Umrzeć jeszcze zdążysz

„Umrzeć jeszcze zdążysz” to książka mojego ulubionego duetu pisarskiego – Marii Ulatowskiej i Jacka Skowrońskiego. Nie zaskoczyła mnie, jest przewidywalna - wytłumaczę w dalszej części recenzji, a na końcu książki znalazł się nawet przepis. Kiedyś w ich książce były opisane dwa śledziowe przepisy, a tym razem dostajemy cały ceremoniał parzenia herbaty po marokańsku. I za to cenię tę pisarską parę. Bo nic mnie tak nie denerwuje jako smakosza, kiedy oglądam film albo czytam książkę i pada sakramentalne: „poszli na kolację do wypasionego lokalu” i… pytam się, co jedli w tym wypasionym hotelu? Przecież nie pili tylko wody mineralnej.

Przejdźmy jednak do książki. Jest most, ciemno, głucho, warszawska noc. Ona – kobieta po przejściach – przymierza się do decyzji ostatecznej. On – z przeszłością – widzi całe zdarzenie i wkracza do akcji. Rozwiązania są dwa: ona skoczy, plum, ale… co wtedy z książką, co z fabułą? Druga opcja jest taka, że Ona posłucha głosu Onego. Tu wkraczają nasi ukochani – no, moi na pewno – pisarze, by usiąść i pleść tę opowieść jak na drutach sweter.

Jak to u pani Marii i u pana Jackka, nic nie jest oczywiste, nic nie jest proste, a w trakcie książki wszystko może się obrócić wokół osi ziemi niejeden raz. I to jest przewidywalność ich pisarstwa, na pewno tak będzie! Ci, którzy znają pióro, ups. klawaiaturę? tego duetu, wiedzą, co ich może spotkać. A ci, którzy sięgną po raz pierwszy, muszą uważać, by się nie zaplątać. Jeśli jednak będą skupieni, to od razu zaczną szukać w zapowiedziach kolejnego tytułu autorów. Ja już na moim stosiku hańby mam kolejną ich pozycję i widzę, że zbliża się jej czas.

No dobrze, ale o czym jest ta książka? Napiszę na okrągło, jak AI o wyborach: o dylematach, o metamorfozie, o zejściu na złą drogę, oczywiście musi być też o miłości – i to takiej jak bambosz. Jest poświęcenie, rozczarowanie, rozkminianie. Nie ma pościgów ani spektakularnych ucieczek, ale jest dążenie do dokumentów i łączenie drobnych faktów czy poszlak w konkretne zdarzenia. Jest odgrzebywanie dawnej zbrodni popełnionej przez... no dobra, powiem: przez Onego, ale podobno został niesłusznie skazany. Ona, jak się okazuje później, jest… prrr, nie, nie powiem! Ale mogę powiedzieć, że jest zakochana w Onym, mimo wcześniejszych niekoniecznie dobrych przejść z mężczyznami i mimo że właściwie nic o nim nie wie. A jak jej się horyzonty rozjaśniają, to też jest zakochana, może nawet bardziej. Boże, chyba nie mogłem tego bardziej zamotać. Ale z kim przystajesz – mam na myśli panią Marię i pana Jacka – takim się stajesz.

Polecam absolutnie, jak wszystkie poprzednie, które czytałem, bo losy Anny i Wiktora są warte kilku herbat lub kaw, no i tej marokańskiej na koniec powieści.

„Umrzeć jeszcze zdążysz” to książka, która zaskoczyła mnie bardziej, niż się spodziewałam. Początkowo wydawało mi się, że dostanę po prostu romans z nutą sensacji, historię o dwojgu ludzi po przejściach, których los przypadkiem splata w dramatycznych okolicznościach. Tymczasem okazało się, że pod warstwą kryminału i emocjonalnej relacji autorzy ukryli opowieść o samotności, desperacji i potrzebie znalezienia drugiego człowieka wtedy, gdy wszystko w życiu zaczyna się rozpadać. Coś, o czym myślałam długo po zamknięciu książki.

Pewnej nocy na moście spotyka się dwoje obcych sobie ludzi. Kobieta znajduje się na granicy wytrzymałości, przytłoczona problemami, samotnością i poczuciem, że wszystko w jej życiu się rozsypało. W chwili, gdy wydaje się, że nie ma już odwrotu, obok niej pojawia się tajemniczy mężczyzna. Nie wygląda jednak na bohatera, który przypadkiem znalazł się we właściwym miejscu. Wręcz przeciwnie, od początku czuć, że sam skrywa mroczne sekrety i prowadzi życie dalekie od normalności. To przypadkowe spotkanie staje się początkiem niezwykłej relacji. Kobieta stopniowo zaczyna poznawać świat mężczyzny, pełen ryzyka, nielegalnych interesów, kradzieży i ludzi, którym nie można ufać. On funkcjonuje jak ktoś, kto od dawna nauczył się żyć poza społeczeństwem, unikając przywiązań i emocji. Mimo to między bohaterami rodzi się więź, która z czasem staje się coraz silniejsza. Wspólnie zaczynają działać na granicy prawa, a kolejne wydarzenia wciągają ich coraz głębiej w niebezpieczną grę. Co z tego wyniknie?

