Zakłamane życie dorosłych

Elena Ferrante - ta ceniona, popularna i niezwykle utalentowana włoska pisarka przyzwyczaiła nas do tego, iż każdą kolejną jej powieść cechuje niezwykłe głębia, inteligencja i umiejętność mówienia o Włoszech w taki sposób, w jaki nie potrafi czynić tego nikt inny. I dokładnie tak też ma się rzecz z najnowszym dziełem tej autorki - powieścią "Zakłamane życie dorosłych", którą otrzymałam z księgarnia TaniaK[Adres usunięty]. Powieścią o dorastaniu, pierwszych miłościach i magii Neapolu...

Główną bohaterką tej historii jest Giovanna - nastoletnia dziewczyna, która wiedzie spokojne życie w domu majętnych rodziców. W domu, w którym nigdy nie mówi się o krewnych ze strony ojca, czyniąc ów kwestię tematem tabu. Tym większym zaskoczeniem są dla Giovanny usłyszane przypadkiem słowa ojca, że ta przypomina mu jego siostrę - Vittorię. Wobec nalegań dziewczyny, ale też i jej samozaparcia, poznaje ona w końcu swoją ciotkę, która to zdradzając jej sekrety rodziny, ale też i ukazując swoje niezwykłe podejście do życia, wpłynie w olbrzymi sposób na Giovannę. Od tej chwili rozpocznie się w jej życiu czas ryzykownych decyzji, chęci czerpania z życia pełnymi garściami, jak i też pierwszej miłości...

Wszyscy znany - chociażby z telewizyjnej ekranizacji, słynny cykl powieściowy tej autorki pt. "Genialna przyjaciółka", który opowiadał o przyjaźni dwóch młodych dziewcząt, mieszkanek Neapolu sprzed lat. I podobny charakter ma również ta najnowsza książka włoskiej autorki, aczkolwiek porusza ona bardziej skomplikowane, złożone i mroczne kwestie - trudne dojrzewanie, kłamstwa rodziców, bunt nastolatki wobec świata dorosłych. I w tym względzie opowieść ta wydaje się jeszcze bardziej poruszającą i metafizyczną, gdy oto na naszych oczach zderzają się ze sobą: wyobrażenia dziecka z brutalnością świata dorosłych... To ambitna literatura z absolutnie najwyższej półki.

Narratorką w tej opowieści jest sama Giovanna, która dzieli się z nami kolejnymi wydarzeniami z swojego życia, ale też i własnymi przemyśleniami na temat codzienności, swojej rodziny i jej tajemnic. To ciekawe i w mej ocenie słuszne rozwiązanie autorki, która w ten sposób oddała głos głównej bohaterce - czasami przemawiającej do nas z niezwykłą dojrzałością i mądrością, a czasami z wciąż dziecięcą naiwnością, co też ma swój wielki urok. Spotkanie z siostrą ojca, odkrywana prawda o przeszłości rodziny, wkraczania do świata dorosłych i piękna relacja o Neapolu - to główne elementy tej naracji, która przekonuje nas do siebie już od pierwszych chwil, gdy oto zanurzamy się w ten literacki świat i nie mamy najmniejszej ochoty go opuszczać...

W tej czytelniczej podróży po zaułkach Neapolu towarzyszą nam wspaniali bohaterowie tej książki - na czele z niezwykle wrażliwą, ciekawą świata i ludzi, inteligentną, ale też i wciąż pełną dziecięcych ideałów - Giovanną, jak i też jej nowo poznaną ciotką - Vittorią, która symbolizuje sobą nowoczesną, wyzwoloną i pewną siebie, kobietę. To właśnie te dwie postacie wydają się być tu najważniejsze i najbardziej intrygujące, aczkolwiek mamy też rodziców dziewczyny, jej przyjaciół, czy też pewnego młodego mężczyznę, który rozbudzi w niej płomień namiętności. Wszyscy oni są ciekawi, przekonujący w swych kreacjach oraz na wskroś "neapolitańscy", dzięki czemu zresztą tak bardzo nas ciekawią i fascynują.

