Doktor Jekyll i pan Hyde

W każdym człowieku siedzią dwie osoby. Awers i rewers. Diabeł i anioł. Jing i jang. A co by się stało gdyby te osoby wyszły na zewnątrz i czyniły dobro i… zło? Na tym opiera się opowiadanie Roberta L. Stevensona pod tytułem “Dr Jekyll i pan Hyde”. W dickensonowskim Londynie mieszka spokojny, ułożony doktor medycyny Henryk Jekyll. Muchy by nie skrzywdził. W przeciwieństwie do Edwarda Hyde. Jest ON wcieleniem zła, nie tylko wewnętrznie ale i zewnętrznie. Jest chudy, przygarbiony, ma zimne oczy. I jest podejrzewany o morderstwo. Czy to prawda że dr Jekyll i pan Hyde to jedna i ta sama osoba? Która zwycięży? Czy to prawda że ludzie mają zawsze podwójne wcielenie? Polecam.

Tekst traktuje o Johnie Gabrielu Uttersonie, prawniku który zajmuje się dochodzeniem w sprawie kuriozalnych powiązań między jego przyjacielem, cenionym lekarzem dr Henrym Jekyllem, a tajemniczym, podejrzanym, a przede wszystkim niezwykle dziwnym Edwardem Hyde’em. Prawnik próbuje dowieść, że Hyde zastrasza Jekylla, aby ten przekazał mu swój spadek.

Uwielbiam takiego typu nowele! Świetnie skonstruowani bohaterowie (choć nowela daje na to wyjątkowo mało miejsca), szerokie pole interpretacyjne, a przy tym wszystkim intrygujący świat przedstawiony. Utwór łączy w sobie elementy gotyckiego horroru, fantastyki oraz powieści kryminalnej. Ta mieszanka zapewnia inny rodzaj lektury. Czytelnik odczuwa bowiem dziwny niepokój, pewien dysonans pomiędzy tym, co moralne i wymykające się granicom normy. Wiemy, że dzieje się coś wykraczającego poza normalne rozumowanie, jednak i tak staramy się to sobie przetłumaczyć.

Film doczekał się aż 11 (!) adaptacji filmowych i wielu wydań. Uważam, że graficzne opracowanie @dwiesiostry zasługuje na jak największy rozgłos, ponieważ ilustracje były świetnym dopełnieniem fabuły i przekazu tej noweli. Gra z kolorami, kształtami, postaciami i formami była idealnie skondensowana i zintegrowana z narracją.

Lektura powieści Roberta Louisa Stevensona musiała czekać na swoją kolej dłuższy czas, co przyznaję ze smutkiem i pewnym wstydem. W końcu przyszła jednak pora i na tę pozycję. Czy jedna z powieści, która funkcjonuje jako klasyka literatury, rzeczywiście jest tak dobra i godna polecenia? O tym w recenzji poniżej.

Lekarz Henryk Jekyll jest szanowanym mieszkańcem Londynu, jednak jego współlokator wzbudza wyjątkowy strach. Kim jest Edward Hyde i co wspólnego ma z doktorem Jekyllem? Co tak naprawdę skrywają drzwi ponurego domostwa? Czy Hyde może mieć negatywny wpływ na życie Jekylla?

Zaczynając lekturę tej książki, nie chciałam nastawiać się na nic konkretnego. Miałam ochotę podejść do tej pozycji z czystą głową, by wyrobić sobie o niej własne zdanie, nie sugerując się słowami i opiniami innych. Już sam początek okazał się dość... interesujący i dał mi w pewien sposób nadzieję na to, jak potoczy się dalsza lektura.

Głównym bohaterem powieści jest doktor Jekyll, o którym sama nie wiem do końca, co sądzić. Z jednej strony sprawiał wrażenie dość interesującego bohatera, którego nawet da się polubić, aczkolwiek gdzieś tam, podświadomie, wyczuwałam z jego strony taką nutkę niepewności i... fałszu? Nie zrozumcie mnie źle, po prostu nie wiedziałam sama, jak mam go traktować i postrzegać. Mimo tego uważam, że jest to postać wykreowana w sposób ciekawy i zdecydowanie zachęcający do zadawania wielu pytań.

Pan Hyde to z kolei postać mroczna, której już sama obecność wywoływała we mnie coś na kształt niepokoju. Może nie odczuwałam jakiegoś większego lęku, ale zdecydowanie nie było mi komfortowo czytać o jego kolejnych poczynaniach. Dodając do tego wszystkiego ilustracje, jakie można znaleźć w tym właśnie wydaniu — otrzymałam solidną porcję niepokoju, ale i poczułam coś na kształt fascynacji. Jednak czy mrok rzeczywiście może być aż tak pochłaniający?

Robert Louis Stevenson ma całkiem dobre pióro, które sprawiło, że przez tę książkę przebrnęłam bez większych problemów. Oczywiście, jest to zasługa również tłumacza, czyli Tadeusza Jana Dehnela, który swoim przekładem sprawił, że historia tych dwóch tak skrajnych mogłoby się wydawać postaci, okazała się tak ciekawa i na swój naprawdę specyficzny sposób przyjemna.

