Zniewoleni. Niepołomice. Tom 1

Zacznę z „wysokiego C”, bo w przypadku nowej powieści Edyty Świętek nie sposób inaczej. To była fantastyczna uczta literacka! W tej książce wszystko było doskonałe. Od przystawki, za jaką można uznać oprawę graficzną, przez danie główne, jakim było oddanie klimatu epoki, w której toczy się akcja, aż po deser, czyli wciągającą fabułę, stanowiącą prawdziwą crème de la crème. Mój apetyt został rozbudzony i poproszę o więcej!

Ten entuzjastyczny wstęp nie jest wcale przesadzony. Autorka stworzyła bowiem niesamowicie intrygującą opowieść, która wciąga od pierwszej strony i porywa nas do XIX wieku. Edyta Świętek zadbała o to, aby wiarygodnie oddać realia epoki. Tutaj wszystko jest dopracowane i stanowi dopełnienie historycznego tła, które przybliża nam tematykę rabacji galicyjskiej i powstania styczniowego – te wydarzenia stanowią niejako ramy powieści. Prawdziwe zdarzenia splatają się z fikcyjnymi, tworząc obraz niezwykle plastyczny. Miłość i namiętność, nienawiść i śmierć, walka i strach o życie najbliższych – z całą pewnością nie oderwiecie się od niej ani na moment. Do czasu aż z żalem przewrócicie ostatnią stronę. Nie sposób nie wspomnieć w tym miejscu o istotnym walorze, który sprawia, że jeszcze mocniej odczuwamy klimat książki. Mowa tu o języku powieści, w którym autorka wykorzystała elementy gwary, jaką posługiwali się niepołomiczanie. Okraszenie dialogów wtrąceniami niektórych wyrażeń, stanowczo ubarwia lekturę, a co za tym idzie, wpływa na łatwiejsze zwizualizowanie sobie niektórych scen z życia codziennego mieszkańców XIX-wiecznej Galicji.

Poza niewątpliwie ważnym tłem historycznym moją uwagę zwróciły postaci. Pełnokrwiste, pełne sprzeczności — tutaj każdy ma swoją wyjątkową osobowość. I o ile kobiece postaci w niczym nie ustępują męskim, to właśnie przedstawiciele płci „brzydkiej” byli dla mnie ciekawym obiektem czytelniczej obserwacji. Mam na myśli przede wszystkim Antoniego Parnickiego, który przechodzi wielką przemianę, zmuszony niejako przez los i bolesne wydarzenia. Brata się z rodziną wyzwolonych kmieci, której przedstawiciele w trudnych chwilach stają się dla niego wsparciem. To wszystko pozwala mu zrozumieć, że w przełomowych momentach przyjacielem nie jest ten, z którym spotyka się na salonach czy polowaniach, ale ten, kto stanie z nami ramię w ramię w momencie zagrożenia, nie bacząc na pozycję w hierarchii społecznej.

Podsumowując:

Powieść Świętek to historia, która zachwyca realizmem postaci i zdarzeń. Opisane z rozmachem przejmujące losy mieszkańców dziewiętnastowiecznej Galicji pod zaborem austriackim napawają nas smutkiem, czasem wywołują bunt, choć nie z każdym ich działaniem się zgadzamy. Zestawienie ze sobą obrazów życia „chama” i „pana” uderza kontrastem. Mimo to, że rozumiemy racje chłopów pańszczyźnianych, to życiowe troski szlachty nie są nam obojętne. Bo przecież los daje i odbiera, wynagradza i karze, wysyła kostuchę bez względu na zasobność portfela i status społeczny. Najważniejsze jednak, aby zachować w sobie choć trochę człowieczeństwa. Za podłość przyjdzie niektórym zapłacić najwyższą cenę… Piękna i przejmująca opowieść o miłości na tle ważnych wydarzeń historycznych. Ja jestem zachwycona i jednocześnie przekonana, że jak tylko sięgniecie po „Niepołomice. Zniewoleni”, podzielicie mój entuzjazm. Dla mnie ta powieść zasługuje na ekranizację. Polecam! NIEnaczytana

Jak sami zapewne dobrze wiecie, twórczość Edyty Świętek jest mi bliska i zawsze chętnie sięgam po kolejne jej książki. Doskonale wiem też, że mnie nie rozczarują, bo Edyta pisze pięknym językiem, a do tego niesamowite powieści obok których nie sposób przejść obojętnie.

Antoni i Cecylia biorą ślub z przymusu. On jej nie kocha, gdyż jego serce już dawno temu skradła Kornelia, żona jego przyjaciela. Trzosowie – sąsiedzi Parnickich i Żelechowskich to wolni kmiecie, którzy sami gospodarują swoją ziemią, nie musząc uprawiać pańszczyzny. Poprzez nieszczęśliwy wypadek na ich rodzinę zostaje rzucona klątwa.

