Zniknij z moich oczu

Historie rozgrywające się na naszym lokalnym podwórku z reguły nie zyskują mojej sympatii. Mam problem z "polskim" podejściem do kreowania fabuły i bohaterów. Na szczęście - zarówno dla mnie, jak i dla rodzimych autorów - i od tej reguły zdarzają się pewne wyjątki. Odczuwam słabość niemal do każdej akcji rozgrywającej się w latach dwutysięcznych. Ciepełko rozlewa się w moim wnętrzu potężną falą, gdy czytam o zmaganiach z ówczesną technologią, wspominam dawno pogrzebany sposób bycia. W książce pani Januszewskiej dało się doszukać wielu podobnych nawiązań. Czy zaważyło to na moim pozytywnym odbiorze? Z całą pewnością, lecz co nieco wypadałoby przy okazji jeszcze pochwalić.

Historię pochłaniałam bez większego "parcia" na odkrycie zakończenia - z grubsza przewidziałam je już na samym wstępie. Intrygujące było dla mnie samo podążanie meandrami bólu, zwątpienia i rezygnacji. Te, jak i wiele podobnych stanów spędzało sen z powiek bohaterom (nazbierał się ich całkiem pokaźny arsenał) przez całą powieść. Kreacja żeńskich postaci od samego początku nasuwała mi skojarzenia z piórem mojej ulubionej Charlotte Link. Możemy im współczuć, mogą przyprawiać nas o białą gorączkę, ale nie sposób przejść obok nich obojętnie.

Zdarzały się drobne usterki (dziwna konstrukcja niektórych zdań, nieoczekiwane przeskoki z poszczególnych perspektyw), zdołałam jednak przymknąć na nie oko, dzięki czemu zaangażowanie w odkrywanie historii utrzymało się na zadowalającym mnie poziomie.

Jeśli lubicie konsumować rodzinne dramaty - ku przestrodze, bądź w ramach pogłębienia wdzięczności za kondycję najbliższego otoczenia - spróbujcie sięgnąć po omawiany w tym miejscu tytuł.

Byłam zaskoczona po przeczytaniu najnowszej książki Krystyny Januszewskiej. To powieść dla miłośników zagadek, lubiących pozostawać w niepewności przez niemal większą część książki. Lubiących rozwiązywać zagadki, często sprzed lat. Elementy kryminału dopełniły całości. Zdecydowanie polecam, idealna na jesienne wieczory.

„Zniknij z moich oczu” to historia kobiety, która zniknęła w tajemniczy sposób, opowiedziana z punktu widzenia członków jej rodziny. Ślad się po niej urywa po ostatniej rozmowie telefonicznej z mężem. Co wtedy do niej powiedział? Czy to, co usłyszała kobieta, spowodowało, że postanowiła nie wracać? Czy stało się jej coś złego? Z tymi i wieloma innymi pytaniami rodzina kobiety boryka się latami. Trwają w zawieszeniu, trwają w niewiedzy, trwają w żałobie, która nigdy się nie kończy.

Wydaje się, że Joanna jest osobą, która ma poukładane życie, ale w miarę rozwoju fabuły łatwo dostrzec, że za rogu tego poukładanego życia wyglądają problemy, z którymi kobieta musiała zmagać się przez całe życie. Obraz rodziny Joanny w powieści jest przedstawiony z różnych punktów widzenia i wcale nie jest tak idealny, jakby z początku mogłoby się wydawać. Konsekwencje toksycznych relacji pomiędzy nią a Andrzejem odbiły się na życiu ich dzieci, które, pomimo że są dorosłe, nie potrafią poukładać sobie życia.