Moją uwagę zwróciły tutaj przede wszystkim postaci, które ukazały mi się poniekąd jak dwa przeciwieństwa, a jednak mające ze sobą o wiele więcej wspólnego, niż to widać na pierwszy rzut oka. Zakończenie powieści okazało się zaskakujące, ale zdecydowanie wyjaśniające wiele kwestii, które zrodziły się w mojej głowie podczas przewracania kolejnych stron.

Doktor Jekyll i pan Hyde to taka pozycja, która nie wszystkim przypadnie do gustu. Sama mam poniekąd problem z określeniem tego, czy jest to książka dobra i godna polecenia, czy też na tyle dziwna i niepokojąca, że radziłabym jej unikać. Cytując klasyka, są we mnie dwa wilki. Jednocześnie jest to taka pozycja, którą uważam, że warto mimo wszystko poznać i wyrobić sobie własne zdanie na jej temat. Ja z pewnością będę do niej wracać w przyszłości, by zrozumieć ją lepiej, a być może odkryć w niej to, czego nie odnalazłam przy okazji tej pierwszej lektury.

Chociaż dzisiaj motyw przemiany dobrego naukowca w złego potwora przywołuje pewnie jako pierwsze skojarzenie widowiskowej rozróby komiksowego Hulka, to oryginał nie ma w sobie nic ze sztucznych fajerwerków. "Doktor Jekyll i pan Hyde" jest piękną, przepiękną powieścią o ludzkiej naturze.

Taka mała książeczka, a ile cennej treści w sobie zawiera! Warto ją co jakiś czas sobie odświeżyć, ponownie się zachwycić złotymi myślami o ludziach, o nas samych. Autor zagwarantował nam niesamowity klimat i fascynującą klasyczną grozę, która do dziś inspiruje wielu twórców.

Polecam, według mnie to lektura obowiązkowa.

Robert Louis Stevenson, autor Doktora Jekylla i pana Hyde’a, jest powszechnie znanym przedstawicielem neoromantyzmu, czyli nurtu, który popiera przede wszystkim zainteresowanie sferą duchową oraz mistycyzm. W swoich powieściach Stevenson często rozważa dwoistość ludzkiej natury, a Historia Doktora Jekylla i pana Hyde’a nasuwa nad wyraz istotne pytanie — czy powinniśmy przeciwstawić się wewnętrznemu złu, czy pozwolić mu współistnieć obok nas?

W owej noweli, czytelnicy zostają zapoznani z historią Henry’ego Jekylla, który przeprowadza pewne doświadczenia chemiczne, mające na celu udowodnienie myśli lekarza — iż każdy człowiek składa się z dwóch sprzecznych charakterów. Pod osłoną nocy nie tylko tropimy tajemniczego pana Hyde’a, lecz również czujemy narastający niepokój wywołany niewiedzą przed nieznanym rozwiązaniem tajemnicy, czyli związku pomiędzy dwiema tytułowymi postaciami. Pomimo prostego i zwięzłego stylu autora, rozstrzygające strony historii wywołały u mnie dreszcz przerażenia i podekscytowania, pośpieszając myśli do szaleńczego galopu, celem rozważenia wszystkich sugestii oraz poglądów Stevensona, które niezaprzeczalnie uważam za fascynujące.

Na koniec chciałabym dodać, że niecodzienne ilustracje do przepięknego wydania Doktora Jekylla i pana Hyde’a wykonał Adão Iturrusgarai. Jeszcze nigdy nie widziałam tak upiornie intrygujących grafik, które swoim klimatem całkowicie oddają bizarność historii. W urzekającym mroku Doktora Jekylla i pana Hyde’a można się utopić.

Instagram: @illectum

Krótka, acz treściwa forma to coś co lubię. I tak sobie myślę, że tutaj dopiero poznajemy umiejętności autora, bo to wcale nie jest proste, by zacząć, rozwinąć i zakończyć całą powieść w 110 stronach, zostawiając mnie jako czytelniczkę z poczuciem, że tyle stron już robi na mnie wrażenie i wcale nie potrzebuję więcej. Mam wrażenie, że przy dłuższych formach, które są dobre już sam fakt większej ilości czasu poświęcony książce sprawia, że zżywamy się z bohaterami i z całą osią fabuły, więc to dopiero sztuka zrobić coś takiego przy ledwo godzinnym posiedzeniu z książką.

Przez ostatnie potknięcia z czytaniem opisów tym razem tego nie zrobiłam co wyszło mi na dobre, bo czytając go teraz, by wiedzieć co mogę wam przekazać jest w nim zawarta największa tajemnica książki. I ja rozumiem, że to jest klasyka literatury, którą mimowolnie przez popkulturę w większym bądź mniejszym stopniu znamy, ale bez przesady, by w opisie pisać o całym zarysie fabuły. 😬

Na moją ocenę wpłynie właśnie fakt, że trochę znałam wydarzenia z ogólnej kultury. Na przykład kto słyszał w młodości Ich Troje i „A wszystko to...(bo ciebie kocham)” ten wie o co mi chodzi. 😅 Co wpłynęło na trochę zmniejszone napięcie podczas czytania z racji braku elementu zaskoczenia kim jest pan Hyde, ale i tak nie znając zakończenia opowieści i wszelkich innych pobocznych wątków mogłam dać się momentami ponieść fabule.

