Najlepszy kryminalny debiut ostatnich lat
Gangsterska historia osadzona w polskim Chicago u progu lat 20. XX wieku
Zanim nastanie era prohibicji i władzę nad półświatkiem zdobędzie Al Capone, podziemiem Chicago rządzą Polacy. W cuchnących alejkach i piekielnych ubojniach, w scenerii jak z filmu Dawno temu w Ameryce czają się ich gangi, a najbardziej zuchwałym jest Erab. Czerwone chusty, anarchistyczne hasła i rozboje pod płaszczykiem Rewolucji – to ich styl. Gdy w tym polonijnym środowisku dochodzi do bestialskiego mordu, do sprawy oddelegowany zostaje świeżo upieczony sierżant Teodor Rucki. Szybko okaże się, że Rucki ma z gangsterami więcej wspólnego niż tylko język.
O książce
Od czasu Breslau Mocka nie było chyba w polskiej literaturze kryminalnej tak szczerego, czułego i równocześnie okrutnego opisu miasta. A konkurencja na tym polu jest ogromna. Włóczenie się razem z bohaterami po knajpach, tawernach, rzeźniach, bekjardach, bejsmentach, podwórkach to przyjemność sama w sobie. Dziedzic pisze tak sensualnie, że niemal czujemy woń wódki i whisky. Bardzo to jest dobre, bardzo.
Wojciech Chmielarz
O autorze
Grzegorz Dziedzic – pochodzi z Tarnowa, mieszka w Chicago – od 1999 roku eksploruje zaułki miasta, które uczynił tłem swojej pierwszej kryminalnej serii. Z wykształcenia i zawodu psychoterapeuta. Znajomość ludzkich charakterów i motywacji pomaga mu tworzyć wiarygodnych i pełnokrwistych bohaterów. Laureat Nagrody Wielkiego Kalibru 2022.
W jakim klimacie utrzymana jest powieść "Żadnych bogów, żadnych panów"?
Książka przenosi czytelnika w mroczny i brutalny świat polonijnego Chicago u progu lat 20. XX wieku. Autor kreuje gęstą atmosferę pełną dymu, zapachu whisky i krwi, nawiązując stylistyką do klasycznych filmów gangsterskich. Fabuła koncentruje się na starciach anarchistycznych gangów w scenerii brudnych ubojni i ciasnych alejek. To pozycja obowiązkowa dla fanów noir, którzy cenią sensualne opisy i realizm historyczny. Czytelnik niemal fizycznie odczuwa smród rzeźni i chłód chicagowskich nocy.
Kim jest główny bohater i czy postać jest wiarygodnie zarysowana?
Głównym bohaterem jest Teodor Rucki, świeżo upieczony sierżant policji, który musi zmierzyć się z bestialskim morderstwem. Postać ta jest wielowymiarowa, ponieważ Rucki dzieli z przestępczym półświatkiem nie tylko wspólny język, ale i skomplikowaną przeszłość. Dzięki doświadczeniu zawodowemu autora jako psychoterapeuty, motywacje bohatera są głębokie i psychologicznie uzasadnione. Czytelnik otrzymuje portret człowieka pełnokrwistego, uwikłanego w moralne dylematy między prawem a lojalnością. Każda decyzja bohatera niesie ze sobą ciężar wynikający z jego skomplikowanej natury.
Czy "Żadnych bogów, żadnych panów" to kryminał z elementami historycznymi?
Tak, jest to brutalny kryminał gangsterski osadzony w bardzo precyzyjnie oddanych realiach historycznych Chicago. Powieść skupia się na okresie tuż przed wprowadzeniem prohibicji, kiedy w mieście dominowały wpływy polskich grup przestępczych. Autor łączy wątek kryminalny z obrazem społecznych przemian i politycznego wrzenia tamtej epoki. Detale architektoniczne i obyczajowe sprawiają, że książka funkcjonuje jako fascynująca podróż w czasie do zapomnianego oblicza Ameryki. Grzegorz Dziedzic precyzyjnie kreśli mapę miasta, która staje się równorzędnym bohaterem opowieści.
Dla jakiego typu czytelnika ta powieść nie będzie odpowiednim wyborem?
Książka nie jest wskazana dla osób poszukujących lekkich, pozbawionych przemocy kryminałów o charakterze rozrywkowym. Grzegorz Dziedzic stosuje bardzo szczere, a momentami wręcz okrutne opisy rzeczywistości, które mogą być zbyt drastyczne dla wrażliwych odbiorców. Powieść unika upiększania świata przedstawionego, stawiając na surowy realizm i naturalistyczne przedstawienie półświatka. Jeśli oczekujesz szybkich zwrotów akcji kosztem rozbudowanego tła obyczajowego, ten tytuł może wydać Ci się zbyt wymagający. Powieść wymaga od czytelnika skupienia na detalach i gotowości na konfrontację z trudną tematyką społeczną.
Dlaczego warto sięgnąć po ten nagradzany debiut Grzegorza Dziedzica?
Powieść została nagrodzona prestiżową Nagrodą Wielkiego Kalibru 2022, co potwierdza jej wyjątkową jakość literacką. Grzegorz Dziedzic, mieszkając w Chicago od lat, doskonale poznał topografię i historię miasta, co przekłada się na autentyczność opisywanych miejsc. Styl autora jest plastyczny i angażujący, przywodząc na myśl najlepsze dokonania polskiej prozy kryminalnej ostatnich lat. To początek "Trylogii Chicagowskiej", która wyznacza nowe standardy w gatunku polskiego kryminału historycznego. Lektura pozwala zrozumieć mechanizmy władzy w podziemnym świecie rządzonym przez imigrantów.
