Wczasowiczka. Śmierć na Helu

„Śmierć na Helu” autorstwa Grzegorza Kalinowskiego, wydanej przez Wydawnictwo Skarpa Warszawska.

Poznajemy Zuzannę, której wyjazd do Zakopanego niespodziewanie zamienia się w poszukiwania zaginionej przyjaciółki oraz próbę rozwiązania kryminalnej zagadki. Bohaterka ponownie wychodzi za mąż, a jej podróż poślubna staje się pasmem nieprzewidywalnych wydarzeń.

Czy uda się rozwikłać zagadkę śmierci młodej aktorki oraz domniemanego samobójstwa? I do czego doprowadzi prowadzone śledztwo?

Lubię od czasu do czasu przenieść się w przeszłość i poczytać o dawnych czasach. Akcja rozgrywa się w 1938 roku, a klimat tamtej epoki został bardzo dobrze oddany. Czuć atmosferę przedwojennej Polski i to niewątpliwie jest dużym atutem tej książki.

Niestety, sięgając po ten tytuł, liczyłam przede wszystkim na kryminał. Tymczasem śmierć młodej dziewczyny i prowadzone dochodzenie momentami schodzą na dalszy plan, ustępując miejsca licznym wątkom historycznym i politycznym. W efekcie pojawia się pewien chaos, a część pobocznych historii mogłaby zostać pominięta, ponieważ odciąga uwagę od głównej intrygi.

Myślę, że książka z pewnością znajdzie swoich zwolenników, zwłaszcza wśród osób lubiących połączenie kryminału z historią i polityką. Ja jednak oczekiwałam, że głównym elementem fabuły będzie śledztwo, a nie tło historyczno-polityczne.

„Wczasowiczka. Śmierć na Helu” to moja pierwsza książka tego autora i jednocześnie drugi tom serii o Zuzannie — o czym dowiedziałam się już w trakcie lektury. I muszę przyznać, że mimo że nie znałam pierwszej części, nie przeszkadzało mi to w odbiorze historii.

Fabuła jest prowadzona w dwóch liniach czasowych, które są dobrze rozdzielone i czytelne, więc łatwo się w tym odnaleźć nawet bez znajomości tomu pierwszego. Co ważne — obie linie naprawdę angażują. Nie ma tu wrażenia, że jedna jest „dodatkiem”, tylko obie stopniowo budują napięcie i ciekawość tego, jak wszystko się ze sobą połączy. A także jaki będzie ten finał.

Całość czyta się przyjemnie, bo historia jest dobrze wyważona — jest kryminał, są relacje między bohaterami i jest też tło, które nadaje temu klimat. Akcja dzieje się w wakacyjnym, nadmorskim otoczeniu, ale ten spokój jest tylko pozorny, bo pod powierzchnią cały czas coś się dzieje i coś wisi w powietrzu.

Zuzanna jako główna bohaterka jest na tyle ciekawie poprowadzona, że naprawdę mam ochotę wrócić do początku jej historii. Widać, że jej losy są rozwijane na przestrzeni całej serii, więc naturalnie pojawia się chęć poznania pierwszego tomu, czyli Wczasowiczka. Śmierć w Tatrach, żeby zobaczyć, jak to wszystko się zaczęło.

Po tej części zdecydowanie zostaję przy tej serii — i chętnie sprawdzę zarówno wcześniejszy tom, jak i kolejne.

Polecam tego Sherlocka w spódnicy 😉

𝙋𝙍𝙕𝙀𝘾𝙕𝙔𝙏𝘼𝙉𝙀

W najnowszej powieści Grzegorza Kalinowskiego zatytułowanej „Wczasowiczka. Śmierć na Helu” przenosimy się do schyłkowego okresu międzywojennej Polski. Autor buduje opowieść wokół znanych już czytelnikom postaci, jednak osadza ich w zupełnie nowych realiach geograficznych i społecznych, łącząc klasyczny wątek detektywistyczny z bardzo namacalnym tłem historycznym.

W tej części przygód życie głównej bohaterki, Zuzanny, mocno się stabilizuje. Po dramatycznych perturbacjach w Zakopanem, które niespodziewanie zmieniły się w poszukiwanie zaginionej przyjaciółki, a ostatecznie doprowadziły do wykrycia niebezpiecznych zbrodniarzy, jej codzienność uległa całkowitej metamorfozie. Kobieta, która jeszcze niedawno drżała o finansowe powodzenie swojej autorskiej galerii sztuki, teraz staje się uosobieniem sukcesu oraz żywym dowodem na gospodarczą prosperitę kraju. Sporo wydarzyło się również w jej życiu prywatnym. Po rozwodzie z kapitanem Orłowskim, mimo wcześniejszych stanowczych deklaracji, że to zamknięty rozdział, Zuzanna ponownie wyszła za mąż. Świeżo upieczeni małżonkowie ruszają w podróż poślubną do Juraty. Zamiast jednak sielankowego i spokojnego miodowego miesiąca w kurorcie, bohaterka znowu zmuszona jest wejść w rolę asystentki detektywa. Eleganckie letnisko dla elit staje się bowiem tłem skomplikowanego śledztwa.

