Wszyscy kłamią

"Wszyscy kłamią" łączy w sobie thriller, kryminał i dramat rodzinny. Wszystko to odpowiednio skomponowane i wciągające już od pierwszej stron.

Co się stało z Yasmin? Jej zniknięcie/samobójstwo/morderstwo to moment, w którym rodzina Marii zostaje rozbita. Od tej pory wszystko się zmienia, a my uczestniczymy w dramacie kilku bohaterów oraz w intrydze, która przez lata nie została rozwiązana. Camilla Grebe przez całą tę historię pociąga za sznurki i kieruje podejrzeniami czytelnika. Trudno się temu oprzeć – z chęcią dawałam sobą manipulować, a kompletnie nieprzewidywalne zakończenie było rewelacyjnym dopełnieniem i zwieńczeniem tego wodzenia za nos.

"Wszyscy kłamią" to także kapitalny dobór bohaterów oraz wyśmienita konstrukcja, która sprawia, że ta książka staje się też wyjątkowo poruszająca. Zbuntowana nastolatka, dziecko z zespołem Downa oraz małżeństwo Szwedki i mężczyzny arabskiego pochodzenia – taka mieszanka gwarantuje sporo emocji szczególnie, gdy każdemu z nich oddamy głos. Autorka pozwala nam poznać wydarzenia z różnych perspektyw, a z każdym rozdziałem wyłania się obraz rodziny, która chyba od początku była skazana na rozbicie.

Ponadto Camilla Grebe podjęła kilka istotnych problemów społecznych: rasizm (szczególnie uderza to, że dotyczy kraju wysoko rozwiniętego), przemoc wobec kobiet, depresja wśród nastolatek i kilka innych. Dodając do tego emocje bohaterów wychodzą z tego wątki, które poruszają i zachęcają do refleksji.

"Wszyscy kłamią" to jedna z tych wyjątkowych historii, które nie pozwalają szybko o sobie zapomnieć. Dodatkowo przystępny styl oraz klimat charakterystyczny dla szwedzkich kryminałów sprawiają, że książkę czyta się na jednym wdechu. Szczerze polecam!

Camilla Grebe jest jedną z tych autorek po której książki sięgam w ciemno. Kupiła mnie emocjonalnym kryminałem „Łowca cieni” i od tamtego momentu wiedziałam, że kolejne spotkanie z jej twórczością to tylko kwestia czasu.

Elementarnym wątkiem, podstawą przedstawionej historii jest zaginięcie osiemnastoletniej Yasmin. Dzięki zmiennej narracji mamy możliwość poznania rozwoju zdarzeń z kilku perspektyw, co sprawia, że zniknięcie nastolatki okazuje się złożoną i skomplikowaną łamigłówką. „Wszyscy kłamią” to dramat rodzinny z elementami kryminału. Akcja toczy się niespiesznie, co umożliwia czytelnikowi wniknięcie w umysły bohaterów i poznanie ich najbardziej intymnych przemyśleń. Każda z wykreowanych postaci ma inny punkt widzenia jeśli chodzi o tajemnicze zaginięcie Yasmin. Było to samobójstwo, czy bezwzględne morderstwo?

Tym, co najbardziej podziwiam w twórczości Camilli Grebe jest umiejętna i wnikliwa kreacja bohaterów. Mamy możliwość obcowania z jednostkami z krwi i kości, ludźmi popełniającymi błędy, mającymi ogrom słabości, a mimo to próbującymi usprawiedliwiać swoje zachowanie. Każdy z nas w sposób indywidualny interpretuje otaczającą go rzeczywistość. Jednak czasami wystarczy jedno dramatyczne wydarzenie, aby pozornie silna więź rodzinna rozpadła się niczym domek z kart. Czy rzeczywiście wszyscy kłamią?

Powieść skłania czytelnika do refleksji, a dodatkowo momentami wprowadza w stan melancholii i smutku z powodu bezsilności na losowość ludzkiej egzystencji. Nie jest to łatwa i przyjemna lektura, lecz z pewnością niezwykle wciągająca i przejmująca. Zakorzeni się w Waszej pamięci na dłużej i pozostawi z wartościowym przesłaniem.

Znakomitymi kryminałami Camilli Grebe możemy cieszyć się na naszym rynku już niemal dziesięć lat. Autorka przyzwyczaiła nas, że prócz zagadki kryminalnej porusza zawsze istotne problemy społeczne. Nie inaczej jest w jej najnowszej powieści „Wszyscy kłamią”, a dramatyczna historia rodzinna, którą opowiada budzi olbrzymie emocje i porusza do głębi.