W skrócie i bez spoilerów. Prawnik doktora Jekylla dostaje spisany przez niego testament, w którym swój majątek w razie śmierci bądź zaginięcia przekazuje panu Hyde'owi. Nagle do mecenasa docierają wieści o złych uczynkach pana Hyde'a. W trosce o swojego klienta, ale przede wszystkim przyjaciela prawnik stara się odnaleźć pana Hyde'a. Odkrycie kim jest doprowadza do tragicznych wydarzeń.

Bardzo zgrabnie i przemyślanie napisana historia, która łączy elementy psychologiczne, naukowe i moralne okraszane dość dusznym klimatem Londynu w XIX wieku.

Chociaż dzisiaj motyw przemiany dobrego naukowca w złego potwora przywołuje pewnie jako pierwsze skojarzenie widowiskowej rozróby komiksowego Hulka, to oryginał nie ma w sobie nic ze sztucznych fajerwerków. "Doktor Jekyll i pan Hyde" jest piękną, przepiękną powieścią o ludzkiej naturze.

Taka mała książeczka, a ile cennej treści w sobie zawiera! Warto ją co jakiś czas sobie odświeżyć, ponownie się zachwycić złotymi myślami o ludziach, o nas samych. Autor zagwarantował nam niesamowity klimat i fascynującą klasyczną grozę, która do dziś inspiruje wielu twórców.

Polecam, według mnie to lektura obowiązkowa.

Najbardziej znaną i rozpoznawalną książką Roberta Louisa Stevensona jest z pewnością Wyspa Skarbów, która już od wielu pokoleń zabiera czytelników w wyprawę do dalekich krajów w poszukiwaniu ukrytego złota i kosztowności. Niemniej znanym dziełem autora, choć znacznie krótszym, jest powieść Doktor Jekyll i pan Hyde. To historia pewnego londyńskiego prawnika - Uttersona, który zaczyna prowadzić śledztwo odnośnie tajemniczej napaści niejakiego pana Hyde'a na małą dziewczynkę, którą ten niemalże zadeptał. Szybko okazuje się, że ta sprawa jest powiązana z przyjacielem prawnika - doktorem Jekyllem, szanowanym i znanym lekarzem. W swoim laboratorium odkrywa ON bowiem sekret eliksiru pozwalającego zmieniać postać... niekoniecznie w taki sposób jaki planował.

Doktor Jekyll i pan Hyde jest nieco ponad 100-stronicową książką, wydaną w ramach Arcydzieła Literatury Światowej przez Wydawnictwo Vesper. Jej lektura nie zajmuje zatem dużo czasu - godzinkę, może dwie, ale jest to historia, która przykuwa uwagę i nie sposób przejść obok niej obojętnie. Przede wszystkim za obecną grozę, ciemne i tajemnicze zaułki oraz eksperymenty z pogranicza chemii i alchemii. Nie mniejszą grozę budzą opisy pana Hyde'a a raczej szczątkowe informacje o nim, ponieważ żaden z bohaterów nie potrafi go dokładnie opisać. Wiadomo o nim jedynie tyle, że jest niskiego wzrostu, obmierzły oraz zdeformowany w sposób trudny do wyrażenia, czego nie da sie łatwo zapomnieć.

Jednak najważniejszą rzeczą według mnie jaką Stevenson porusza w swojej książce jest motyw eliksiru, pozwalającego zmieniać postać z dobrej (Jekyll) na złą (Hyde), co na zawsze wkroczyło nie tylko do historii literatury, ale również kinematografii. W ten sposób autor rozważa problem dwoistości natury ludzkiej, o tym co drzemie ukryte w człowieku i jak łatwo jest się zatracić będąc złą osobą. Z czasem bowiem Jekyll przestaje czuć jakiekolwiek wyrzuty sumienia, wie doskonale, że w każdej chwili może zmienić postać a nikt nie posądzi szanowanego lekarza o haniebne czyny. Może zatem zerwać z prawami moralnymi i czerpać w pełni radość z wyrządzanego zła. Analiza jakiej dokonuje Stevenson daje do myślenia, zmusza do zastanowienia się co sami byśmy zrobili na miejscu głównego bohatera i bynajmniej nie jest to wcale takie optymistyczne... Jestem pod ogromnym wrażeniem treści jakie zawarł autor w tak krótkiej książce!

Doktor Jekyll i pan Hyde to krótka, lecz niezwykle barwna i interesująca historia, w której znajdziemy zarówno elementy grozy w jak i rozważania filozoficzne na temat dobra i zła. Z pewnością książka ta stanie się jedną z moich ulubionych! Polecam!

[Adres usunięty]