Konstrukcja fabularna kręci się wokół kilku zagadkowych pytań, które zmuszają do szukania nieoczywistych powiązań. Czytelnik musi odkryć, co tak naprawdę łączy nagłe zniknięcie znanej aktorki z brutalnym morderstwem wpływowego przemysłowca. Dodatkowo pojawia się wątek tajemniczego samobójstwa, do którego doszło w Sopocie. Autor przeplata tutaj różnorodne motywy: od osobistych dramatów, zdrad i ognistych romansów, przez bezwzględne rozliczenia w środowisku hazardzistów, aż po zaszłości związane z nielegalnym handlem bronią. Tropy w śledztwie są mocno splątane i prowadzą zarówno do zazdrosnych małżonków, wierzycieli, jak i do niemieckich szpiegów. Mamy w końcu lato 1938 roku, więc sytuacja polityczna staje się z każdym dniem coraz bardziej napięta.

Najważniejszym elementem tej powieści jest bez wątpienia tło wydarzeń. Podróż przez Puck i Władysławowo, aż na sam Hel, została przedstawiona niezwykle sugestywnie. Kalinowski bardzo sprawnie oddał specyfikę przedwojennego luksusu – w trakcie lektury doskonale czuć morską bryzę, klimat wieczornych dancingów oraz atmosferę spotkań przy brydżu. Jurata jawi się tutaj jako elegancki, tętniący życiem kurort. Co istotne, polityka nie pełni tu wyłącznie roli dekoracji. W powietrzu wyraźnie czuć nadchodzącą katastrofę dziejową, co nadaje całej historii niepokojący vibe rodem z tradycyjnych powieści Agathy Christie. Autor dużą wagę przywiązuje również do pokazywania zwyczajnych, codziennych relacji między bohaterami, drobnych gestów i rozmów, dzięki czemu postacie zyskują naturalność.

Książka charakteryzuje się specyficzną konstrukcją, która potrafi nieco przytłoczyć ilością informacji. Grzegorz Kalinowski momentami bardzo mocno zagęszcza siatkę personalnych powiązań oraz szczegółów historycznych. Przez taki natłok faktów czytelnik musi się czasem zatrzymać, skupić i ułożyć poszczególne elementy w głowie, aby precyzyjnie ustalić, w którym miejscu fabuły właściwie się znajduje. Taki sposób prowadzenia narracji sprawia, że tempo akcji miejscami zwalnia.

„Wczasowiczka. Śmierć na Helu” to powieść, która oferuje bardzo wyrazisty klimat przedwojennej Książka z pewnością znajdzie swoich odbiorców wśród osób ceniących w literaturze drobiazgowe odtworzenie realiów epoki.

„Wczasowiczka. Śmierć na Helu” Grzegorza Kalinowskiego to książka, która bardzo szybko uświadamia, że sielanka to czasem tylko pozory. Bo pod warstwą letniego luzu może czaić się coś znacznie mroczniejszego i nawet lekka morska bryza nie jest w stanie tego zamaskować.

Sięgałam po tę historię z nastawieniem na lekki kryminał do poduszki. Taki z morskim klimatem, odrobiną słońca w tle, może nawet z nutą nostalgii… ale to co dostałam trochę mnie zaskoczyło. Bowiem owszem, mamy Hel, Juratę, lato 1938 roku i klimat, który aż pachnie Bałtykiem. Mamy eleganckie towarzystwo, brydża, rozmowy przy stolikach i pozornie spokojną rzeczywistość ludzi, którzy przyjechali tu odpocząć. Ale wystarczy chwila - jedno zdarzenie, jeden trop… i nagle wszystko zaczyna się sypać jak domek z kart.

Zuzanna - nasza tytułowa „wczasowiczka” - to bohaterka, która zdecydowanie nie potrafi trzymać się z dala od kłopotów. Ale to akurat bardzo dobrze, bo to właśnie jej ciekawość, upór i ta specyficzna mieszanka odwagi z impulsywnością sprawiają, że ta historia żyje. Zuzanna nie jest typową detektyw. Nie ma planu, nie ma przewagi. Ma za to intuicję i coś, co pcha ją tam, gdzie rozsądek mówi „nie idź”. A my idziemy razem z nią!