Neapolem "żyje" cała ta opowieść, ukazując nie tylko kolejne dzielnice i piękne zakątki tego niezwykłego miasta skrajności, ale też i mentalność jego mieszkańców, gdzie to tradycja, rodzina i honor odgrywają tak wielką rolę. Z drugiej strony mamy tam także świat mafii, przemocy i bezprawia, który tak bardzo kontrastują z tą piękniejszą twarzą Neapolu. Pewnym jest to, że autorka oprowadza nas kolejny już raz po swoim mieście, ukazując nam jego sekrety, tajemnice, podwójną naturę i klimat, który jest iście magiczny. Myślę, że każdy miłośnik Włoch i tego specyficznego miasta, będzie w pełni oczarowany i usatysfakcjonowany tą relacją...

Zapewne każdy czytelnik odbierze tę powieść w nieco inny sposób, co jest zrozumiałym i jak najbardziej korzystnym efektem jej lektury. I tak dla mnie książka ta stanowi przede wszystkim poruszającą historię o przekraczaniu granicy pomiędzy dzieciństwem i dorosłością, który to krok przybiera tu trudną, bolesną i skomplikowaną formę, ale też i fascynuje nas w wielkim stopniu. To pierwsze rozczarowania, błędne decyzje i zderzenie się ze światem kłamstw dorosłych, z którego to niestety nie ma już powrotu do bezpiecznego dzieciństwa.

Powieść "Zakłamane życie dorosłych", to książka spod znaku ambitnej, wymagającej, ale też i oferującej niezwykłe doznania i emocje, współczesnej literatury. To także kolejne wspaniałe dzieło Eleny Ferrante - autorki, która opowiada o Włoszech i mieszkańcach tego kraju w najpiękniejszy i najciekawszy obecnie sposób. Dlatego też z jak największym przekonaniem polecam wam sięgnięcie po ten tytuł - naprawdę warto!

To historia Giovanny, która dorasta w specyficznej rodzinie. Pełnej niedomówień, nieobecnych członków. Dziewczyna postanawia poznać siostrę ojca, z którą ten od dawna nie rozmawia. Nie ma pojęcia, jak ta decyzja zmieni nie tylko jej życie.

Chociaż bohaterką tej powieści jest nastoletnia dziewczyna, nie jest to książka dla młodzieży. I nie chce tu wyjść na moherową ciocię, która biednych dzieci nie chce deprawować, ale to powieść dla dojrzałych czytelników. Dla rodziców. Ku przestrodze. Bo dzieci widzą i słyszą, kiedy my myślimy, że jest inaczej.

To bardzo ciężki kaliber. Nie chcę przez to powiedzieć, że książka jest zła. Jest bardzo dobra, dojrzała, daje czytelnikowi niemal w twarz swoją treścią. Nie spodziewałam się, że ta historia tak bardzo mnie poruszy. Potrzebowałam trochę czasu, by móc opowiedzieć o tej powieści, poukładać swoje myśli po lekturze.

Czytając tę książkę, czułam narastające przerażenie, widząc to, co dzieje się z Giovanną i jej rodziną. Mamy tu bohaterów, którzy nie są obojętni. Nie mogę powiedzieć, że się ich kocha, bo mogą wzbudzić w Was nienawiść, ale nie sposób o nich nie myśleć po odłożeniu książki na półkę. Nie wiedziałam, do czego są zdolni. Największe wrażenie zrobiła na mnie matka Giovanny. Na początku nie do końca popierałam to, co robi, ale mimo niektórych dziwnych zagrań, nie była złym człowiekiem. Nie wiem za to, co myślę o Vittorii. Ta kobieta pozostanie dla mnie zagadką.