Mieszkańcy Galicji nie mają łatwego życia. Chłopi marzą o zaprzestaniu pańszczyzny, coraz mocniej się buntują. Mają dość niewoli, nieurodzajów a także chorób. Szlachta staje do nierównej walki z zaborcą.

Tym razem mamy Edytę Świętek z historią w tle. Widać ogrom pracy włożony w napisanie tej powieści i świetne przygotowanie. Autorka bowiem w pełni oddaje klimat dziewiętnastowiecznej Galicji i związanej z nią historii. Do tego na uznanie zasługuje staropolski język, który znajdziemy na łamach kart tej powieści, a który w pełni oddaje klimat tamtych czasów. Bohaterowie zostali dobrze nakreśleni, są wręcz namacalni i realistyczni. Osobiście najbardziej polubiłam Bernadetę i Kornelię. Tej drugiej było mi szkoda, gdyż była mocno pokrzywdzona przez los.

Dzięki tej powieści możemy wyobrazić sobie jak wyglądało życie szlachty, chłopków czy też parobków. I gdy cały ten obraz stanął mi przed oczami pomyślałam sobie, że chyba nie chciałabym żyć w tamtych czasach. Jedni mieli lżej, inni gorzej, a jeszcze inni musieli żyć pod rozkazem innych. Ludzie często nie mogli sami decydować z kim mają się związać, bo często to rodzice wybierali odpowiednią partię dla swojej pociechy. Nie ważne było zatem, czy w takim związku pojawiła się miłość czy też nie. Takie to trochę smutne, prawda? Ludzie powinni móc sami decydować o sobie i swoich wyborach.

„- Myśli pan, że łatwo jest być jego żoną? Ach… to przygnębiające, że ludzie z naszej sfery tak często muszą kierować się w życiu nie uczuciami, ale rozsądkiem.”

Kiedy dotarłam do momentu rzezi rodziny Żelechowskich momentalnie stanęły mi przed oczami wizje tragicznych śmierci moich przodków na Wołyniu. Oni bowiem ginęli w podobny sposób, aniżeli nasi bohaterowie. To przykre do czego zdolny jest zbuntowany człowiek nie zgadzający się z odgórnymi zasadami.

Choć historia nigdy nie była moją mocną stroną w szkole, to coraz bardziej lubię sięgać po książki z nią w tle. Dzięki takim pozycjom, człowiek ma szansę zapoznać się trochę z losami własnej ojczyzny. Życie dawnej ludności, zwłaszcza dla chłopów, nie należała do łatwych. Jako, że sama jestem rolniczką doskonale wiem z czym wiąże się praca w polu. Chłopi mieli jeszcze wiele zmartwień, bo będąc na pańszczyźnie, najpierw musieli obrobić pola swojego pana, a dopiero później własne. Kobiety też nie miały wtedy łatwego życia, o czym możecie się przekonać sięgając po tę pozycję.

Edyta Świętek z całą pewnością ma dar do pisania i przekazywania w sublimowany sposób swoich historii. Czytałam tę powieść z przyjemnością, mocno kibicując niektórym bohaterom. Jestem ciekawa dalszych losów, więc w niedługim czasie zajrzę do kolejnego tomu.

"Zniewoleni" to poruszająca historia, w której miłość, nienawiść, a także liczne tajemnice splotą ze sobą losy naszych bohaterów ukazując nam wzloty i upadki życia społeczności dziewiętnastowiecznej Galicji. Zachęcam do przeczytania.

Z wielkim zaciekawieniem sięgnąłem po sagę 'Niepołomice. Zniewoleni' pióra Edyty Świętek. Lubię historię, dlatego też wątki, które autorka porusza, wydają mi się ciekawe, chociażby losy chłopów pańszczyźnianych, którzy podejmują walkę o uwłaszczenie. Wielką gratką było dla mnie przeczytanie o losach ludzi związanych z Niepołomicami, zapomina się o tym miasteczku, trzeba pamiętać, że posiada piękną historię, sięgającą jeszcze czasów rządów króla Kazimierza Wielkiego. Bohaterami powieści jest rodzina wolnych Kmiciów Trzosów, których przodkowie zostali wyróżnieni przez samego Króla, zwolnieni z pańszczyzny na rzecz zarządcy ziemskiego. Wielką radość sprawiła mi wiadomość, że druga część ukaże się już jesienią, trzecia prawdopodobnie na początku kolejnego roku.

Najnowsza powieść Edyty Świętek – Niepołomice. Zniewoleni, zabiera nas w okolice bliskie sercu Autorki. Akcja utworu bowiem rozpoczyna się w 1845 roku, w Niepołomnicach i jego okolicach. Bohaterami powieści jest rodzina wolnych kmieciów – Trzosów, których losy wyraźnie splatają się z dwoma szlacheckimi rodami – Żelechowskich i Parnickich. I nie zdradzę ani słowem co się będzie działo w Zniewolonych. Jedno jest pewne, przy czytaniu nie będziecie się nudzić.

