstkości, nawet ordynarności, potrafią kochać tylko mężczyzn. Zło, które rodzi się w pierwszym pokoleniu, zostaje przekazywane wraz z krwią od babki do wnuczki. Wszystko zaczęło się od Wery, która w życiu pokochała tylko jedynego mężczyznę i w imię tej miłości zdecydowała się opuścić córkę wybierając pobyt w jugosłowiańskim obozie. Ratując niejako honor męża wystawia mu tym samym żywy pomnik. Piętno wojny zawsze stawia bohaterów przed trudnymi decyzjami, czy wzajemne oskarżenia zostaną pogrzebane, czy Wera odzyska przebaczenie? Czy matka może postąpić wbrew instynktowi?

Autor niczym kamerzysta ukazuje nam arenę zmagań trzech kobiet mających wzajemne pretensje o odrzucenie. Pełno tu gwałtowności, głośnych dyskusji, emocji, które niczym wybudzony ze snu wulkan dochodzą do głosu skrywane przez te wszystkie lata. Tak naprawdę najwięcej uwagi poświęca ON osobie Wery czyniąc z tej historii spowiedź ku odkupieniu.

Nie jest to łatwa w odbiorze powieść, ani komfortowa. Grosman włada niesamowicie pięknym językiem, tu każde zdanie jest niezwykle cenne i niesie ogromny ładunek emocjonalny. Mamy dokładnie nakreśloną genezę owej nieszczęśliwej decyzji oraz jej późniejsze skutki, które wiszą nad pokoleniem kobiet niczym rzucona klątwa. To dość bolesny obraz, autor ma odwagę by pisać o tematach trudnych i czyni to niezwykle wyjątkowo.

Teraz już rozumiem czemu jest pewnym kandydatem do Literackiej Nagrody Nobla.

Wera porzuciła Ninę, gdy córka miała sześć lat. Porzuciła na ulicy, nie wiedząc, jaki los czeka córkę. Zdecydował odruch serca, miłość i brak opamiętania. Została zesłana do jugosłowiańskiego obozu pracy, z dala od bliskich. Zdarzenia, które tam miały miejsce na zawsze kobietę ukształtowały. Sprawiły, że zmieniła się jej hierarchia wartości. Co było dla niej najważniejsze? Dlaczego podjęła tak drastyczną w skutkach decyzję? Nam, żyjącym dzisiaj w spokoju i dobrobycie, trudno jest zrozumieć motywy postępowania Wery. Natomiast łatwo jest nam ją oceniać, trudniej spróbować zrozumieć. Jak bardzo można kochać drugą osobę ...

Nina dorastała wśród obcych. Sama musiała sobie radzić. Wyszła za mąż, ale czy była szczęśliwa? Czy potrafiła być szczęśliwa? Czy trauma z dzieciństwa nie spowodowała, że nie potrafiła kochać? Zachowała się podobnie jak matka, porzuciła swoją małą córeczkę, Gili. Czy w genach tych kobiet był brak miłości i empatii do drugiego człowieka? Czy nienawiść była dziedziczna? Jedno jest pewne, problemy emocjonalne kobiet z tej rodziny decydowały o losach najbliższych i relacjach rodzinnych. A jakie one były? Trudne, toksyczne i napięte … W tej rodzinie kobiety nie dorosły do roli matek. Być może nie zasługiwały, aby traktować je jak matki. Dla matki liczy się dobro dziecka i jego szczęście, ale nie w tej rodzinie. A jak życie ukształtuje Gili? Czy wzorem swojej babki i matki również wyrzeknie się swojego dziecka? Czy wręcz przeciwnie, na złość tym kobietom, będzie starła się pokazać, jak przykładna matka wychowuje swoje potomstwo? Pytania i znaki zapytania się kumulują, nie jest łatwo udzielić na nie prostej i jednoznacznej odpowiedzi, zawsze pojawia się jakieś „ale” …

Gdyby Nina wiedziała to wstrząsająca, oparta na faktach historia trzech kobiet, przepełnionych goryczą i nienawiścią. Kobiet, które się w życiu pogubiły, nie potrafiły się odnaleźć, zatraciły się w swoich wyborach. Nie zawsze były one czytelne i przemyślane, często podejmowane pod wpływem emocji i lęku, czasami obawy o swoją przyszłość. Autor bardzo realistycznie kreśli nam obraz relacji rodzinnych, toksycznych i skalanych, przepełnionych złością i bólem. Jednak gdy dojdzie do tego świadomość, że rozgrywała się w czasie wojny, nasze spojrzenie trochę ulegnie zmianie. W czasach zagrożenia nie zawsze podejmuje się przemyślane i racjonalne decyzje, inne motywy wtedy nabierają większego znaczenia.

To jest bardzo trudna lektura. To nie jest łatwa powieść na jeden wieczór. To bolesna, a zarazem intymna spowiedź, wymagająca naszej uwagi i skupienia. Tę historię trzeba spróbować przeżyć z bohaterkami, w nią się trzeba włączyć i przyjąć do swojej świadomości. Ale jakaż ogromna satysfakcja, mnóstwo wątków do refleksji, zwłaszcza nad swoim obecnym życiem. Wywołuje mnóstwo pytań, na które odpowiedzi będziemy poszukiwać przez następne dni.

Poruszająca i emocjonalna, wywołująca ogrom wrażeń, niespokojna i zadziorna. Po jej skończeniu w naszym wewnętrznym jestestwie krąży nadal pytanie, które zarazem jest tytułem powieści: jak potoczyłoby się życie bohaterek, gdyby Nina wiedziała to, co skrzętnie przed nią i całą rodziną ukrywała babka Wera …

Ta powieść to błyszcząca perełka wśród jesiennych nowości. Swoim kunsztownym blaskiem oświetla dusze spragnione tak pięknych i wartościowych lektur ...