Do tej pory nie umiem pozbierać się po zakończeniu. Nie spodziewałam się czegoś takiego. Jeśli szukacie mocnej książki o dorastaniu w rodzinie pełnej kłamstw, polecam tę historię. Jest dojrzała, napisana z wyczuciem, daje do myślenia.

Ferrante dała się już poznać. Wielu ludzi docenia jej sposób budowania fabuły i kreowania postaci. Tym razem wyruszamy w podróż do Neapolu, ale nie tego pięknego i uporządkowanego, tylko takiego z krwi i kości, tętniącego życiem i skrajnymi emocjami. Giovanna przechodzi wiele zmian na raz - dojrzewanie, rozstanie rodziców, poznawanie swoich korzeni, które mimowolnie ją ukształtowały. Ferrante znowu pokazała, że umie pisać o świecie z perspektywy nastolatki. Chociaż nie jest to książka młodzieżowa, a raczej literatura dojrzała, refleksje jakie się nasuwają podczas czytania każą przeanalizować własne etapy buntu.

Polecam!

„Dwa lata przed tym, zanim mój ojciec nas zostawił, powiedział matce, że jestem bardzo brzydka. Wyszeptał to cicho, w mieszkaniu, które wspólnie kupili zaraz po ślubie, w dzielnicy Rione Alto, na końcu via San Giacomo dei Capri. Wszystko zastygło – neapolitańskie uliczki, zimne lutowe światło i te słowa. Tylko ja się wymknęłam i nadal przemykam przez wersy, które w zamyśle mają nadać mi jakąś historię, choć w rzeczywistości są niczym – niczym, co byłoby moje, co się naprawdę zaczęło albo naprawdę dokonało, lecz zwykłą gmatwaniną. I nikt, nawet ta, która pisze te słowa, nie wie, czy zawierają właściwy wątek opowieści, czy może stanowią jedynie kłębek bólu bez szans na odkupienie.”

To moja pierwsza książka Ferrante, jaką przeczytałam. Z tetralogią neapolitańską zwlekam jeszcze, bo chciałam najpierw przeczekać boom na te książki, potem jakoś mi umknął ten temat, bo czytałam inne rzeczy, ale już wiem, że na pewno niebawem sięgnę po wcześniejsze powieści Ferrante. Spodobał mi się styl, klimat i lekkość, z jaką płynie się przez fabułę. I choć „Zakłamane życie dorosłych” nie zrobiło na mnie jakiegoś bardzo piorunującego wrażenia, to ogólnie podobała mi się ta książka, głównie ze względu na świetnie przedstawiony okres dorastania i dojrzewania młodej Giovanny (trzynastoletniej, a potem szesnastoletniej), z której perspektywy śledzimy losy jej rodziny i przyjaciół.

REPORT THIS AD

Giovanna wywodzi się z rodziny inteligenckiej, mieszkającej w tej części Neapolu, na wzgórzu, skąd widać wszystko, co poniżej, co bardziej mroczne, biedniejsze, brudniejsze. Kiedy Giovanna słyszy słowa wypowiedziane przez ojca (początkowy cytat z notki) robi jej się bardzo przykro. A kiedy dodatkowo okazuje się, że ojciec porównuje ją do niejakiej ciotki Vittorii, z którą od zawsze kojarzy się wszystko, co obrzydliwe, paskudne, złe i wredne, to tym bardziej dziewczynce jest smutno. Zaczyna coraz krytyczniej patrzeć na siebie, popłakuje po nocach, nie potrafi się skupić na nauce, aż w końcu postanawia odnaleźć ciotkę Vittorię, z którą rodzice nie utrzymują od dawna już kontaktu (dlaczego?) i skonfrontować słowa ojca na własne oczy, a tym samym zrobić rodzicom na złość. Od tej pory, życie Giovanny zacznie się powolutku zmieniać. Obecność ciotki w jej życiu pomoże jej w poszukiwaniu własnej drogi, rozumieniu przekonań, w wyborze wartości i celów. Nie będzie to jednak prosta droga, bo dojrzewanie nigdy nie jest łatwe; zanim się coś zrozumie, trzeba długo próbować, wielokrotnie się sparzyć, a i często musi boleć.