Joanna studiowała psychologię i miała szansę na karierę w Polsce, ale Andrzej postanowił wyjechać do Essen, gdzie zaproponowano mu stanowisko, nie licząc się zupełnie ze zdaniem Joanny. Nie interesuje go, czego oczekuje Joanna i nie bierze tego pod uwagę, że kobieta z jej wykształceniem może nie znaleźć w Niemczech zatrudnienia w swoim zawodzie. Kiedy po latach udaje się jej zaaklimatyzować, Andrzej urażony brakiem awansu, postanawia kolejny raz wywrócić ich życie do góry nogami i wrócić do kraju. Jednak zanim uda im się wrócić do kraju, Joanna otrzymuje rozpaczliwy telefon od syna, który prosi ją o pomoc w powrocie do domu. Joanna rusza do obcego kraju zdezelowanym samochodem, na ratunek swemu dziecku. Po drodze informuje Andrzeja, gdzie jest i po co pojechała, jednak jego reakcja jest taka, jak zawsze. Mężczyzna wykazuje skrajne niezadowolenie i zamiast okazać jej zrozumienie, kolejny raz wyładowuje na niej swoje frustracje. Andrzej znów przekroczył kolejne granice w odpowiedzi usłyszała kilka chamskich i okrutnych słów. Potem kontakt się urywa.

Od tego momentu nikt nie wie, co dzieje się z Joanną, rodzina żyje w niepewności i bezskutecznie próbuje ustalić, co się stało. Niestety nawet policji trzech państw nie udaje się natrafić na ślad zaginionej. Każde z członków rodziny próbuje żyć w cieniu tragedii, jaka ich spotkała. Z upływem czasu są coraz bardziej przekonani, że Joanna nie żyje. Wydaje się im bowiem, nie możliwe, żeby kobieta dobrowolnie nie szukała kontaktu z najbliższymi. Dopiero po zaginięciu Joanny stopniowo na jaw wychodzą relacje łączące rodzinę i tajemnice z przeszłości. Mąż psycholog, który całkowicie podporządkował sobie dzieci i żonę. Teraz po jej zaginięciu zupełnie sobie nie radzi, bo okazało się, że to ona dbała o wszystko, a on tylko z tego korzystał.

I pomimo tego, co się stało, to on nadal jest ofiarą, bo żona nie miała prawa tak sobie zniknąć. Nie poczuwał się do winy, że być może to on doprowadził do tego, że jest teraz sam i sobie nie radzi.

Autorka zastosowała zabieg napisania książki w książce. Lena po śmierci matki znajduje na jej komputerze plik z notatkami, będącymi tropem do wyjaśnienia tajemniczej sprawy, którą przed laty zaangażowana była policja trzech krajów. Trop odkryty przez Lenę inspiruje ją do napisania powieści na ten temat. Lena rzetelnie krok po kroku opowiada o rodzinie Joanny, podpierając się relacjami jej dzieci. W tej powieści urzekł mnie styl pisania autorki i przepiękny język literacki. Krystyna Januszewska dokonała rewelacyjnej analizy relacji rodzinnych, które jak się okazuje, są mocno zaburzone. „Zniknij z moich oczu” to dobrze opowiedziana historia, ale jej czytanie mnie nużyło, bo momentami opisy perypetii członków rodziny wydawały mi się przydługie i traciłam zainteresowanie nimi. Zwłaszcza że każdej postaci, ich przeżyciom, rozterkom Krystyna Januszewska poświęca sporo czasu w swojej powieści. Ze szczegółami przedstawia ich wybory i ścieżki życiowe, próbując w ten sposób pokazać, jak naprawdę wyglądały relacje w rodzinie Joanny. Losy każdej z postaci wystarczyłyby do napisania odrębnej książki. Teraz z perspektywy lektury całości, wiem, że to miało swój sens i to rozumiem. Autorka opowiada, jak zaginięcie Joanny sprawiło, że rodzina straciła poczucie bezpieczeństwa i życiowy komfort. Wcześniej dzieci nie interesowały się, z czym zmagała się ich matka i nie zdawali sobie sprawy, jak bardzo miało to wpływ na ich życie. Wiedzieli o niej tylko tyle, ile sama zechciała im zdradzić. Znali taki obraz swojej rodziny, jaki sami stworzyli, dopiero zaginięcie Joanny uświadomiło im, że ich matka nie żyła, jak chciała, tylko zgodnie z oczekiwaniami innych i zapłaciła za to cenę najwyższą z nich wszystkich.

Kolejna książka, która ukazuje, jak bardzo na nasze obecne życie mają wydarzenia z przeszłości, jak bardzo kształtują one nasze zachowania i określony sposób bycia.

Co zrobisz, gdy osiągniesz krytyczny punkt w swoim życiu? Do czego jesteś zdolny się posunąć? A być może los sam za Ciebie zdecyduje... .

