Śmierć jest absolutnie egalitarna, nikogo nie ominie. W "Złodziejce książek" Markusa Zusaka śmierć jest narratorem. To ona opowiada o tym, co działo się w czasie wojny w hitlerowskich Niemczech.
Akcja książki rozpoczyna się przed wybuchem II wojny światowej. W Niemczech jest już niespokojnie i coraz bardziej niebezpiecznie. Rodzice Liesel Meminger, bohaterki powieści, decydują się odesłać dziewczynkę i jej młodszego brata na prowincję, do rodziny zastępczej. Braciszek umiera jednak w drodze i trzeba go pogrzebać na najbliższej stacji. Podczas pogrzebu Wernera Liesel zauważa leżącą w śniegu książkę, "Podręcznik grabarza". To pierwsza książka, którą dziewczynka ukradła.
Autor ukazuje obraz społeczeństwa niemieckiego w czasie wojny. Nie każdy jest zwolennikiem Hitlera i faszyzmu. Hans i Rosa Hubermannowie, u których przebywa Liesel, ukrywają w piwnicy własnego domu Żyda. Obrazy wojennej rzeczywistości często pojawiają się na kartach powieści. Czytelnik widzi kolumnę Żydów maszerujących przez miasteczko do Dachau, okrucieństwo niemieckich żołnierzy i wszechobecną śmierć. Śmierć jest najważniejszym bohaterem tej powieści, być może dlatego autor właśnie ją uczynił narratorem.
"Złodziejka książek" to książka pisana z myślą o dzieciach i młodzieży. Liesel dorasta w okrutnym czasie, ale jest w miarę bezpieczna. Ma przyjaciela, Rudiego Steinera. Oboje nienawidzą wojny i Hitlera, chodzą przecież obszarpani i głodni, kryją się w piwnicy podczas nalotów, kradną. Czy powieść pomoże młodemu czytelnikowi zrozumieć, czym była wojna?
O autorce
Markus Zusak to młody australijsko-niemiecki pisarz. Jest autorem pięciu książek, m.in.: "Posłańca" i "Złodziejki książek". Za tę ostatnią Zusak otrzymał nagrodę Dziecięcy Bestseller Roku 2008. W 2013 roku powieść została zekranizowana.
Kto jest narratorem w powieści "Złodziejka książek"?
Narratorem w tej powieści jest Śmierć, która obserwuje losy głównej bohaterki w nazistowskich Niemczech. Ten unikalny zabieg literacki nadaje historii filozoficzny wymiar i pozwala spojrzeć na tragiczne wydarzenia z dystansem. Perspektywa ta sprawia, że opowieść o Liesel Meminger staje się uniwersalną refleksją nad ludzką naturą w obliczu wojny. Czytelnik zyskuje wgląd w emocje postaci oraz nieuchronność losu bez nadmiernego patosu.
Czy ta książka jest odpowiednia dla młodzieży?
Tak, powieść ta jest uznawana za wybitny przykład literatury young adult, poruszający trudne tematy historyczne w przystępny sposób. Autor otrzymał za ten tytuł nagrodę Margaret Edwards, przyznawaną za istotny wkład w literaturę dla młodych dorosłych. Historia dojrzewania głównej bohaterki w trudnych czasach silnie rezonuje z wrażliwością młodszych czytelników. To lektura, która uczy empatii i pozwala lepiej zrozumieć realia życia w cieniu II wojny światowej.
Jaki jest ogólny klimat i wydźwięk tej historii?
Powieść ma poruszający, melancholijny i głęboko humanistyczny charakter, mimo osadzenia akcji w mrocznych czasach nazizmu. Historia skupia się na sile słowa, miłości do literatury oraz drobnych gestach dobroci w okrutnym świecie. Emocjonalny ciężar opowieści równoważony jest przez niezwykłą więź Liesel z jej przybraną rodziną oraz ukrywanym Żydem. Lektura wywołuje silne wzruszenie i zmusza do refleksji nad odwagą cywilną.
Czy na podstawie tej książki powstał film?
Tak, powieść doczekała się głośnej ekranizacji w 2013 roku w reżyserii Briana Percivala. W filmie wystąpili uznani aktorzy, tacy jak Geoffrey Rush oraz Emily Watson, co potwierdza wysoką rangę literackiego pierwowzoru. Filmowa adaptacja wiernie oddaje atmosferę utworu, choć to książka oferuje pełniejszy wgląd w wewnętrzne przemyślenia narratora. Znajomość powieści pozwala na głębsze przeżycie tej historii niż sam seans kinowy.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt trudna?
Powieść nie jest polecana czytelnikom szukającym lekkiej, radosnej rozrywki lub klasycznej literatury wojennej nastawionej wyłącznie na akcję. Ze względu na obecność Śmierci jako narratora oraz bolesną tematykę Holocaustu, lektura wymaga od odbiorcy dużej dojrzałości emocjonalnej. Osoby unikające smutnych zakończeń i opisów cierpienia dzieci mogą odczuwać duży dyskomfort podczas czytania. Jest to pozycja wymagająca skupienia i gotowości na konfrontację z tragiczną historią XX wieku.