Ciotka Vittoria okaże się kimś strasznie samotnym, zgorzkniałym, kimś, kto zawiódł się na własnej rodzinie, kto pielęgnuję dawną miłość, choć wcale nie była ona tak szczera, jakby się wydawało. Czy faktycznie odnowienie kontaktu z ciotką przez Giovannę okaże się dobrym posunięciem? Rodzice Giovanny będą rozdarci między tym, co dobre dla córki, a tym, co dla nich. Pewne przeszłe i aktualne wydarzenia otworzą dziewczynce oczy na wiele spraw, uczynią ją bardziej wrażliwą na człowieka, głównie pochodzącego z tej warstwy społecznej, która nie ma inteligenckiego pochodzenia. Wiele sytuacji dotykających jej rodziny i przyjaciół pokierują jej zachowaniem tak, a nie inaczej. „Przestałam być szczera, za jednymi myślami kryły się kolejne, moje dzieciństwo dobiegło końca. Im bardziej się wysilałam, tym bardziej moja niewinność wymykała mi się rąk”. Świetnie widać tutaj, jak niecne występki rodziny, skrzętnie ukrywane przez lata, wpływają na dziewczynkę. Widać, jak bardzo sama chce spróbować tej mroczniejszej strony życia: kłamstwa, zdrady…. I mimo, iż bywają momenty, że Giovanna nadal czuje się brzydka i zła i marzy o tym, aby ktoś ją pokochał, to z upływem czasu coraz solidniej buduje poczucie własnej wartości.

To według mnie powieść głównie o tym, jak bardzo pokręcone emocjonalnie jest życie dorastającej nastolatki, jak wiele trzeba się nauczyć, by zrozumieć, czego właściwie się chce, szuka, co jest ważne, a co w ogóle nie jest. No a biorąc pod uwagę tytuł powieści, również o tym, jak bardzo zakłamane może być życie dorosłych. „Co się dzieje w świecie dorosłych, w głowach rozsądnych ludzi, w ich ciałach przepełnionych mądrością? Co ich zamienia w podstępne bestie, gorsze niż gady?”.

To niezła książka. Czyta się szybko, historia wciąga, narracja z perspektywy nastolatki płynie jak rwąca rzeka, choć momentami wydawała mi się nieco wydumana, jak na wiek bohaterki. No i liczę na więcej, kiedy już sięgnę po poprzednie książki Ferrante. Czego więcej? Tu, dla mnie, za mało było Neapolu i jego opisów, co dodałoby więcej klimatu. Oczywiście pojawiały się wzmianki o różnicach językowych, dialektach, potrawach, czy ogólnie włoskim temperamencie, ale brakowało mi obecności samego miasta.

Nie miałam wcześniej okazji zetknąć się z twórczością Eleny Ferrante, tym bardziej mam otwarte i niczym nie zrażone podejście do jej twórczości. Muszę przyznać, że jestem mile zaskoczona podejmowaną trudną tematyką, przenikliwym wnikaniem w głąb ludzkiej psychiki z nieznaną dotychczas sprawnością. Książka podziałała na mnie jak zimny prysznic, wstrząsnęła mną, ale i skłoniła do refleksji …

