Położona w malowniczym Beskidzie Śląsko-Morawskim osada Helašná to sielankowe miejsce, gdzie wrześniową nocą można usłyszeć śpiew jeleni. Mieszkańców wioski ogarnia strach, kiedy pewnej nocy w lesie krzyczą nie jelenie, lecz bestialsko mordowana dziewczyna. Sprawę przejmuje wydział zabójstw z Ostrawy – sześciu policjantów o kontrastujących ze sobą osobowościach. Czy wzniosą się ponad kogucie walki, by wspólnie schwytać winnego? Miejscowi nie ułatwiają im zadania… Pretensjonalny wiolonczelista, kozi pasterz z brakami w uzębieniu, samotny Rom o anielskim głosie, posępny architekt, mieszkający z dorosłym synem o umyśle dziecka – we wsi pełno barwnych postaci, których zeznania trudno złożyć w całość. Ktoś kłamie – to pewne. Nie wiadomo jednak, czy ktokolwiek mówi prawdę. Czy śledczym uda się znaleźć mordercę w labiryncie beskidzkiego lasu?
O Autorze
František Šmehlík (ur. 1995) – judoka, bohemista, autor powieści kryminalnych. Jest trzykrotnym mistrzem Czech w judo, pracuje jako trener, uczestniczył w mistrzostwach świata i Europy. Łączy pasję sportową z miłością do literatury. Ukończył bohemistykę na Uniwersytecie Palackiego w Ołomuńcu. W roku 2015 zadebiutował zbiorem opowiadań grozy Temné znamení, w roku 2021 ukazała się jego pierwsza powieść kryminalna Usłyszeć śpiew jeleni (Slyšet jeleny zpívat), entuzjastycznie przyjęta przez czeskich czytelników. Za swoją drugą powieść Šelma (otwierającą planowaną trylogię) otrzymał w 2023 roku najważniejszą czeską nagrodę Magnesia Litera w kategorii powieść kryminalna. Osadza akcje książek w bliskich swojemu sercu rejonach, jak Ostrawa (z której pochodzi), Beskid Śląsko-Morawski, okolice Šumperka i Ołomuńca. Zapytany o literackie inspiracje, wymienił trójcę: Milan Kundera – Ladislav Fuks – Stephen King
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii kryminał
Czy "Usłyszeć śpiew jeleni" to klasyczny kryminał policyjny, czy thriller psychologiczny?
Powieść "Usłyszeć śpiew jeleni" łączy w sobie cechy mrocznego kryminału policyjnego z głęboką analizą społeczną hermetycznej społeczności. Fabuła koncentruje się na żmudnym dochodzeniu prowadzonym przez zespół sześciu detektywów z Ostrawy, którzy muszą zmierzyć się z niechęcią mieszkańców beskidzkiej wioski. Autor kładzie duży nacisk na kontrasty między śledczymi oraz skomplikowane relacje międzyludzkie w osadzie Helašná. To idealna lektura dla fanów historii, w których tło obyczajowe jest równie ważne jak samo rozwiązanie zagadki morderstwa.
W jakim regionie toczy się akcja tej powieści i jak wpływa on na klimat historii?
Akcja książki osadzona jest w malowniczym, a zarazem surowym krajobrazie Beskidu Śląsko-Morawskiego. Górska sceneria osady Helašná tworzy duszny, klaustrofobiczny klimat, który potęguje poczucie izolacji i wzajemnej nieufności bohaterów. Las staje się tu nie tylko niemym świadkiem zbrodni, ale wręcz labiryntem utrudniającym pracę policji z dużego miasta. Wybór tej konkretnej lokalizacji pozwala czytelnikowi poczuć autentyczną atmosferę pogranicza czesko-polskiego.
Czego można spodziewać się po grupie śledczych przedstawionych w tej książce?
Zespół policjantów z Ostrawy to grupa sześciu wyrazistych osobowości, które często popadają ze sobą w konflikty kompetencyjne. Autor unika schematu genialnego samotnika, stawiając na dynamikę pracy zespołowej pełnej napięć i wewnętrznych tarć. Czytelnik śledzi proces docierania się detektywów, co dodaje historii realizmu i pozwala lepiej poznać metodykę pracy czeskiego wydziału zabójstw. Współpraca tych kontrastujących postaci jest kluczowym elementem napędzającym tempo akcji.
Jak wykształcenie i pasje Františka Šmehlíka wpływają na konstrukcję tej opowieści?
Doświadczenie autora jako utytułowanego judoki oraz bohemisty owocuje precyzyjnym stylem i dbałością o warstwę językową oraz psychologiczną postaci. Šmehlík umiejętnie buduje napięcie, czerpiąc z inspiracji takimi mistrzami jak Ladislav Fuks czy Stephen King. Jego sportowa dyscyplina przekłada się na konkretną, pozbawioną zbędnych ozdobników narrację, która skupia się na faktach i emocjach bohaterów. Dzięki temu debiutancka powieść cechuje się dojrzałością rzadko spotykaną u młodych twórców kryminałów.
Dla jakiego typu czytelnika ta powieść kryminalna może nie być odpowiednim wyborem?
Książka ta nie jest polecana osobom szukającym lekkiej, czysto rozrywkowej lektury bez rozbudowanego tła społecznego i psychologicznego. Ze względu na obecność brutalnych opisów zbrodni oraz skomplikowaną galerię postaci, lektura wymaga od odbiorcy dużego skupienia i cierpliwości w łączeniu wątków. Czytelnicy preferujący szybką akcję w stylu amerykańskich thrillerów mogą poczuć się znużeni powolnym tempem śledztwa w Beskidach. Jest to pozycja skierowana raczej do miłośników gęstej atmosfery i realizmu, a nie dynamicznych pościgów.