Lena po śmierci matki znajduje na jej komputerze plik z notatkami dotyczącymi zaginięcia przed laty jej przyjaciółki Joanny. Okazuje się, że kobieta wyruszyła, w tajemnicy przed resztą rodziny, do Włoch, aby odebrać z portu w Vieste swojego syna. Chłopak jest samozwańczym podróżnikiem i głównie bazuje na finansach od rodziców. Ten fakt bardzo nie odpowiada Andrzejowi, ojcu Filipa, i jest ciągłą przyczyną kłótni między małżonkami. Filip nie dociera na umówione miejsce, a Joanna już nigdy z tej podróży nie wraca do domu.

Co się wydarzyło w Vieste i w drodze powrotnej do domu, do Essen? Czy zniknięcie było dziełem przypadku, czy być może Joanna wszystko zaplanowała? A może zdarzył się nieszczęśliwy wypadek?

Z takimi pytaniami zmierzysz się podczas czytania tej powieści. Autorka siąga głęboko do życia rodzinnego Joanny i zapoznaje czytelnika z całą familią. Jak się okazuje, córki kobiety dość szybko wyprowadziły się z domu i wróciły do rodzimej Polski. Z małżeństwem pozostał tylko niedojrzały syn bazujący na rodzicach, których ciągle naraża na stres i dodatkowe koszty. Joanna jak każda matka broni syna i jest gotowa dużo dla niego poświęcić. Natomiast Andrzej jest od jakiegoś czasu bardzo rozczarowany zachowaniem żony, która kiedyś była dobra, rozważna a obecnie jest trudna i nieznośna.

Z każdą przeczytaną stroną poznajemy coraz więcej tajemnic tej rodziny, w której ojciec był pewnego rodzaju tyranem kontroli. W każdą rozmowę wprowadzał nerwową atmosferę, a nawet agresję. Potrafił ubliżać żonie i zawsze wytykał jej błędy. Po miesiącach poszukiwań Joanny córki coraz bardziej rozumieją sytuację matki i sytuacje, z którymi musiała się mierzyć w codziennym życiu.

W swojej najnowszej powieści Krystyna Januszewska porusza wiele ciężkich tematów dotyczących życia w rodzinie, życia w toksycznym związku, radzenia sobie po zaginięciu bliskiej osoby. Życie każdego z trójki rodzeństwa jest osobną historią, która splata losy całej rodziny.

Na koniec odpowiedzcie sobie na pytanie, jak sami byście się zachowali po usłyszeniu od męża słów:

"Zniknij z moich oczu, na zawsze".

W swoim życiu przeczytałam sporo książek i myślałam, że niewiele w mojej przygodzie z literaturą może mnie jeszcze zaskoczyć. A jednak... Powieść Krystyny Januszewskiej wywołała zamęt w mojej głowie, sprowokowała do głębokich przemyśleń. Tak szczerze, nastawiałam się na lekką obyczajówkę, a uraczona zostałam doskonałą powieścią o dokonywaniu życiowych wyborów, rozczarowaniach, nadziejach na nowy początek, o rodzinnych, latami skrywanych tajemnicach. Początek utworu bardzo powoli wprowadzał mnie w świat jej bohaterów, nie do końca byłam przekonana do takiego niespiesznego prowadzenia akcji. Dopiero po kilkunastu stronach weszłam w rytm książki, z każdym przeczytanym zdaniem byłam coraz bardziej zaintrygowana przedstawioną przez autorkę historią.

Lena, po śmierci mamy, porządkując jej osobiste rzeczy, odnajduje jej stary laptop, a w nim zapisany plik z notatkami sprzed lat. Dotyczyły one tajemniczej sprawy zaginięcia jej przyjaciółki – Joanny Malickiej. Tuż przed zaginięciem Malicka pojechała do Włoch, aby przywieźć powracającego z kilkumiesięcznej podróży, chorego syna Filipa. Okazało się jednak, że nie dotarł na miejsce spotkania, z powodu pogorszenia stanu zdrowia musiał zostać hospitalizowany. Joanna skontaktowała się telefonicznie z rodziną, miała wrócić domu do Essen (tam wraz z rodziną mieszka od kilkudziesięciu lat),aby zabrać niezbędne dokumenty syna i już wraz z mężem pojechać po Filipa. W drodze do Niemiec ślad po niej jednak zaginął. Do domu już nie wróciła, nie skontaktowała się już nigdy z bliskimi. Sprawą zajęła się policja włoska, niemiecka i polska, pomimo to sprawy zaginięcia Malickiej nie udało się rozwiązać.