To co ja uwielbiam w prozie Pani Edyty, to klimat panujący w jej powieściach. Niezwykle barwnie i precyzyjnie maluje obraz polskiej wsi z XIX wieku. Zwyczajów tam panujących, obowiązków ciążących na chłopach, odrabianiu pańszczyzny i próbach utrzymania rodziny. Po drugiej stronie szali mamy ziemiaństwo. Małżeństwa zawarte z uwagi na korzyści majątkowe, sztywne konwenanse oraz nudę o jakiej pańszczyźniana chłopka może tylko pomarzyć.

Zrywy niepodległościowe, pańszczyzna, śmierć, głód, choroby a między tym miłość, szacunek dla tradycji – wszystko to, przedstawia nam Edyta Świętek w Zniewolonych. Dodając do tego szczyptę gwary i obyczajów panujących w tamtych czasach. Sprawia to, że kolejny raz zanurzam się w dawnych czasach z bohaterami Pani Edyty, przypominając sobie historię mojego kraju, okraszoną przepięknym wątkiem obyczajowym.

Dziękuje Wydawnictwu Skarpa Warszawska za egzemplarz recenzyjny. To kolejna wciągająca saga Autorki, którą przeczytam, niecierpliwie oczekując na kolejne tomy. Gorąco polecam i zapraszam na stronę Wydawnictwa Skarpa Warszawska [Adres usunięty]

Wydawnictwo: Skarpa Warszawska

Ilość stron: 345

Data premiery: 14 lipca 2021

Saga "Niepołomice" osadzona została w realiach XIX-wiecznej Galicji, która ma liczyć trzy części. Rabacja galicyjska i powstanie styczniowe stanowią ramy czasowe losów rodów szlacheckich - Parnickich i Żelechowskich oraz wyzwolonych kmici - Trzosów. 

Autorka przedstawia kwestię tytułowego zniewolenia. Jest to niezwykłe wymowne, gdyż problem ten rozpatrywany jest nie tylko jako akt zniewolenia Polski przez Austrię. Widzimy tu także zniewolenie chłopa pańszczyźnianego przez dziedzica-pana. Jak wiemy, lud zamieszkujący wsie cechowała ciemnota, co skwapliwie wykorzystywał austriacki zaborca. Pozwalało im to łatwo manipulować chłopami. Niezależnie od czasów, w jakich przyjdzie nam żyć, każdy pragnie wolności. Wolności jako obywatel i wolności w swobodzie relacji międzyludzkich, w tym uczuć. Przemoc, kary i wyzysk doprowadziły do buntu chłopów.

Edyta Świętek ukazuje nam jak wyglądało życie różnych klas społecznych. Mamy tu panów-dziedziców, chłopów pańszczyźnianych czy kmieci wyzwolonych. Przy tych ostatnich poznajemy rodzinę Trzosów. Rodzina o tym nazwisku rzeczywiście mieszka w okolicach Niepołomic, a ziemię jej nadał król Kazimierz Wielki. Jednakże potomkowie tego rodu stanowią dla autorki jedynie inspirację do napisania książki.

Postacie są bardzo zróżnicowani, zarówno pod względem pochodzenia, zajmowanej pozycji społecznej, cech charakteru, czy gwary słownej, jaką się posługują. Niejednokrotnie poprzecie ich wybory i zachowanie (zwłaszcza bezinteresowną pomoc), ale chyba jeszcze częściej potępicie co poniektóre poczynania.

Pisarka nawiązuje również do dzieł literatury, poezji romantycznej, malarstwa, tradycji, a nawet guseł i zabobonów. Dzięki temu zabiegowi jeszcze bardziej odczuwamy ducha tamtych czasów i wydarzeń. Poza tym książka opatrzona została licznymi fotografiami, więc możemy zobaczyć jak to kiedyś wszystko wyglądało.

Czytając tę książkę utwierdziłam się tylko w przekonaniu, iż autorka opisując, czy to czasy odległe, czy współczesne, my czytelnicy wyczuwamy niebywały realizm sytuacji i wydarzeń.  Przywracając kolejne strony, odnosiłam wrażenie, jakby przed moimi oczami przewijał się kadr z najlepszego filmu z tłem historycznym. Dystans między mną a bohaterami się zatarł i ciężko było odłożyć książkę na bok.

"Niepołomice. Zniewoleni" to obraz krwawego jarzma, w jakim znaleźli się mieszkańcy XIX-wiecznej Galicji. To ubrana w emocje powieść o burzliwym romansie, miłości, zazdrości, tajemnicach, kajdanach konwenansów i układach rodzinnych, strachu o życie najbliższych. Edyta Świętek wspięła się na wyżyny literackie. Czekam na więcej!