„Umrzeć jeszcze zdążysz” to historia, która od pierwszych stron budzi niepokój, ale jednocześnie trudno się od niej oderwać. Autorzy stworzyli opowieść pełną emocji, napięcia i ludzi, którzy pogubili się w życiu bardziej, niż chcieliby przyznać. Fabuła rozwija się bardzo płynnie. Bohaterowie stopniowo zaczynają sobie ufać, choć każde z nich ma powody, by tego nie robić. Ona próbuje odzyskać kontrolę nad własnym życiem, on funkcjonuje jak człowiek, który dawno przestał wierzyć, że może jeszcze być dla kogoś ważny. Największym atutem tej historii nie jest sama sensacyjna intryga, lecz relacja między bohaterami. Autorzy bardzo umiejętnie pokazują, jak rodzi się więź między ludźmi poranionymi przez życie. Bez przesłodzenia, bez sztucznego dramatyzmu, za to z dużą ilością emocjonalnej prawdy. Tutaj nikt nie jest idealny. Każdy ma coś do ukrycia, każdy popełnia błędy i podejmuje decyzje, które mogą budzić sprzeczne uczucia. Dzięki temu bohaterowie wydają się autentyczni. Momentami irytowali mnie, czasami chciałam nimi potrząsnąć, ale właśnie dlatego tak mocno angażowałam się w ich historię. „Umrzeć jeszcze zdążysz” to dla mnie historia o zaufaniu budowanym w świecie pełnym kłamstw, o drugich szansach i o tym, że nawet najbardziej zagubieni ludzie nadal potrzebują bliskości. To książka pełna emocji, momentami mroczna, ale jednocześnie bardzo ludzka. Po jej zakończeniu zostało we mnie sporo refleksji i właśnie takie historie zapamiętuję najdłużej.

Gdybym napisał, że książka Marii Ulatowskiej i Jacka Skowrońskiego była bardzo dobra, to właściwie jakbym nic nie napisał. Powieść, którą miałem przyjemność przeczytać, z pewnością wpisze się na moją listę bestsellerów. Książek, które na długo pozostają w pamięci. Z wielu powodów, o których za moment napiszę.

Tę znakomitą parę polskich pisarzy warto przedstawić, choć zapewne wszyscy fani powieści kryminalnych czy obyczajowych doskonale ich znają. Wspólnie napisali już dwadzieścia książek, a współpracują ze sobą od ponad dziesięciu lat. Ich powieści zaskarbiły sobie rzesze fanów i można zadać sobie pytanie, dlaczego zdecydowali się pisać razem? Gdzieś wyczytałem, zapewne na skrzydełku jednej z ich książek, że twierdzą, iż robienie tego, co się chce i lubi, jest najlepszym rodzajem pracy. Znakomicie im to wychodzi, a gdy dodam do tego ich empatię i chęć spotykania się z czytelnikami, obraz ten staje się pełny.

Gdy spojrzymy na okładkę powieści, od razu wydaje się ona bardzo sugestywna, budująca atmosferę napięcia i tajemnicy. Para stojąca do siebie plecami przypomina plakat z najlepszego filmu akcji albo thrillera. Dominujący czerwony kolor kojarzy się z zagrożeniem, przemocą, ale też emocjami i niepokojem. Mogłem jedynie zadawać sobie pytanie, czy będzie to thriller trzymający w napięciu, czy może kryje się tu jakieś drugie dno. Szczególnie, zanim przeczytałem opis znajdujący się na czwartej stronie okładki.

Autorzy w niezwykle interesujący sposób stworzyli parę bohaterów, ludzi, którzy nigdy wcześniej się nie spotkali, aż do pewnej nocy. Musimy oczami wyobraźni przenieść się na most, gdzie kobieta, która w swoim życiu przeszła naprawdę wiele, postanawia zakończyć swoje pasmo cierpienia. Mężczyzna, który znalazł się w tej niecodziennej sytuacji, odciąga ją od tego zamiaru, ratując ją przed śmiercią. Dlaczego się na to zdecydował? Przecież wiedział, że może mu to przynieść wiele kłopotów, pokrzyżować pewne plany.

A potem powieść podąża torem, którego nikt się nie spodziewa. I właśnie za tę nieprzewidywalność można autorom podziękować. Pomysł jest znakomity, a historia trzyma w napięciu od pierwszej do ostatniej strony. Ba! Do ostatniego rozdziału, do ostatniego zdania. Styl... perfekcyjny, wciągający i niebanalny, a bohaterowie skonstruowani genialnie, rzec by można, skrojeni na idealną miarę. No i będzie zaskoczenie. I to jakie! Szkoda, że nie mogę zdradzić więcej, bo szkoda byłoby odbierać Wam tę przyjemność odkrywania wszystkiego samemu.