Giovanna dorasta w szczęśliwej inteligenckiej rodzinie. Niczego jej brakuje. Jest już w tym wieku, że zaczyna interesować się swoim pochodzeniem i krewnymi, z którymi jej rodzice nie utrzymują żadnych rodzinnych relacji. Zwłaszcza interesuje ją siostra ojca, Vittoria, o której słyszała, że jest zakałą rodziny, i z którą zabroniono jej się spotykać. Ostatnio często słyszała od ojca słowa, że jak nie poprawi swojego zachowania, to będzie taka jak ciotka Vittoria. Czyli jaka? Jaką rodzice skrywają rodzinną tajemnicę? O czym jej nie mówią? Dziewczyna nawiązuje kontakt z ciotką, czemu rodzice są przeciwni, uważają, że nic dobrego z tego raczej nie wyniknie. Giovanna poznaje ciotkę, jej stosunek do brata oraz rodzinnie tajemnice i nieporozumienia. Ciotka imponuje dziewczynie, zaczyna przed nią otwierać nieznany dotąd świat, stara się również otworzyć dziewczynie oczy na postępowanie rodziców i zdemaskować ich kłamstwa. Pokazać, że nią są tacy idealni, jakby mogło się wszystkim wydawać. Dziewczyna zaczyna tracić poczucie stabilności, nie wie już kto mówi prawdę, a kto żywi się kłamstwem. Musi się zdecydować i wybrać, nie może dalej balansować między rodzicami a ciotką, światem na pozór dobrym i złym …

„Co się dzieje w świecie dorosłych, w głowach rozsądnych ludzi, w ich ciałach przepełnionych mądrością? Co ich zmienia w podstępne bestie, gorsze niż gady?”

Elena Ferrnante przedstawiła nam świat dorosłych widziany oczami dorastającej dziewczyny, zmagającej się z brutalnością i przenikliwością zakłamanego świata dorosłych, świata, do którego dotychczas nie miała wstępu. Jednak próba szybkiego dorośnięcia, nie koniecznie zawsze musi wyjść na dobre. Giovanna stawia pierwsze kroki w świat dorosłych, pierwsza miłość czy zauroczenie, odkrywanie swojej seksualności, bunt, brak zrozumienia, namiętność, pierwsza inicjacja seksualna. To wszystko sprawia, że zmagamy się z problemy nastolatków ukazanymi w sposób czytelny i prosty. Autorka ma świetne pióro, czyta się ją z zapartym tchem, nie odczuwa się upływu czasu. Otrzymujemy wiele obrazów ludzkich twarzy, smutnych i prawdziwych. Poznajemy u źródła problemy, z jakimi borykają się dzieci, a na które dorośli nie zwracają uwagi. Mnie bardzo zainteresował aspekt przeżyć bohaterki, wewnętrznych rozterek, podjęcia się odpowiedzi na pytanie, dlaczego dorośli kłamią i zmuszają dzieci do życia w kłamstwie. Jaki mają w tym cel? Pierwsza nasuwająca się odpowiedź, bo im jest tak wygodnie. Czy aby na pewno? Przekonajcie się sami, dlaczego życie dorosłych nie jest takie oczywiste i jednoznaczne, piękne i pełne prawdy, odkryjcie karty ich tajemnic i fałszu, przekonajcie się, co nimi kieruje ...

„-Może wszystko byłoby mniej skomplikowane, gdybyście mówili prawdę.

Prawda nie zawsze jest łatwa – odparła cierpiętniczym głosem. - Zrozumiesz, jak dorośniesz. Powieści to za mało. To jak będzie?

Kłamstwo kłamstwem pogania: dorośli zabraniają dzieciom kłamać, ale sami sobie folgują”.

Muszę przyznać, że lektura robi piorunujące wrażenie na czytelniku, wnika głęboko w świat jego ukształtowanych i przyjętych wartości, i próbuje zrobić małe zamieszanie. Czy jej się uda, to tylko zależy od was, od waszego przekonania, czy postępujecie prawidłowo i nie macie sobie nic do zarzucenia. Pełna emocji i wrażliwości, mądra i przenikliwa, trudno się z nią rozstać chociażby na chwilę. Ją się chce czytać i czytać, oczekuje się jeszcze więcej i więcej … I tak bez końca ...