Bardzo spodobało mi się jak autor łączy kilka warstw. Z jednej strony mamy kryminalną zagadkę - zaginięcia, morderstwo, powiązania, które na pierwszy rzut oka nie mają sensu. Z drugiej strony pojawia się polityka. I to nie taka „gdzieś tam w tle”, tylko bardzo realna i bardzo obecna. Czuć, że rok 1938 to nie jest przypadek. Czuć, że coś wisi w powietrzu. Że to już nie tylko prywatne sprawy bohaterów, ale coś znacznie większego. I połączenie tego wszystkiego robi naprawdę niesamowity klimat.

Jednak muszę przyznać, że nie jest to książka „łatwa”. Momentami trzeba się zatrzymać, złapać wątki, poukładać nazwiska, relacje, zależności. Jest tu sporo postaci i nie każda daje się od razu zaszufladkować. Dlatego biorąc się za jej czytanie trzeba naprawdę poświęcić jej 100% uwagi i gwarantuje, że jeżeli to zrobisz to odda Ci to z nawiązką.

Podobało mi się też to, że obok napięcia i całej tej intrygi dostajemy zwyczajność. Takie małe momenty: rozmowy, relacje, drobne gesty. Dzięki temu ta książka nie jest tylko kryminałem. To trochę opowieść o ludziach wrzuconych w czas, który zaczyna wymykać się spod kontroli.

Czy wszystko było dla mnie idealne? Nie. Były momenty, w których czułam lekkie przytłoczenie ilością informacji. Takie „chwila, kto jest kim?”. Ale jednocześnie… to pasuje do tej historii. Do tego chaosu, który powoli się rozkręca i tylko podkręca atmosferę.

„Wczasowiczka. Śmierć na Helu” to nie jest tylko wakacyjna zagadka. To historia, która pokazuje, że nawet w najbardziej beztroskim miejscu mogą kryć się sekrety, o których lepiej byłoby nie wiedzieć. Mnie ta książka zostawiła w głowie z pytaniem: czy naprawdę da się być tylko obserwatorem… kiedy prawda zaczyna wychodzić na powierzchnię?

Jestem ciekawa jakie pytanie będzie krążyć po Twojej głowie po jej lekturze.

Ocena: 7,5/10

Do lektury przyciągnęło mnie przede wszystkim miejsce akcji — jako osoba związana z Trójmiastem, z dużą ciekawością podeszłam do historii rozgrywającej się na Półwyspie Helskim.

Główną bohaterką jest Zuzanna Walewska, która wraz ze swoim (już drugim) mężem wyjeżdża do Jurata w podróż poślubną. Towarzyszy im ciocia Zofia Fisher, co sprawia, że wyjazd szybko nabiera bardziej towarzyskiego niż romantycznego charakteru.

Powieść łączy kilka elementów — kryminał retro, tło historyczne oraz lekką warstwę obyczajową. W tle wyczuwalne jest napięcie związane ze zbliżającą się II wojna światowa, co nadaje historii dodatkowej głębi.

Jednym z największych atutów książki są opisy miejsc. Podróż przez Puck, Władysławowo aż do Juraty oraz sam nadmorski krajobraz zostały przedstawione bardzo sugestywnie. Czuć zapach lata, morską bryzę, wieczorne dancingi i spotkania przy brydżu. Jurata jawi się jako elegancki, tętniący życiem kurort z nutą przedwojennego luksusu.

Na szczególną uwagę zasługuje ciocia Zofia Fiszer — barwna, bezpośrednia i pełna energii postać, która wnosi do historii sporo humoru i wyraźnie wpływa na przebieg wydarzeń. Również relacja państwa Walewskich jest nietypowa i dodaje fabule charakteru.

Z czasem historia nabiera bardziej kryminalnego wymiaru — po śmierci aktorki pojawiają się kolejne wydarzenia, które rozwijają intrygę. Ciekawym akcentem jest także wątek psa Dixie, który towarzyszy bohaterce i odgrywa swoją rolę w kluczowych momentach. Sama Zuzanna coraz śmielej angażuje się w rozwikłanie zagadki.

Początek nie jest najłatwiejszy — książka balansuje na pograniczu kilku konwencji, liczne odniesienia historyczne, daty oraz spora liczba postaci drugoplanowych mogą początkowo wprowadzać chaos i utrudniać wejście w historię, ale nie można się zrazić.

To książka, która stawia duży nacisk na klimat, tło historyczne i życie towarzyskie epoki, dzięki czemu tworzy bardzo wyrazisty obraz przedwojennego kurortu. Jednocześnie jej tempo i sposób prowadzenia narracji sprawiają, że najlepiej odnajdą się w niej czytelnicy lubiący spokojniejsze, bardziej klimatyczne historie, nadmorski klimat.

Współpraca: @skarpawarszawska