Córki Joanny – Ewa i Marta, syn oraz mąż nigdy nie dowiedzieli się co tak naprawdę wydarzyło się we Włoszech. A zaginiecie ich matki i żony w bardzo dużym stopniu wpłynęło na dalsze losy całej ich rodziny. Filipem targały ogromne wyrzuty sumienia, że mama, z którą był bardzo blisko związany, zaginęła jadąc mu z pomocą. Również córki, chociaż są już samodzielne i posiadają swoje rodziny, bardzo przeżywają całą sytuację. Tym bardziej, że ich życie jest pełne osobistych problemów, a teraz doszło im kolejne zmartwienie. Wybory, jakich Ewa i Marta dokonały na początku swojego dorosłego życia, nie do końca okazały się właściwe. Nie są zadowolone z codzienności, w jakiej przyszło im funkcjonować, szukają możliwości odmiany swojego losu. Najbardziej jednak brak żony odczuwa mąż Andrzej. Nie radzi on sobie z domowymi obowiązkami, które zawsze samodzielnie wykonywała żona. Czuje się przez nią oszukany, porzucony. Nie bierze pod uwagę, że może jest ona w niebezpieczeństwie. Widzi tylko swój ból związany z brakiem osoby, która obsługiwała jego osobę i dbała o wygodę życia. Okazało się również, że Joanna była najważniejszą częścią w rodzinnej „maszynie”. Bez niej nic już nie jest takie samo, nic nie zdziała sprawnie i płynnie.

Zaskoczył mnie niepowtarzalny styl pisana autorki. Nie skupia się ona na dynamicznej fabule, wątkach śledczych w prowadzonych poszukiwaniach czy zaskakujących czytelnikach zwrotach akcji. Najważniejszym elementem powieści są wewnętrzne przeżycia bohaterów, dokonywane przez nich wybory, analizowanie i podsumowywanie dotychczasowego życia. Motyw zaginięcia i poszukiwań zaginionej Joanny stanowi zaledwie tło do ukazania wzajemnych relacji w rodzinie Malickich i do odsłonięcia prawdziwych twarzy poszczególnych jej członków. Autorka daleka jest jednak od oceniania kogokolwiek z nich. Ale myślę, że czytelnik, nawet nieświadomie, podczas czytania wyrobił sobie o nich subiektywną opinię. Krystyna Januszewska podejmuje również próbę analizy, jaki wpływ na dorosłe życie dzieci ma model rodziny w jakiej dorastają. Czy wzorce przekazane przez rodziców i przekazywane doświadczenia życiowe wpływają na decyzje podejmowane przez ich potomstwo?

Książka mówi o zatraceniu własnego „ja”, swoich planów, marzeń i aspiracji. O poświeceniu całego życia innym, podporządkowaniu się najbliższej osobie, która z premedytacją przejmuje całkowitą kontrolę nad każdym aspektem życia partnera.

Jestem na takim etapie życia, kiedy to przeciętny człowiek zaczyna się już zastanawiać nad tym co minęło, do czego nie można już wrócić. Zastanawiam się czasami, czy podjęte przed laty przeze mnie decyzje były trafne? Czy o takim życiu marzyłam? Czy możliwe jest dokonanie w życiowym planie na przyszłość korekt?

Główna bohaterka, moja imienniczka - Joanna, zapewne też zadawała sobie podobne pytania. Jak na nie odpowiedziała? Zachęcam do lektury, tam znajdziecie odpowiedź na pytania Joanny, a może również i na te zadawane sobie?...

„Zniknij z moich oczu” to jedna z najbardziej wyjątkowych powieści, jakie do tej pory przeczytałem. Bardzo lubię takie czytelnicze niespodzianki. Cieszy mnie, że książki oprócz czystej radości i entuzjazmu jakich doświadczam przy ich czytaniu, dają mi również możliwość spojrzenia w głąb siebie.

Z całego serca polecam!