Patchworkowa rodzina, którą tworzy Maria ze swym synem z zespołem Downa i Samir z nastoletnią córką, mimo bolesnej przeszłości potrafiła odnaleźć szczęście i równowagę. Gdy jednak Yasmin, córka Samira znika już nic nie jest takie samo. Gdy początkowa hipoteza o popełnieniu przez dziewczynę samobójstwa zmienia się w podejrzenie, że zabił ją ojciec obserwujemy dramatyczny rozpad rodziny, w której brak szczerości i zaufania tworzą wyrwę nie do wypełnienia.

Po dwudziestu latach zostaje odnalezione ciało kobiety, a detektyw prowadzący śledztwo nie spocznie nim nie wyjaśni tej zagmatwanej sprawy. Okazuje się, że prawda mogła wyglądać zupełnie inaczej niż to się pierwotnie wydawało, a każda z osób zaangażowanych w sprawę skrywa istotne dla śledztwa informacje.

Autorka nie epatuje przemocą, nie próbuje zaangażować czytelnika gnającą na łeb na szyję akcją, ale potrafi genialnie trafić w jego emocje rozgrywającym się dramatem, budując stopniowo napięcie i wzbudzając chęć poznania prawdy. Związane z zagadką zniknięcia dziewczyny tło społeczne sięgające braku tolerancji wobec imigrantów, rasizmu i wręcz samosądu budzi wiele pytań o stereotypy, którym ulegamy.

Spojrzenie na wydarzenia sprzed lat i te bieżące z kilku różnych perspektyw ukazuje jak różnie postrzegamy rzeczywistość, jak odmienne wnioski wyciągamy z tych samych zdarzeń. A już narracja Vincenta, który urodził się z zespołem Downa i samej Yasmin rozczula niewinnością i przeraża bezmiarem bezsilności, z którą muszą się mierzyć. Szokujące zakończenie, ujawniające prawdę jest jedynie zwieńczeniem tej znakomitej, choć tragicznej historii. Jeśli nie mieliście okazji poznać twórczości autorki, to gorąco Was do tego zachęcam.

Camilla Grebe (ur. 20 marca 1968 w Älvsjö w Sztokholmie) – szwedzka autorka powieści kryminalnych. Ukończyła Wyższą Szkołę Handlową. Wraz z siostrą napisała pięć książek o psycholożce Siri Bergman, z czego dwie zostały nominowane do nagrody „Najlepsza szwedzka powieść kryminalna roku”. Znana także z trylogii „Mroczna Moskwa”, którą pisała z Paulem Leanderem – Engströmem. Po współpracy z innymi pisarzami przyszedł czas na solowy debiut i była nią książka „Stąpając po cienkim lodzie”. Autorka jest dwukrotną laureatką Szklanego Klucza za rok 2018 i 2020.

Maria i Samir tworzą niecodzienną, patchworkową rodzinę. Ona, szwedzka nauczycielka z dzieckiem z zespołem Downa i on, chirurg pochodzenia marokańskiego, urodzony we Francji z córką Yasmin. Jednak żadna rodzina nie jest pozbawiona problemów, a już na pewno nie taka. Każdemu towarzyszy cień przeszłości, który jak brzemię spoczywa na człowieku. Nie wszystkie prawdy pozna każdy i trzeba przyznać, że wszyscy kłamią.

Po zaginięciu Yasmin jej ojciec zostaje oskarżony o jej zamordowanie. W przeciągu chwili życie całej rodziny legnie w gruzach. Bo czy rodzic jest w stanie zabić własne dziecko?

Książka ta jest bardzo niepozorna i co rusz można poznać nowe wskazówki i kolejne części układanki, ale trudno jest tę tajemnicę rozwikłać. Rzadko kiedy powieść kryminalna potrafi mnie naprawdę zaskoczyć. W tym przypadku elementów zaskoczenia było naprawdę wiele.

Gdy byłam w połowie lektury, zasadniczo uważałam, że wszystko jest już jasne i nie rozumiem, po co dalej ją ciągnąć. Uznałam ją za nudną. Jednak gdy czytałam dalej, okazywało się, że popełniłam błąd w mojej ocenie. Im dalej sięgałam, tym mniej wiedziałam. Każdy rozdział niósł ze sobą jakieś nowe fakty, które odkrywały sekrety.

Narracja z perspektywy różnych osób rzucała inne światło na sprawę. Wszyscy uznawali coś innego za prawdę, a co innego mówili, czyli tak jak w tytule – wszyscy kłamali.

Książkę polecam każdemu, bo osobiście nie należę do wielkich wielbicieli powieści kryminalnych, a ta wywarła na mnie ogromne wrażenie.

A.L.

Szkolny Klub Recenzenta